Mundial 2026: Amerykańskie wizy ranią piłkarski świat – matka bohatera za burtą, sędziowie na lotnisku, a szef FIFA radzi „wyluzować”

Mundial 2026 od początku miał być świętem jedności i globalnej piłki. Tymczasem dla tysięcy piłkarzy, działaczy i kibiców zamienił się w festiwal zamkniętych drzwi. Plątanina zaostrzonych polityk wizowych Stanów Zjednoczonych – rozszerzone zakazy podróży, nowe obligacje zwrotne i rekordowo długi czas oczekiwania na wizy – systematycznie wyklucza ludzi z uczestnictwa w meczach. Sprawa nabrała symbolicznego wymiaru 15 czerwca w Atlancie.

Vozinha: Osobisty wymiar polityki

Obrazki z Mercedes-Benz Stadium opowiadały dwie różne historie. Na murawie 40-letni bramkarz Vozinha – a właściwie Josimar José Evora Dias – spisał się jak z nut, broniąc siedem strzałów w historycznym bezbramkowym remisie z Hiszpanią . Republika Zielonego Przylądka (Cape Verde) zdobyła swój pierwszy w historii punkt na mistrzostwach świata, a naprzeciwko niej stała drużyna naszpikowana gwiazdami pokroju Rodriego, Pedriego i Lamine’a Yamala. Vozinha został wybrany graczem meczu.

Tuż po końcowym gwizdku euforia zmieszała się jednak z ogromnym smutkiem. Bramkarz nie krył łez. Jego dziadkowie, którzy go wychowali, już nie żyli. Jego matka, wciąż żyjąca, nie mogła być na trybunach, by zobaczyć jego największy triumf.

„Mojej mamy nie mogło tu być przez problem z wizą” – powiedział dziennikarzom tuż po meczu . Przyczyną nie była wyłącznie odmowa, ale przede wszystkim bariera finansowa, której rodzina nie zdołała pokonać. W styczniu 2026 roku rząd USA wprowadził dla obywateli Republiki Zielonego Przylądka wymóg wpłaty obligacji zwrotnej w wysokości nawet 15 000 dolarów. Była to kwota dodatkowa do standardowej opłaty wizowej i sprawiła, że sfinalizowanie wniosku przez jego matkę stało się niemożliwe . „Mojej mamy też tu nie ma z powodu wizy i pieniędzy, które musieliśmy za nią zapłacić” – tłumaczył Vozinha. „Nie udało nam się tego załatwić” .

Jego profil na Instagramie, będący papierkiem lakmusowym globalnego współczucia, wystrzelił w kilka godzin po meczu z około 50 tysięcy obserwujących do ponad 2 milionów .

Kryzys szerszy niż jedna rodzina: Od sędziów po całe grupy kibiców

Historia Vozinhi to nie odosobniony przypadek, a jedynie ludzka twarz systemowego załamania. Problemy sięgają daleko poza jedną rodzinę i uderzają w logistykę samego turnieju.

• Sędziowie zatrzymani na granicy: Somalijski arbiter Omar Abdulkadir Artan został fizycznie zawrócony z amerykańskiego lotniska, mimo oficjalnego przydziału do sędziowania spotkań mundialu . Członek sztabu reprezentacji Iraku również nie został wpuszczony, osłabiając zespół .
• Bariera zakazu podróży: Zakaz podróży (travel ban) z czasów administracji Trumpa, obejmujący 39 państw – w tym uczestników turnieju: Haiti, Iran, Wybrzeże Kości Słoniowej i Senegal – uniemożliwił większości zwykłych obywateli uzyskanie wizy, mimo że sportowcy i niezbędny personel otrzymali wąskie wyjątki .
• Kibice za burtą: Irańscy fani zostali całkowicie wykluczeni po tym, jak dekret prezydencki wstrzymał wydawanie wiz dla państw uznanych przez USA za „sponsorów terroryzmu” . Kibice z Senegalu donoszą o masowych odmowach i oglądają mecze z domów . Nawet fani z Maroka, które nie podlega całkowitemu zakazowi, doświadczyli notorycznych odrzuceń wniosków wizowych, mimo posiadania ważnych, opłaconych biletów na mecze .
• Przegrana na starcie: Ten kryzys nie był zaskoczeniem. Już w kwietniu 2024 roku krytycy alarmowali, że czas oczekiwania na rozmowę wizową w USA przekracza 800 dni w dwóch meksykańskich miastach i 685 dni w Bogocie w Kolumbii. Dla wielu fanów drzwi zostały zatrzaśnięte, zanim w ogóle mogli spróbować zaplanować podróż .

Gianni Infantino i jego rada: „Wyluzujcie i odpuśćcie”

Skala wykluczenia wywołała lawinę pytań do prezydenta FIFA, Gianniego Infantino, podczas jego przedturniejowej konferencji prasowej w Mexico City. Jego odpowiedź stała się jednym z najgłośniejszych punktów zapalnych całego mundialu.

Infantino jednoznacznie zbagatelizował wagę problemów. „To, co spotkało sędziego z Somalii, jest niefortunne, ale nie możemy kontrolować wszystkiego” – powiedział. „Czasami trzeba po prostu odpuścić” . Poszedł nawet o krok dalej, sugerując krytykom, że czasem lepiej „wyluzować i odpuścić” w obliczu tych kłopotów .

Zrzucając z siebie odpowiedzialność, Infantino oświadczył, że FIFA nie może dyktować rządowi kraju-gospodarza, kogo ma wpuszczać na swoje terytorium. Ustawił organizację w roli zwykłego podmiotu sportowego, który musi respektować suwerenne decyzje imigracyjne . „Nie jesteśmy królami świata” – podkreślił .

Zapytany wprost, czy żałuje przyznania praw do organizacji turnieju Stanom Zjednoczonym, biorąc pod uwagę zaistniałe warunki, Infantino był bezpośredni. „Nie żałuję” – odparł. „Znam świat organizacji wydarzeń tak dobrze i oczywiście, że są problemy... Zawsze robimy, co w naszej mocy” .

Ta postawa wywołała ostrą krytykę ze strony organizacji broniących praw człowieka, kibiców i mediów. Szczególnie że FIFA w tym samym czasie mierzyła się z naciskami ze strony Organizacji Narodów Zjednoczonych w sprawie obaw dotyczących praw człowieka w kontekście imigracji . Retoryka organizacji o „jednoczeniu świata” zderzyła się czołowo z obrazami płaczącego piłkarza, którego matki nie było stać na wjazd do kraju-organizatora, oraz sędziego, któremu fizycznie uniemożliwiono wykonywanie pracy.