VivaTech 2026: Amerykański zakaz eksportu AI zmienił wszystko – Francja i Niemcy przechodzą od deklaracji do czynów

Ramy te opierają się na sześciu wymiarach:

• Zdolność wdrożeniowa – umiejętność wdrażania i obsługi systemów cyfrowych
• Kontrola technologiczna – własność i zarządzanie kluczowymi komponentami technologicznymi
• Tworzenie wartości ekonomicznej – przechwytywanie krajowych korzyści ekonomicznych z działalności cyfrowej
• Ochrona danych – ochrona danych w ramach unijnych ram prawnych
• Zastępowalność systemów – możliwość zastąpienia zagranicznych systemów alternatywami
• Odporność infrastruktury – solidność krytycznej infrastruktury cyfrowej

Ten prawnie niewiążący dokument ma wspierać prace Komisji Europejskiej nad „Pakietem na rzecz suwerenności technologicznej UE”, w tym nad ustawą o rozwoju chmury i sztucznej inteligencji (Cloud and AI Development Act, CADA) . Sześć wymiarów daje unijnym decydentom i państwom członkowskim wspólny język do oceny zależności i podejmowania decyzji zakupowych .

Wznowienie działalności Forum Przyszłości Francusko-Niemieckiego

Równolegle z ogłoszeniem wspólnej definicji, francuska i niemiecka minister ds. cyfryzacji – Anne Le Hénanff i dr Karsten Wildberger – ogłosiły 17 czerwca na VivaTech wznowienie działalności Forum Przyszłości Francusko-Niemieckiego . Platforma ta ma łączyć wysiłki technologiczne sektora publicznego i prywatnego obu krajów, w tym katalogowanie lokalnych alternatyw dla zagranicznych usług cyfrowych oraz stworzenie „ram oceny krytycznych zależności cyfrowych Europy” . Niemiecki minister Wildberger jasno określił cel inicjatywy: „Suwerenność to nie izolacja. To otwartość z pozycji siły” . Pierwsza sesja robocza poświęcona cyfrowej suwerenności odbyła się na marginesie targów VivaTech 18 czerwca .

Francja zastępuje Palantira ChapsVisionem w DGSI

Być może najbardziej konkretne działanie miało miejsce dzień przed otwarciem VivaTech. 16 czerwca 2026 r. premier Sébastien Lecornu ogłosił, że francuska agencja wywiadu wewnętrznego DGSI (Direction Générale de la Sécurité Intérieure) zastąpi narzędzia do analizy danych amerykańskiej firmy Palantir Technologies oprogramowaniem francuskiego startupu ChapsVision .

Lecornu stwierdził, że Francja „nie może zaakceptować nowych strategicznych zależności w technologii”, przedstawiając tę zmianę jako część szerszych działań na rzecz promowania rodzimych rozwiązań technologicznych . DGSI polegała na Palantirze przez około dziesięć lat, a umowy przedłużano w latach 2019, 2022 i tak niedawno, jak grudzień 2025 r. – ostatnie przedłużenie zostało wyraźnie opisane jako „pomost” do czasu opracowania suwerennej alternatywy . Oczekuje się, że proces przejścia zajmie kilka lat, a Palantir poinformował, że jego istniejąca umowa pozostaje „w pełni w mocy” . Niemniej jednak, analitycy opisali tę decyzję jako najwyraźniejszy jak dotąd dowód na to, że europejska retoryka o cyfrowej suwerenności przekłada się na wiążącą politykę zakupową . Niemiecki Federalny Urząd Ochrony Konstytucji również przeszedł na ChapsVision wcześniej w 2026 r. .

Zakaz eksportu Anthropica: sygnał ostrzegawczy w czasie rzeczywistym

Tłem dla wszystkich dyskusji o suwerenności na VivaTech była decyzja rządu USA wobec Anthropica. 12 czerwca 2026 r. amerykański sekretarz handlu Howard Lutnick wysłał list do dyrektora generalnego Anthropica, Dario Amodei, ostrzegając, że firma będzie potrzebować zgody rządu na eksport swoich modeli AI Fable 5 i Mythos 5 „do dowolnego miejsca na świecie lub do dowolnego obcokrajowca, niezależnie od lokalizacji” . Lutnick zagroził sankcjami karnymi i cywilnymi za nieprzestrzeganie nakazu .

Oba modele zostały wprowadzone na rynek zaledwie trzy dni wcześniej, 9 czerwca . Dyrektywa, powołująca się na kontrole eksportu w celu ochrony bezpieczeństwa narodowego, była motywowana obawami, że modele mogą zostać przekierowane do użytkowników wywiadu wojskowego w Chinach, Rosji lub innych krajach budzących obawy . Ponieważ Anthropic nie był w stanie w czasie rzeczywistym odfiltrować obcokrajowców spośród użytkowników w USA – restrykcje obejmowały nawet jego własnych zagranicznych pracowników – firma wyłączyła oba modele dla wszystkich klientów na świecie .

To wyłączenie zostało powszechnie uznane za bezprecedensowe w historii komercyjnych regulacji dotyczących sztucznej inteligencji . Na VivaTech nadało ono dodatkową siłę debacie o europejskiej autonomii, pokazując, jak dostęp do krytycznych systemów AI może zostać w każdej chwili naruszony przez decyzje o kontroli eksportu podejmowane przez zagraniczne państwa . Euronews poinformowało, że europejscy ministrowie wykorzystali tę sytuację, aby argumentować, że „okno na budowę suwerenności jest otwarte właśnie teraz” .

Większy obraz: od retoryki do rzeczywistości

VivaTech 2026 stało się areną, na której lata europejskiej retoryki o suwerenności połączyły się z twardszymi działaniami: wspólnie zdefiniowanymi sześcioma wymiarami, konkretnym odejściem agencji wywiadowczej od amerykańskiej technologii i ostrzejszym poczuciem pilności po tym, jak Waszyngton pokazał, że może ograniczyć dostęp do zaawansowanych modeli AI za pomocą kontroli eksportu . Zbieżność stanowisk Francji i Niemiec nie była wyłącznie symboliczna – połączyła ona wspólną definicję suwerenności z żywym przykładem zależności od nieeuropejskiej infrastruktury AI .

Przesłanie z Paryża i Berlina skierowane było bezpośrednio do Brukseli i pozostałych państw członkowskich UE: ramy oceny zależności cyfrowych już istnieją, decyzje zakupowe zaczynają zapadać, a sygnał ostrzegawczy nadszedł.