Strefa euro z zaskakującym deficytem handlowym. Import rośnie dwa razy szybciej niż eksport

Sytuacja w handlu zagranicznym strefy euro uległa dramatycznemu pogorszeniu w kwietniu 2026 roku. Bilans przeszedł z komfortowej nadwyżki w nieoczekiwany deficyt – pierwszy raz od 2023 roku. Główną przyczyną był gwałtowny, 9,3-procentowy wzrost importu, który znacznie przewyższył 5-procentowy wzrost eksportu. Uwydatniło to presję wysokich kosztów energii oraz słabnącą pozycję konkurencyjną europejskich towarów przemysłowych .

Główne dane: pogorszenie o 9,7 mld euro w ujęciu rocznym

Według pierwszych szacunków Eurostatu, w kwietniu 2026 roku strefa euro odnotowała deficyt w handlu towarami z resztą świata w wysokości 1,0 mld euro. Dla porównania, w kwietniu 2025 roku bilans wykazywał nadwyżkę 8,7 mld euro. Oznacza to pogorszenie o 9,7 mld euro w ciągu dwunastu miesięcy . Wynik ten był rozczarowujący – oczekiwano nadwyżki na poziomie około 4,9 mld euro .

Eksport towarów ze strefy euro osiągnął w kwietniu 2026 roku wartość 255,4 mld euro, co oznacza wzrost o 5,0% w porównaniu z 243,3 mld euro rok wcześniej. Jednak import rósł znacznie szybciej – o 9,3%, do poziomu 256,4 mld euro, co pchnęło bilans w ujemne terytorium . Zmiana z nadwyżki 4,9 mld euro odnotowanej w marcu 2026 roku sygnalizowała gwałtowny koniec passy nadwyżek bloku po kryzysie energetycznym .

Wyniki dla całej UE: podobne zejście poniżej kreski

Szersza, 27-państwowa Unia Europejska doświadczyła podobnego odwrócenia. Bilans handlowy UE przeszedł z nadwyżki 7,3 mld euro w kwietniu 2025 roku do deficytu 7,1 mld euro w kwietniu 2026 roku . Była to kontynuacja trendu widocznego na początku 2026 roku: nadwyżka UE za pierwszy kwartał została już wcześniej zmniejszona o połowę, do 12,7 mld euro, z 23,6 mld euro w czwartym kwartale 2025 roku .

Kluczowe sektory: gdzie pogorszenie uderzyło najmocniej

Chociaż wstępne dane Eurostatu za kwiecień 2026 nie zawierają pełnego podziału sektorowego dla pojedynczego miesiąca, siły kierunkowe są dobrze udokumentowane na podstawie danych z pierwszego kwartału i ogólnego wzrostu importu .

Import energii utrzymuje wysokie koszty

Wzrost importu był silnie napędzany przez energię. Deficyt UE w handlu energią wzrósł do 298,9 mld euro w całym 2025 roku, a koszty importu energii pozostały wysokie w pierwszym kwartale 2026 roku, ponieważ blok nadal płacił wysokie ceny za skroplony gaz ziemny i produkty ropopochodne . Francuskojęzyczna wersja komunikatu Eurostatu wyraźnie wskazuje, że spadek do deficytu w kwietniu był "spowodowany głównie wzrostem deficytu energetycznego" .

Nadwyżka w sektorze maszyn i pojazdów gwałtownie topnieje

Tradycyjny motor napędowy UE – sektor maszyn i pojazdów – odnotował gwałtowne kurczenie się nadwyżki handlowej. W pierwszym kwartale 2026 roku łączna nadwyżka spadła do 27,8 mld euro z 39,8 mld euro w poprzednim kwartale . Spadek ten był sygnalizowany przez Eurostat już pod koniec 2025 roku, kiedy dane za grudzień pokazały kurczące się nadwyżki w maszynach i pojazdach, chemikaliach oraz innych towarach przemysłowych . W całym 2025 roku nadwyżka w maszynach spadła do 252 mld euro z 276 mld euro w 2024 roku .

Rekordowy deficyt z Chinami stanowi poważne obciążenie

Deficyt handlowy UE z Chinami osiągnął w kwietniu 2026 roku bezprecedensowy poziom 1 mld euro dziennie, a miesięczna luka wyniosła 31,9 mld euro, zgodnie z najnowszymi danymi Eurostatu . Za cały 2025 rok deficyt UE z Chinami wyniósł 359,8 mld euro, przy czym maszyny i sprzęt elektryczny dominowały zarówno w eksporcie, jak i imporcie . Ta strukturalna nierównowaga nie wykazuje oznak złagodzenia i stanowi poważne obciążenie dla ogólnych wyników handlowych bloku.

Napięcia celne z USA tworzą niepewność

USA pozostaje największym partnerem UE pod względem dwustronnej nadwyżki, która w 2025 roku wyniosła 199,6 mld euro . Jednak eskalacja napięć celnych z USA wprowadziła niepewność do prognoz eksportowych, szczególnie w przypadku dóbr kapitałowych, takich jak maszyny, pojazdy i farmaceutyki. Chociaż dane US Census Bureau pokazują, że w kwietniu 2026 roku USA miały deficyt w handlu towarami z UE w wysokości 8,2 mld dolarów – co oznacza, że eksport UE do USA wciąż przewyższa eksport USA do UE – szersze otoczenie polityki handlowej nadal ciąży na europejskiej konkurencyjności eksportowej .

Szerszy kontekst gospodarczy: stagnacja i pogarszające się nastroje

Deficyt handlowy pojawił się w obliczu szeregu słabych sygnałów gospodarczych, co wzmacnia obawy, że gospodarka strefy euro traci impet.

Wzrost PKB bliski stagnacji: Realny PKB w strefie euro wzrósł zaledwie o 0,1% kwartał do kwartału w pierwszym kwartale 2026 roku, w porównaniu z 0,2% w czwartym kwartale 2025 roku . Spośród największych gospodarek, Hiszpania wzrosła o 0,6%, Niemcy o 0,3%, Włochy o 0,2%, a Holandia o 0,1%, podczas gdy produkcja we Francji pozostała na niezmienionym poziomie .

Kurcząca się nadwyżka Niemiec: Niemcy odnotowały nadwyżkę handlową w wysokości 14,3–14,5 mld euro w kwietniu, poniżej oczekiwań na poziomie 15 mld euro, ponieważ wzrost importu o 1,2% przewyższył wzrost eksportu o 0,9% w ujęciu miesięcznym . Tymczasem niemieckie zamówienia fabryczne spadły w kwietniu o 3,8% .

Spadające nastroje i oczekiwania dotyczące zatrudnienia: Raport Eurostatu za kwiecień 2026 potwierdził, że w ciągu miesiąca spadły zarówno nastroje gospodarcze, jak i oczekiwania dotyczące zatrudnienia . Wskaźnik oczekiwań dotyczących zatrudnienia w strefie euro gwałtownie spadł o 4,6 punktu procentowego do 91,7, podczas gdy wskaźnik dla całej UE obniżył się o 4,0 punktu do 93,2 . Indeks Nastrojów Gospodarczych ZEW spadł w kwietniu do -17,2, osiągając najsłabszy poziom od grudnia 2022 roku .

Presja na rynku pracy: Podczas gdy stopa bezrobocia osiągnęła rekordowo niski poziom 6,2% w marcu 2026 roku, w Niemczech bezrobocie wyrównane sezonowo przekroczyło w kwietniu 3 miliony po raz pierwszy od 2011 roku .

Inflacja i koszty produkcji: Złożony wskaźnik PMI dla strefy euro pokazał gwałtowny wzrost cen środków produkcji w kwietniu, napędzany gromadzeniem zapasów i geopolitycznymi zakłóceniami na rynku energii . Zharmonizowana inflacja w Niemczech wzrosła w kwietniu do 2,9%, napędzana kosztami energii .

Niestabilna pozycja u progu połowy 2026 roku

Deficyt w wysokości 1,0 mld euro w kwietniu nie jest odosobnioną miesięczną wpadką, ale częścią szerszej erozji siły zewnętrznej strefy euro. Blok notuje teraz deficyt w handlu towarami, gdy import rośnie prawie dwukrotnie szybciej niż eksport, jego tradycyjne sektory nadwyżkowe słabną, a największy dwustronny deficyt – z Chinami – stale się powiększa. Przy ledwo rosnącym PKB, pogarszających się nastrojach oraz dodatkowej niepewności wynikającej z polityki handlowej USA, strefa euro wkracza w połowę 2026 roku w wyjątkowo niestabilnej pozycji handlowej.