Debiut SpaceX na giełdzie: Jak największe IPO w historii uczyniło Elona Muska pierwszym bilionerem świata

Gdy tylko handel rozpoczął się późnym piątkowym rankiem, liczby stały się jeszcze bardziej imponujące. Akcje otworzyły się na poziomie 150 dolarów, co oznaczało natychmiastowy wzrost o 11,1%, a pierwszy dzień zakończyły ceną 160,95 dolara, co daje skok o około 19% . Przy tej cenie zamkięcia kapitalizacja SpaceX przekroczyła 2,1 biliona dolarów, a w trakcie sesji na krótko dotykała pułapów powyżej 2,25 biliona dolarów . Pierwszego dnia właściciela zmieniło ponad 510 milionów akcji, generując obrót rzędu około 84 miliardów dolarów .

Jak zauważyli niektórzy komentatorzy, debiut przebiegł „płynniej, niż przewidywało wielu analityków” .

Pierwszy bilioner: od papierowego bogactwa do historycznego kamienia milowego

Elon Musk wszedł w dniu debiutu jako najbogatszy człowiek na świecie – magazyn Forbes szacował jego majątek na około 980 miliardów dolarów tuż przed rozpoczęciem handlu . Zakończył go jako pierwsza w historii osoba z trzynastocyfrową fortuną.

Matematyka stojąca za tym skokiem jest prosta. Musk posiadał po IPO około 38% akcji SpaceX, a ten pakiet był wyceniany na około 688 miliardów dolarów przy cenie emisyjnej . W połączeniu z jego udziałami i opcjami w Tesli, wartymi setki miliardów więcej, 19-procentowy wzrost kursu akcji SpaceX pierwszego dnia był aż nadto wystarczający, by wepchnąć jego papierową fortunę za próg biliona dolarów . Forbes ostatecznie oszacował jego majątek na około 1,1 biliona dolarów .

Tutaj pojawia się kluczowe zastrzeżenie, podkreślane niemal we wszystkich doniesieniach: to było „papierowe bogactwo, nie gotówka” . Majątek Muska jest w przeważającej mierze związany z cenami akcji SpaceX i Tesli, co sprawia, że jego status bilionera jest „w dużej mierze teoretyczny” i może rosnąć lub spadać wraz z nastrojami rynkowymi . Mimo to agencja Bloomberga zauważyła, że jego fortuna jest teraz „warta mniej więcej dwa razy tyle, co majątek Jeffa Bezosa” .

Polityczne wzburzenie: „Czas na podatek od majątku”

W ciągu kilku godzin od wejścia akcji SpaceX na rynek, postępowi liderzy polityczni wykorzystali ten kamień milowy jako ostateczny dowód na nierówności systemowe i konieczność reform podatkowych.

Senator Elizabeth Warren (Demokratka z Massachusetts) wygłosiła najbardziej wiralowy komentarz. We wpisie na platformie X stwierdziła, że „typowа amerykańska rodzina musiałaby pracować ponad 11 MILIONÓW lat, aby zgromadzić majątek Elona Muska. Potrzebujemy podatku od majątku” . Opisała ten moment jako „sygnał alarmowy” .

Senator Bernie Sanders (Niezależny z Vermont) skupił się na innym celu – limicie podstawy wymiaru składek na Social Security (amerykański system emerytalny). Argumentował, że bilioner taki jak Musk „wpłaca do Social Security tyle samo, co osoba zarabiająca 184 500 dolarów” rocznie i naciskał na wprowadzenie przepisów eliminujących ten limit .

Inni prominentni politycy przyłączyli się do chóru. Gubernator Kalifornii Gavin Newsom skrytykował „ustawiony” system ekonomiczny, a kongresmenka Alexandria Ocasio-Cortez i burmistrz Nowego Jorku Zohran Mamdani również ponowili apele o wyższe podatki dla superbogaczy . Ta szybka reakcja dała progresywnym ustawodawcom mocny, namacalny przykład do wykorzystania w długotrwałej kampanii na rzecz opodatkowania majątku.

Warto również wspomnieć, że senator Warren próbowała opóźnić IPO, zanim jeszcze do niego doszło. W dniach poprzedzających debiut publicznie wezwała Amerykańską Komisję Papierów Wartościowych i Giełd (SEC) do opóźnienia notowania do czasu wprowadzenia lepszych zabezpieczeń dla inwestorów, wyrażając konkretne obawy o „pasywnych inwestorów”, których fundusze emerytalne są automatycznie kierowane do funduszy indeksowych, które będą musiały nabyć te akcje .

Kto dostał kawałek tortu: Główni inwestorzy i beneficjenci

Rekordowe IPO było gratką nie tylko dla Muska. Wygenerowało ogromne papierowe zyski dla wczesnych inwestorów, przyciągnęło nowych, wpływowych graczy i zaoferowało zwykłym inwestorom możliwość uczestnictwa za pośrednictwem dużych funduszy.

Miliardowa nowa inwestorka: Gina Rinehart

Po debiucie jeden z najgłośniejszych nagłówków napłynął z Australii. Magnatka górnicza Gina Rinehart, za pośrednictwem swojej prywatnej firmy Hancock Prospecting, zabezpieczyła pakiet akcji SpaceX o wartości ponad 1 miliarda dolarów . Hancock potwierdził, że otrzymał przydział akcji w IPO i zadeklarował ambicje współpracy ze SpaceX przy „możliwościach związanych z minerałami krytycznymi”, co oznacza największą inwestycję, jaką firma kiedykolwiek podjęła poza sektorem rudy żelaza .

Dotychczasowi udziałowcy: ARK i Baron

Zwykli inwestorzy mieli dostęp do SpaceX jeszcze przed debiutem – dzięki dwóm głośnym zarządzającym funduszami. Ark Venture Fund Cathie Wood, zarządzający aktywami o wartości około 862 milionów dolarów, miał SpaceX jako swoją największą pozycję w portfelu, stanowiącą około 11% aktywów funduszu . Baron Partners Fund Rona Barona – fundusz wart 10,4 miliarda dolarów – również posiadał znaczące udziały w SpaceX, a sam Baron przyznał, że prawie 25% jego osobistych inwestycji było związanych z tą spółką .

W dniu IPO, ARK Invest dokonał znaczącego dodatkowego zakupu, nabywając 3,29 miliona akcji SpaceX za pośrednictwem czterech funduszy ETF za łączną kwotę 444 milionów dolarów . Na tym uczestnictwo się nie skończyło – youtuber i bokser Jake Paul poinformował o nabyciu 70 000 akcji po cenie emisyjnej . Ze strony instytucjonalnej, doniesienia wskazywały, że BlackRock ubiegał się o akcje o wartości co najmniej 5 miliardów dolarów, a państwowe fundusze majątkowe z Arabii Saudyjskiej i Kuwejtu również złożyły duże zamówienia – dokładna wielkość przyznanych im przydziałów nie jest jednak jasna na podstawie dostępnych raportów .

Otwarta kwestia ładu korporacyjnego

Jedną z najpoważniejszych niewiadomych przed IPO była kwestia nadzoru właścicielskiego. Wyjściowe zapytanie użytkownika poruszało obawy dotyczące potencjalnej super-kontroli głosów Elona Muska i dwuklasowej struktury akcji, która ograniczałaby prawa głosu akcjonariuszy publicznych. Chociaż była to szeroko dyskutowana kwestia wśród ekspertów od ładu korporacyjnego przed debiutem, dostarczone źródła nie zawierają dokumentów proxy, listów inwestorów instytucjonalnych ani szczegółowych raportów, które potwierdziłyby, jaka struktura zarządzania została ostatecznie przyjęta. W rezultacie szczegóły dotyczące kontroli głosów Muska w momencie IPO pozostają niepotwierdzone na podstawie dostępnej listy źródeł. To kluczowy szczegół, który będzie kształtował odpowiedzialność SpaceX jako spółki publicznej i który przyszłe ujawnienia będą musiały wyjaśnić.