Xi Jinping zmienia taktykę wobec Tajwanu: mniej myśliwców, więcej dyplomatycznej presji

Oto kluczowe szczegóły tej wielowymiarowej rozgrywki.

Taktyczny zwrot Xi: od demonstracji siły do presji dyplomatycznej

Pekin celowo ograniczył prowokacyjne pokazy militarne, jednocześnie intensyfikując izolację dyplomatyczną i dialog polityczny. W ostatnich miesiącach dzienna średnia chińskich myśliwców przecinających linię buforową w Cieśninie Tajwańskiej spadła do zaledwie pięciu maszyn, co jest znaczącym spadkiem w porównaniu z wcześniejszymi szczytami . Po zakończeniu marcowych sesji parlamentarnych (tzw. „Dwóch Sesji”) w 2026 roku, liczba naruszeń tajwańskiej strefy identyfikacji obrony powietrznej (ADIZ) przez Siły Powietrzne Chińskiej Armii Ludowo-Wyzwoleńczej spadła do „bardzo niskiego poziomu”, co potwierdza oceny, że jest to celowe działanie .

W dorocznej ocenie zagrożeń amerykański wywiad ocenił, że Pekin jest obecnie skłonny dążyć do „zjednoczenia” środkami pozamilitarnymi, uznając bezpośrednią operację desantową za mało prawdopodobną . Jednak zdaniem wielu ekspertów ten taktyczny zwrot to strategiczna gra pozorów – „ofensywa pokojowa” ma stworzyć polityczne warunki do przyszłego zjednoczenia, podczas gdy potencjał wojskowy wciąż rośnie.

Przełomowe spotkanie KMT-Pekin 10 kwietnia 2026 roku (szczyt Cheng-Xi)

10 kwietnia 2026 roku przewodnicząca Kuomintangu (KMT), głównej tajwańskiej partii opozycyjnej, Cheng Li-wun spotkała się w Pekinie z Xi Jinpingiem. Było to pierwsze od dekady osobiste spotkanie liderów dwóch partii – od pamiętnego szczytu Ma-Xi w 2015 roku .

• Xi potwierdził roszczenia Pekinu do suwerenności nad Tajwanem, podkreślił znaczenie „Konsensusu 1992” i sprzeciwił się „niepodległości Tajwanu”, ale jednocześnie oświadczył, że Chiny są otwarte na „pokojowy dialog” i że stosunki w cieśninie powinny pozostać „w rękach Chińczyków” .
• Cheng przedstawiła pięć propozycji, w tym „ramy pokojowe dla stosunków w cieśninie” i wniosek o wznowienie regularnego dialogu .
• Sześć dni po spotkaniu Pekin zaprezentował pakiet 10 inicjatyw mających na celu ożywienie wymiany gospodarczej i kulturalnej – przywrócenie lotów i szlaków turystycznych, ułatwienia w handlu rolnym oraz poszerzenie dostępu do kultury .
• Co warte odnotowania, Cheng stwierdziła później, że Xi podczas spotkania nie poruszył bezpośrednio tematu „zjednoczenia” .

Administracja Trumpa: złagodzona retoryka i zamrożona sprzedaż broni

Administracja Trumpa przyjęła w 2026 roku znacznie mniej konfrontacyjną postawę wobec Tajwanu.

• Opóźniony pakiet uzbrojenia: Wstrzymano sprzedaż wartego wiele miliardów dolarów (później mówiono o ~14 mld USD) pakietu uzbrojenia dla Tajwanu, aby nie drażnić Xi przed planowaną wizytą Trumpa w Pekinie na początku 2026 roku .
• Karta przetargowa: Trump nazwał umowę zbrojeniową „narzędziem przetargowym” w negocjacjach z Chinami, mówiąc, że trzyma ją „w zawieszeniu” i że jest to „bardzo dobry argument” .
• Kwestionowane powody: Administracja twierdziła później, że wstrzymanie sprzedaży wynika z potrzeb amunicyjnych związanych z konfliktem w Iranie, ale analitycy powszechnie odrzucili to wyjaśnienie, zauważając, że 14-miliardowy pakiet raczej nie miał związku z operacjami w Zatoce Perskiej .
• Ponadpartyjna koalicja amerykańskich senatorów wezwała Trumpa do odblokowania pakietu, ostrzegając, że jest to kluczowy sygnał zaangażowania USA na rzecz bezpieczeństwa Tajwanu .

Zdecydowana kontra ze strony DPP

Rządząca na Tajwanie Demokratyczna Partia Postępowa (DPP) zdecydowanie skrytykowała zarówno samą wizytę, jak i późniejszą retorykę KMT.

• DPP wezwała KMT, by „potępił groźby Chin”, zamiast występować jako „rzecznik Pekinu” .
• Parlamentarzyści DPP oskarżyli KMT o wymianę przysług z Chinami, zwracając szczególną uwagę na termin wizyty Cheng – w czasie, gdy na Tajwanie utknęły negocjacje budżetu obronnego .
• Wizyta okazała się głęboko polaryzująca na Tajwanie, a nawet wewnątrz samego KMT, odsłaniając podziały między członkami „głębokiego błękitu” opowiadającymi się za bliższymi związkami z Pekinem, a umiarkowanymi, zaniepokojonymi otwartym zabieganiem kierownictwa partii o względy KPCh .

Ostrzeżenie analityków: przygotowania wojskowe idą pełną parą, celuje się w rok 2027

Mimo dyplomatycznych gestów, wiele wskaźników wskazuje na ciągłe budowanie zdolności ChALW do potencjalnej operacji w 2027 roku.

• Analiza Departamentu Obrony USA dotycząca „pulpitu wskaźników” Xi w sprawie Tajwanu wykazała, że 11 z 13 wskaźników sprzyja podjęciu działań w krótkim terminie, co sugeruje zamykające się okno możliwości, które może skłonić Xi raczej do wcześniejszego niż późniejszego rozwiązania militarnego .
• Ta sama analiza wskazuje rok 2027 jako powszechnie przywoływaną wewnętrzną granicę gotowości ChALW, a rok 2026 jest coraz częściej postrzegany jako „rok pokusy”, w którym okoliczności mogą się sprzyjać .
• Tajwan alarmuje o gwałtownym wzroście chińskiej aktywności wojskowej, nawet gdy Pekin publicznie promuje dialog. Przedstawiciele Tajpej mówią o rosnącej przepaści między retoryką Chin a ich czynami, wskazując na zwiększoną liczbę okrętów i samolotów wokół wyspy .

Obawy amerykańskich prawodawców o postawę obronną KMT

Amerykańscy prawodawcy wyrazili zaniepokojenie, że zaangażowanie KMT w Pekinie podważa postawę obronną Tajwanu.

• Obawy koncentrują się na gotowości KMT do zaakceptowania „Konsensusu 1992” i wzywania DPP do porzucenia platformy niepodległościowej, co zdaniem krytyków oddaje Pekinowi pole polityczne bez żadnych wzajemnych gwarancji bezpieczeństwa .
• Moment wizyty Cheng w Pekinie – w okresie, gdy prace nad budżetem obronnym Tajwanu utknęły w parlamencie, gdzie KMT ma znaczące wpływy – wzbudził podejrzenia, że partia wykorzystuje polityczne zaangażowanie do blokowania lub opóźniania zakupów obronnych .
• Ponadpartyjni senatorowie USA bezpośrednio powiązali wstrzymany 14-miliardowy pakiet zbrojeniowy z obawami o polityczną wolę Tajwanu do samoobrony, wzywając administrację, by nie pozwoliła, by „dynamika polityczna w Tajpej” opóźniała amerykańską pomoc w zakresie bezpieczeństwa .