SpaceX rozbija bank: IPO za 85,7 mld USD, zerowe prowizje i wycena 2 bilionów dolarów

Debiut giełdowy SpaceX na Nasdaq pod symbolem SPCX w czerwcu 2026 roku na nowo napisał historię rynków kapitałowych i rzucił wyzwanie konwenansom Wall Street na niemal każdej płaszczyźnie. Była to największa pierwsza oferta publiczna w historii, która przyniosła bezprecedensowe ustępstwa ze strony banków inwestycyjnych i natychmiast spolaryzowała analityków widzących w firmie albo wartego wiele bilionów dolarów giganta, albo niebezpiecznie przewartościowane ryzyko.

Rekordowe 85,7 mld USD z emisji

Handel akcjami rozpoczął się w piątek 12 czerwca 2026 roku od sprzedaży 555,56 miliona akcji po stałej cenie 135 USD za sztukę, co przyniosło 75 mld USD wpływów brutto . Firma pominęła tradycyjny model roadshow z widełkami cenowymi, wyznaczając sztywną cenę "na tak lub nie" – rzadkie posunięcie przy debiucie tej skali .

Zaledwie trzy dni później, w poniedziałek 15 czerwca, konsorcjum subemitentów pod przewodnictwem Goldman Sachs i Morgan Stanley w pełni skorzystało z 15-procentowej opcji dodatkowego przydziału, powszechnie znanej jako "greenshoe" (opcja stabilizacyjna). Pozwoliło to na sprzedaż dodatkowych 83,3 miliona akcji i zwiększyło całkowitą kwotę pozyskaną z IPO do 85,7 mld USD, co o około 191% przebiło poprzedni rekord ustanowiony przez IPO Saudi Aramco w 2019 roku . Łącznie SpaceX uplasowało około 639 milionów akcji klasy A .

Cena emisyjna i zachowanie kursu w pierwszym tygodniu

Stała cena emisyjna 135 USD za akcję nadała SpaceX wycenę początkową na poziomie około 1,77 bln USD . Akcje otworzyły się na Nasdaq po 150 USD, co oznaczało 11-procentowy wzrost od ceny emisyjnej .

Handel pierwszego dnia był niezwykle aktywny – właściciela zmieniło ponad 500 milionów akcji . W trakcie sesji kurs wzrósł nawet do 176,52 USD, by ostatecznie zamknąć się na poziomie 160,95 USD, notując 19-procentowy wzrost. To wyniosło kapitalizację rynkową spółki do około 2,1 bln USD, co natychmiast uczyniło ją szóstą najcenniejszą firmą w Stanach Zjednoczonych . W kolejny poniedziałek, 15 czerwca, rajd trwał dalej – akcje podrożały o kolejne 31 USD, zamykając się w okolicach 192 USD .

Bezprecedensowa struktura prowizji

SpaceX wynegocjowało jedną z najkorzystniejszych dla emitenta strukturę opłat w historii IPO, demonstrując swoją ogromną przewagę nad bankami, które zabiegały o udział w historycznym debiucie.

• Prowizja podstawowa: Firma zapłaciła tzw. "gross spread" w wysokości około 0,75% lub mniej od początkowej transzy 75 mld USD. Przy stawce 0,7% łączna pula prowizji wyniosła około 500 mln USD i została rozdzielona między 21 subemitentów . Według eksperta ds. IPO, Jaya Rittera z University of Florida, wskaźnik ten zrównuje najniższy procentowo wynik w historii konwencjonalnego IPO, gdzie banki zazwyczaj pobierają od 1% do 3% przy tak dużych transakcjach .
• Greenshoe z zerową prowizją: W jeszcze bardziej niezwykłym posunięciu SpaceX wynegocjowało 0 USD prowizji od wartej ok. 11,2 mld USD opcji dodatkowego przydziału. To rzadkie ustępstwo sprawiło, że Goldman Sachs, Morgan Stanley i pozostałe banki utraciły szacunkowo 75 mln USD dodatkowego przychodu, który normalnie by otrzymały .

Przydział dla inwestorów detalicznych poniżej sugestii Muska

Dostęp do akcji dla inwestorów indywidualnych stał się osią sporu na kilka tygodni przed debiutem. Elon Musk publicznie sugerował na platformie X, że znaczna część oferty – potencjalnie nawet 30% – zostanie zarezerwowana dla inwestorów indywidualnych, co byłoby wartością około trzykrotnie przewyższającą typową alokację detaliczną na poziomie 5–10% w dużych ofertach instytucjonalnych .

W praktyce ostateczny przydział dla inwestorów detalicznych ukształtował się w dolnej granicy 20%, na poziomie około 22,5% oferty. Choć nadal był to poziom znacznie powyżej standardu dla głównych amerykańskich debiutów, rozczarowało to niektórych inwestorów indywidualnych, którzy mieli nadzieję na tańsze akcje w IPO .

Cel emisji: Orbitalne centra danych AI

SpaceX zasygnalizowało, że znacząca część kapitału z IPO zostanie skierowana na ambitny, nowy cel: budowę orbitalnych centrów danych dla sztucznej inteligencji. Firma planuje wykorzystać swoje możliwości wynoszenia ciężkich ładunków rakietą Starship oraz sieć satelitarną Starlink do rozmieszczenia w kosmosie infrastruktury obliczeniowej dla AI .

Głęboko podzielona Wall Street

Debiut natychmiast wywołał wyraźny podział wśród analityków giełdowych – ceny docelowe wahają się od skrajnie pesymistycznych 115 USD do optymistycznych 190 USD.

Scenariusz wzrostowy: New Street Research z celem 165 USD

Pierre Ferragu z New Street Research rozpoczął wydawanie rekomendacji 10 czerwca z zaleceniem "przeważaj" i ceną docelową 165 USD, co implikowało 22% potencjału wzrostu od ceny emisyjnej 135 USD. Jego teza wycenia firmę po przejęciu Cursor na około 2,3 bln USD i opiera się na prognozie 195 mld USD przychodów oraz 65 mld USD EBIT w 2030 roku. Ferragu argumentuje, że rynek nie docenia długoterminowego potencjału Starlinka, działu AI xAI oraz wyjątkowej przewagi firmy w zakresie fizycznej infrastruktury .

Scenariusz spadkowy: CFRA z rzadką rekomendacją "sprzedaj" i celem 115 USD

Po drugiej stronie spektrum analityk CFRA, Keith Snyder, zaledwie godzinę po rozpoczęciu handlu 12 czerwca wydał rzadką rekomendację "sprzedaj" z ceną docelową 115 USD. Cel ten implikuje blisko 29% spadku od ceny zamknięcia z pierwszego dnia i sugeruje pełną wycenę firmy na zaledwie 1,5 bln USD, co stanowi 20,2-krotność prognozy sprzedaży CFRA na 2027 rok. Snyder powołał się na "wysokie oczekiwania co do wyceny", ogromne wymagania w zakresie nakładów inwestycyjnych oraz ambitne plany wzrostu, które niosą ze sobą znaczne ryzyko operacyjne .

Co ciekawe, inne firmy plasują się pomiędzy tymi skrajnościami. Oppenheimer rozpoczął wydawanie rekomendacji od zalecenia "rynkowo lepiej" i ceny docelowej 190 USD, a Wolfe Research również wystartowało z optymistyczną oceną, co podkreśla, że na każdą firmę obstawiającą krach przypada taka, która widzi w tym początek historycznej hossy .