Zielony Zwrot nad Nilem: 690 mln euro od UE na nową mapę energetyczną Egiptu

15 czerwca 2026 roku Unia Europejska i Egipt sfinalizowały w Luksemburgu wart 690 milionów euro pakiet inwestycyjny w czystą energię. To strategiczny ruch, który ma na celu gruntowną modernizację krajowej infrastruktury elektroenergetycznej Egiptu i przyspieszenie przyłączania odnawialnych źródeł energii . Umowa jest pierwszym operacyjnym projektem uruchomionym w ramach Trans-Śródziemnomorskiej Inicjatywy Współpracy na rzecz Energii Odnawialnej i Czystych Technologii (T-MED), która stanowi energetyczny filar nowego Paktu dla Regionu Morza Śródziemnego . Porozumienie to potwierdza pogłębiające się partnerstwo energetyczne, którego celem jest przekształcenie Egiptu w regionalną potęgę czystej energii, a jednocześnie wsparcie dążeń Europy do dywersyfikacji dostaw energii w zrównoważony sposób .

Struktura finansowania: kredyt, dotacje i efekt dźwigni

Pakiet finansowy UE to przykład finansowania mieszanego (blended finance), łączącego pożyczkę rozwojową na dużą skalę z bezpośrednim wsparciem dotacyjnym, co ma na celu zmniejszenie ryzyka i umożliwienie realizacji krajowego programu sieciowego. Struktura wygląda następująco :

• Pożyczka: 600 milionów euro udzielone przez EIB Global – ramię rozwojowe Europejskiego Banku Inwestycyjnego (EBI).
• Dotacje: Do 90 milionów euro w formie grantów od Komisji Europejskiej.

Środki te trafią do krajowego programu prowadzonego przez państwową spółkę Egyptian Electricity Transmission Company (EETC) . Wkład UE w wysokości 690 milionów euro stanowi trzon znacznie większych ambicji. Całkowitą wartość projektu szacuje się na około 1,6 miliarda euro, a pozostała kwota ma zostać pokryta ze współfinansowania egipskiego oraz dodatkowego kapitału prywatnego, który zostanie uruchomiony w ramach T-MED .

Cel: wpięcie 22 GW zielonej energii do sieci

Główny cel techniczny projektu to przygotowanie starzejącej się egipskiej sieci elektroenergetycznej na przyjęcie ogromnego zastrzyku czystej energii. Mówiąc konkretnie, finansowanie wesprze integrację 22 gigawatów (GW) nowych mocy z odnawialnych źródeł energii w krajowej sieci do 2030 roku – to ilość energii wystarczająca do zasilenia około 10 milionów gospodarstw domowych .

Aby to osiągnąć, program skoncentruje się na fizycznej modernizacji sieci w kluczowych obszarach wytwarzania. Prace obejmą modernizację i rozbudowę stacji elektroenergetycznych oraz linii przesyłowych, szczególnie w rejonie Morza Czerwonego i Zatoki Sueskiej, gdzie koncentruje się wiele krajowych projektów solarnych i wiatrowych . Rozpoczęcie prac budowlanych związanych z modernizacją sieci planowane jest na 2027 rok .

Szerszy obraz: gra geopolityczna pod znakiem T-MED

Ta inwestycja to nie odosobniony ruch, ale fundamentalny krok w ramach szerszej strategii geopolitycznej i środowiskowej. Jako pierwszy konkretny projekt w ramach inicjatywy T-MED, ma on sygnalizować zaangażowanie UE w regionie Morza Śródziemnego i docelowo zmobilizować nawet 25 miliardów euro prywatnych inwestycji w energię odnawialną i czyste technologie . Inicjatywa ta stawia Egipt w roli strategicznego partnera w unijnym planie importu czystej energii elektrycznej, uzupełniając inne ambitne projekty, takie jak warte 4 miliardy euro podmorskie połączenie kablowe z Grecją .

Inwestycja sieciowa wpisuje się w trend rosnącego wsparcia UE dla zielonej transformacji Egiptu. W lutym 2026 roku Komisja Europejska ogłosiła dwa inne projekty o łącznej wartości 124,3 miliona euro. Wśród nich znalazło się 34,3 miliona euro na projekt Sokhna Green Ammonia, którego celem jest przyspieszenie rozwoju zielonego wodoru .

Warto zauważyć, że sam egipski rynek energii odnawialnej nabrał ostatnio znacznego rozpędu. Według stanu na marzec 2026 roku, kraj podpisał umowy zakupu energii (PPA) na ponad 10 GW mocy ze źródeł odnawialnych, z czego blisko 6 GW osiągnęło już finansowe zamknięcie (financial close), mobilizując ponad 4,3 miliarda euro kapitału prywatnego .

Egipt dorzuca swoją cegiełkę: miliard dolarów z własnej kieszeni

Unijnej umowie towarzyszył znaczący, krajowy wysiłek finansowy ze strony egipskiego rządu, co podkreśla skoordynowane podejście do rozwiązania krytycznego problemu, jakim są ograniczenia przepustowości sieci. Zaledwie dzień przed podpisaniem porozumienia z UE, 14 czerwca 2026 roku, Egipt podpisał trójstronny protokół pomiędzy ministerstwami finansów, planowania i elektroenergetyki, przeznaczając 60 miliardów funtów egipskich (EGP), czyli około 1,16 miliarda dolarów, specjalnie na wzmocnienie i rozwój krajowej sieci elektroenergetycznej pod kątem integracji energii odnawialnej .

Te krajowe wydatki są częścią znacznego, corocznego wzrostu nakładów w sektorze energetycznym. Na rok podatkowy 2025/2026 Egipt przeznaczył 136,3 miliarda EGP (około 2,8 miliarda dolarów) na inwestycje w elektroenergetykę i energię odnawialną, co stanowi prawie dwukrotność kwoty 72,6 miliarda EGP zaplanowanej na poprzedni rok podatkowy. Inwestycje publiczne mają stanowić 73% tej sumy .