Jak jeden rozkaz Trumpa wywołał podwójny boom na rynku AI i kryptowalut

To, co zaczęło się jako poufny list dotyczący bezpieczeństwa narodowego do laboratorium AI w San Francisco, w ciągu weekendu przerodziło się w pełnowymiarowe trzęsienie rynku. Dyrektywa administracji Trumpa z 12 czerwca 2026 roku zmusiła firmę Anthropic do wyłączenia na całym świecie swoich dwóch najbardziej zaawansowanych modeli AI – Fable 5 i Mythos 5 . Ten bezprecedensowy ruch natychmiast przetasował globalny popyt, rozpalając notowania chińskich spółek AI i wywołując spekulacyjny szał na zdecentralizowanych tokenach kryptowalutowych, jednocześnie pogrążając w głębokiej niepewności plany gigantycznego IPO Anthropica.

Dyrektywa: Model AI uznany za zagrożenie bezpieczeństwa narodowego

Kryzys rozpoczął się o 17:21 czasu wschodniego. Sekretarz handlu USA, Howard Lutnick, wysłał list do prezesa Anthropica, Dario Amodei, nakazując firmie wstrzymanie dostępu do jej najnowszych modeli dla wszystkich cudzoziemców, niezależnie od tego, czy znajdują się w USA, czy poza ich granicami – włączając w to zagranicznych pracowników samego Anthropica . Dyrektywa, wydana przez Biuro Przemysłu i Bezpieczeństwa Departamentu Handlu, wynikała z obaw, że zaawansowane możliwości modeli w zakresie cyberbezpieczeństwa stanowiłyby ryzyko w przypadku uzyskania do nich dostępu przez wrogie państwa. W doniesieniach wskazywano na podejrzenia, że powiązana z Chinami grupa mogła już uzyskać dostęp do modelu Mythos 5 .

Ponieważ Anthropic nie był w stanie praktycznie ograniczyć dostępu ze względu na narodowość, firma wyłączyła oba modele globalnie . Administracja określiła później premierę modeli jako "lekkomyślną", twierdząc, że eksperci Amazona zdołali złamać ich zabezpieczenia (tzw. jailbreak) . Był to pierwszy przypadek, gdy rząd USA zastosował kontrolę eksportu bezpośrednio wobec konkretnego komercyjnego modelu AI, zamiast wobec sprzętu komputerowego, co sygnalizuje nową, bardziej agresywną fazę regulacji dla całej branży .

Dlaczego chińskie akcje AI poszybowały w górę

Globalne zablokowanie najzdolniejszych komercyjnych modeli AI na Zachodzie natychmiast zmieniło krajobraz konkurencyjny. Po skutecznym usunięciu Fable 5 i Mythos 5 z rynku, inwestorzy błyskawicznie założyli, że globalny popyt przesunie się w stronę najlepszych dostępnych alternatyw – a te w dużej mierze znajdują się w Chinach.

Gdy 15 czerwca otworzyły się rynki w Hongkongu, efekt był natychmiastowy. Akcje Zhipu AI (02513.HK) wzrosły w ciągu dnia nawet o 48%, by ostatecznie zakończyć sesję 33-procentowym wzrostem. Stało się to po doniesieniach, że JPMorgan podniósł cenę docelową dla spółki, przewidując, że regiony odcięte od amerykańskiej AI zwrócą się w stronę chińskich modeli . Rajd ten został wzmocniony przez niemal równoczesne ogłoszenie Zhipu, że firma w pełni udostępni na zasadach open-source swój potężny model GLM-5.2 . Inne chińskie spółki powiązane z AI, takie jak Cambridge Technology, również zyskały na wartości .

W jeden weekend rozporządzenie o bezpieczeństwie narodowym USA stworzyło potężną zachętę finansową dla chińskiej suwerenności w dziedzinie AI. Rynek wydał zbiorowy werdykt: Waszyngton właśnie wręczył swojemu głównemu rywalowi technologicznemu znaczący prezent konkurencyjny .

Rotacja na rynku kryptowalut: zakłady na AI „poza zasięgiem rządów"

Na rynkach kryptowalut narracja była jeszcze silniejsza. Rząd USA właśnie udowodnił, że może jednostronnie wyłączyć scentralizowany model AI z powodów bezpieczeństwa narodowego. Dla projektów zdecentralizowanej sztucznej inteligencji (DeAI) był to ostateczny dowód słuszności ich koncepcji: odpornych na cenzurę, działających bez zezwoleń sieci obliczeniowych, których żaden pojedynczy rząd nie może po prostu "wyłączyć" .

Rezultatem była gwałtowna rotacja kapitału w kierunku tokenów DeAI i DePIN (Zdecentralizowanych Sieci Infrastruktury Fizycznej), które łącznie zyskały na wartości rynkowej szacunkowo 2,87 miliarda dolarów .

• Bittensor (TAO) przewodził wzrostom, zyskując w weekend około 21–24%, gdy inwestorzy masowo obstawiali jego zdecentralizowaną sieć uczenia maszynowego jako model "odpornej na rządy" infrastruktury AI .
• Venice Token (VVV) wzrósł o około 14% dzięki tezie o "AI bez zezwoleń" (permissionless AI), a jego 24-godzinny wolumen obrotu gwałtownie skoczył o blisko 200%, do około 130 milionów dolarów .
• Morpheus (MOR) zyskał w tym samym okresie około 21% .

Jak ujął to jeden z analityków rynku kryptowalut, był to "zakład na AI, która jest poza zasięgiem rządów" – spekulacyjny ruch, który przekształcił szok regulacyjny w wydarzenie walidujące ideę zdecentralizowanej sieci .

Kryzys korporacyjny: IPO za 965 miliardów dolarów na ostrzu noża

Podczas gdy w niektórych sektorach rynki przyjęły wiadomości z optymizmem, sam Anthropic pogrążył się w trybie kryzysowym. Zaledwie 11 dni przed nakazem eksportowym, 1 czerwca 2026 roku, firma poufnie złożyła w SEC wstępny prospekt emisyjny (draft S-1), celując w debiut giełdowy już tej jesieni przy zgłoszonej wycenie 965 miliardów dolarów, aby wyprzedzić swojego rywala, OpenAI, w wyścigu na parkiet .

Czas nie mógł być gorszy. Zakaz eksportu grozi zdestabilizowaniem narracji firmy na wielu frontach:

• Ryzyko dla przychodów: Przy całkowitym zablokowaniu zagranicznych użytkowników dla najbardziej zaawansowanych (i potencjalnie najwyżej marżowanych) produktów, kluczowe źródło przychodów zawisło w próżni. Firma natychmiast rozpoczęła negocjacje z Departamentem Handlu, aby zawęzić lub znieść restrykcje, szukając porozumienia w sprawie przywrócenia dostępu .
• Niepokój inwestorów: Kryzys wprowadza ogromne nowe ryzyko regulacyjne dokładnie w momencie, gdy firma przygotowuje się do roadshow przed IPO. Główni sponsorzy, w tym Amazon, podobno już wcześniej denerwowali się sytuacją. "The Wall Street Journal" doniósł, że posunięcie administracji było następstwem obaw o bezpieczeństwo zgłaszanych przez kanały branżowe, a Amazon został wymieniony jako jedna z firm, które ostrzegały przed lukami w zabezpieczeniach modeli Anthropica . Amazon stoi teraz przed presją na dwóch frontach: rentowności swojego partnerstwa w chmurze AI z Anthropikiem oraz wartości swojego pakietu akcji. Podobno doprowadziło to do wywierania przez Amazon presji na Anthropic, aby szybko rozwiązał kwestię zakazu eksportu .
• Stanowisko publiczne i prawne: Anthropic publicznie kontratakował, argumentując, że luka w zabezpieczeniach była jedynie "wąskim jailbreakiem" i ostrzegając, że przyjęcie standardu "zerowej podatności na exploity" skutecznie zamroziłoby rozwój wszystkich modeli nowej generacji .

Najbliższe dni pokażą, czy Anthropic zdoła wypracować kompromis z Waszyngtonem. Dla globalnego rynku dyrektywa z 12 czerwca unaoczniła już jednak jedno: rząd USA jest teraz gotów użyć kontroli eksportu jako przełącznika "włącz/wyłącz" dla najnowocześniejszej AI, a efekt domina będzie wyceniany na akcjach i tokenach w dającej się przewidzieć przyszłości.