Iran może w każdej chwili zablokować Cieśninę Ormuz. Tajna operacja USA ujawnia skalę kryzysu

Ocena wywiadowcza: Iran może zamknąć cieśninę „do woli”

Amerykańskie agencje wywiadowcze oceniły, że Iran stał się zdolny do skutecznego blokowania dostępu do Cieśniny Ormuz na każde żądanie. To bezpośrednia konsekwencja wojny z 2026 roku, która dała Teheranowi nowy, potężny instrument wpływu na gospodarkę światową . Raport, który ujrzał światło dzienne 16 czerwca 2026 roku za sprawą CNN, podkreśla, że ta zdolność utrzyma się bez względu na porozumienie ramowe, którego podpisanie zaplanowano na 19 czerwca. Mówiąc wprost: Iran może ponownie wprowadzić blokadę nawet po zawarciu ugody .

Jeszcze w kwietniu br. źródła wywiadowcze ostrzegały, że Teheran raczej nie osłabi swojego uścisku na cieśninie w najbliższym czasie. Kontrola nad tym przesmykiem jest bowiem postrzegana przez irańskie władze jako jedyna znacząca dźwignia nacisku na Stany Zjednoczone . Jeden z informatorów CNN miał powiedzieć bez ogródek: „Wręczyliśmy Iranowi de facto kontrolę nad cieśniną – broń potężniejszą niż jakakolwiek bomba atomowa” .

„Project Freedom” i prawdziwy obraz żeglugi

Głośna zapowiedź i ciche zejście do podziemia

Na początku maja 2026 roku prezydent Donald Trump ogłosił rozpoczęcie operacji „Project Freedom”, polecając Centralnemu Dowództwu USA ponowne udostępnienie Cieśniny Ormuz statkom handlowym. Pentagon mówił wówczas o zaangażowaniu niszczycieli rakietowych, ponad 100 samolotów, platform bezzałogowych i 15 tysięcy żołnierzy .

Plan konwojów błyskawicznie jednak zarzucono jako zbyt konfrontacyjny. Zamiast otwartego rzucania wyzwania Iranowi, armia USA przeszła do działań znacznie mniej widowiskowych, ale równie skutecznych: zaczęła po cichu koordynować przepływ statków przez cieśninę, współpracując bezpośrednio z przewoźnikami .

Efekt? Do końca maja siły CENTCOM asystowały przy przeprawie około 70 jednostek handlowych przez patrolowany przez Amerykanów korytarz . 10 czerwca prezydent Trump zdradził, że w ramach tajnych działań armia USA bezpiecznie przeprawiła już 200 statków handlowych i łącznie ponad 100 milionów baryłek ropy .

Mimo tych zabiegów ruch przez cieśninę wciąż jest ułamkiem tego sprzed wojny. Między 1 marca a 19 maja przepłynęło przez nią zaledwie 895 statków – w porównaniu do około 138 dziennie przed wybuchem konfliktu .

Ramowe porozumienie USA-Iran: najważniejsze punkty

14 czerwca 2026 roku Waszyngton i Teheran ogłosiły wstępne porozumienie ramowe – tymczasowe memorandum – mające zakończyć trwającą ponad trzy miesiące wojnę. Uroczyste podpisanie dokumentu odbędzie się w piątek, 19 czerwca, w Szwajcarii .

Główne warunki rozejmu i odblokowania cieśniny:

• 60-dniowe zawieszenie broni na wszystkich frontach, w tym w Libanie .
• Ponowne otwarcie Cieśniny Ormuz – Iran zgodził się na bezpłatny tranzyt wszystkich statków handlowych .
• Zniesienie amerykańskiej blokady morskiej – US Navy wycofa blokadę irańskich portów i samej cieśniny .
• Złagodzenie sankcji i odroczenie rozmów nuklearnych – umowa pozwala Iranowi na swobodną sprzedaż ropy i odkłada negocjacje w sprawie programu atomowego, który był pierwotnym casus belli .
• Wycofanie wojsk USA – zgodnie z projektem porozumienia, amerykańskie siły mają opuścić tereny otaczające Iran .

Irańskie tankowce znów w ruchu

Po wprowadzeniu blokady przez US Navy w kwietniu 2026 roku, ruch irańskich tankowców przez cieśninę praktycznie zamarł. Przełom nastąpił 4 czerwca, kiedy to po raz pierwszy od 15 kwietnia przepłynęły cztery tankowce pod irańską banderą . Kolejny znaczący sygnał nadszedł 17 czerwca: co najmniej trzy irańskie jednostki, przewożące łącznie blisko 5 milionów baryłek ropy, pomyślnie minęły amerykańską blokadę. Był to pierwszy wychodzący transport Teheranu od dwóch miesięcy. Operatorzy statków, jak opisała to CNBC, podejmują ostrożne kroki, by zmienić pozycję swoich jednostek, czyniąc to w „nieufnym niedowierzaniu” w oczekiwaniu na podpisanie umowy .

Analitycy firmy Kpler szacują, że jeśli porozumienie zostanie wdrożone bez poważniejszych przeszkód, natężenie ruchu przez Cieśninę Ormuz mogłoby w ciągu miesiąca wzrosnąć do niemal połowy poziomu sprzed wojny .