Rozejm, który wstrząsnął rynkami: Co otwarcie Cieśniny Ormuz oznacza dla cen paliw w Polsce i na świecie

Analitycy, prognozując cenę ropy Brent, wprost mówią o głębokiej niepewności. Szacunki sprzed wojny oscylowały wokół 56–67 dolarów za baryłkę . W szczytowym momencie kryzysu, rzeczywiste ceny i zrewidowane prognozy skoczyły do 85–117 dolarów, a przejściowo nawet wyżej . Teraz, gdy obowiązuje rozejm, wszystko zależy od tego, który ze scenariuszy ożywienia się zmaterializuje.

Co zawiera porozumienie o rozejmie?

Rozejm z 14 czerwca najlepiej rozumieć jako memorandum porozumienia (MOU, od ang. memorandum of understanding), które przedłuża początkowe dwutygodniowe zawieszenie broni z 8 kwietnia. To pierwsze zawieszenie zostało już raz przedłużone o 60 dni pod koniec maja . Dokument zawiera kilka zobowiązań operacyjnych, ale nie jest to kompleksowy traktat pokojowy, umowa nuklearna ani porozumienie w sprawie rakiet . Oto jego kluczowe postanowienia:

• Ponowne otwarcie Cieśniny Ormuz: Żegluga zostanie wznowiona bez opłat, a poziom aktywności ma wrócić do stanu sprzed wojny w ciągu około 30 dni . Iran zgodził się usunąć miny, które rozmieścił w cieśninie podczas konfliktu .
• Zniesienie amerykańskiej blokady morskiej: Stany Zjednoczone wycofają swoją blokadę irańskich portów i cieśniny . Krok ten określono jako natychmiastowy i wzajemny.
• Zawieszenie broni i przerwanie działań wojennych: Obie strony zadeklarowały natychmiastowe i trwałe zaprzestanie operacji wojskowych na wszystkich frontach, w tym w Libanie .
• Ramy dla zniesienia sankcji: Choć nie w pełni szczegółowo opisane w MOU, porozumienie otwiera drogę do złagodzenia sankcji wobec Iranu, uzależniając to od wywiązywania się przez niego z postanowień .
• Negocjacje w sprawie programu nuklearnego: Przedłużone 60-dniowe okno ma umożliwić rozmowy na temat trwałego zakończenia konfliktu i ograniczenia irańskich działań nuklearnych .

Pakistan i Katar odegrały kluczową rolę mediatorów w całym procesie . Oficjalna ceremonia podpisania umowy miała odbyć się w Szwajcarii w dniach następujących po ogłoszeniu .

Warto podkreślić, czym ten dokument nie jest. Nie jest wiążącym traktatem pokojowym. Nie rozwiązuje sporów o irański program rakiet balistycznych ani o regionalne siły pomocnicze. Jego powodzenie zależy wyłącznie od tego, czy obie strony dotrzymają warunków podczas 60-dniowego okresu przedłużenia – który nastąpił po zawieszeniu broni, które de facto załamało się na kilka dni przed ogłoszeniem porozumienia .

Zapasy w Cushing: niebezpiecznie blisko dna

Kryzys dostaw w Cieśninie Ormuz wywołał nadzwyczajny spadek zapasów ropy naftowej zmagazynowanej w Cushing w Oklahomie, punkcie dostaw dla kontraktów terminowych na ropę West Texas Intermediate (WTI) i największym hubie magazynowym ropy w Stanach Zjednoczonych.

W liczbach (stan na 5 czerwca 2026 r.):

• Aktualny poziom zapasów: 21,64 mln baryłek, w porównaniu do 22,44 mln tydzień wcześniej i 24,09 mln rok wcześniej . Niektóre źródła podają nieco inne wartości (21,6–22,4 mln baryłek) w zależności od dokładnej daty pomiaru, ale wszystkie potwierdzają krytycznie niski poziom .
• Wykorzystanie pojemności: Około 28–29% z całkowitej pojemności Cushing, wynoszącej około 76 milionów baryłek . Typowy poziom w zrównoważonym rynku to około 40 milionów baryłek, co oznaczałoby wykorzystanie rzędu 50–55% .
• Tempo spadku: Zapasy spadają nieprzerwanie od siedmiu tygodni . Między początkiem kwietnia a początkiem czerwca ubytek wyniósł 11,3 mln baryłek, jak podaje Wood Mackenzie . Tylko w tygodniu kończącym się 5 czerwca spadek wyniósł od 801 tys. do 1,125 mln baryłek .
• Odległość od progu operacyjnego: Minimum operacyjne dla Cushing szacuje się powszechnie na około 20 milionów baryłek . Oznacza to, że pozostało mniej niż 2 miliony baryłek zapasu, zanim infrastruktura zacznie mieć problemy z logistyką transportu rurociągami i mieszania surowca . Wood Mackenzie ostrzegło, że jeśli spadki utrzymają się w obecnym tempie, Cushing może osiągnąć ten próg w ciągu kilku tygodni .

Bezpośrednią przyczyną jest gwałtowny wzrost amerykańskiego eksportu ropy. Ponieważ znaczna część świata została odcięta od bliskowschodnich dostaw, globalni kupcy agresywnie zwrócili się ku amerykańskim gatunkom ropy. Ogólne zapasy ropy w USA skurczyły się do 434 milionów baryłek, co oznacza spadek o około 64 miliony baryłek – czyli o około 7,5% – od początku wojny . Cushing ponosi największy ciężar tych spadków, ponieważ służy jako kluczowy węzeł logistyczny do transportu krajowej ropy na wybrzeże Zatoki Meksykańskiej w celu eksportu.

Prognozy analityków: od przedwojennej nadwyżki do szoku w środku kryzysu

Aby zrozumieć skalę zakłóceń, warto zacząć od przedwojennego konsensusu. Przed konfliktem analitycy byli niemal jednomyślnie nastawieni niedźwiedzio, czyli przewidywali spadki cen.

• Goldman Sachs (styczeń 2026): Średnia cena baryłki ropy Brent w całym roku na poziomie 56 dolarów, z minimum w czwartym kwartale wynoszącym 54 dolary .
• J.P. Morgan: Brent na poziomie około 60 dolarów za baryłkę .
• Sondaż Reutera (grudzień 2025): Konsensus 34 analityków na poziomie około 67 dolarów za baryłkę .
• Rosyjscy analitycy (Euler, BCS): 61–65 dolarów za baryłkę .
• EIA (amerykańska rządowa agencja ds. informacji o energii, marzec 2026): Brent na poziomie 57,69 dolarów za baryłkę w skali roku .

Dominowała narracja o nadpodaży: produkcja krajów OPEC+, rosnące wydobycie spoza kartelu i słaby wzrost popytu z Chin miały zwiększać zapasy w krajach OECD i obniżać ceny .

Ta narracja runęła z chwilą faktycznego zamknięcia Cieśniny Ormuz. Do kwietnia cena baryłki Brent skoczyła do 138 dolarów 7 kwietnia i wyniosła średnio 117 dolarów za cały miesiąc . Analitycy w pośpiechu korygowali swoje modele.

Prognozy ze szczytu kryzysu (marzec–maj 2026):

• EIA (maj 2026): Podniesiono prognozę średniej ceny ropy Brent na cały 2026 rok do około 96 dolarów za baryłkę. Szacunek ten zakłada, że przepływ przez cieśninę nie wróci w pełni do normy aż do początku 2027 roku . Kwietniowa prognoza zakładała szczyt na poziomie 115 dolarów w drugim kwartale .
• Goldman Sachs (reset z marca): Scenariusz bazowy na 2026 rok podniesiono do 85 dolarów z wcześniejszych 77. Zakładał on, że przepływ przez cieśninę utrzyma się na poziomie zaledwie 5% normy przez sześć tygodni, po czym nastąpi stopniowe, miesięczne odbicie . Goldman później podniósł swoją prognozę na czwarty kwartał 2026 roku do 90 dolarów .
• Morgan Stanley (13 kwietnia): Prognoza na drugi kwartał 2026 r. na poziomie 110 dolarów, na trzeci – 100 dolarów, a na 2027 rok – 80 dolarów za baryłkę. Bank podkreślił, że łańcuchy dostaw będą potrzebować miesięcy na ustabilizowanie się, nawet po ponownym otwarciu cieśniny .
• Bank of America (marzec): Średnia roczna na poziomie 77,50 dolarów, w górę z wcześniejszego poziomu 61 dolarów. Bank przedstawił wiele scenariuszy, z najgorszym zakładającym średnią cenę 130 dolarów za baryłkę, jeśli zakłócenia przeciągnęłyby się na drugą połowę roku .

Perspektywy po zawieszeniu broni:
Porozumienie z 14 czerwca usuwa najbardziej bezpośrednie ryzyko dla dostaw, ale analitycy ostrzegają, że ceny nie wrócą do przedwojennych poziomów z dnia na dzień. Najnowsze prognozy EIA, które już zakładały powolną normalizację, mówią o 89 dolarach za baryłkę Brent w czwartym kwartale 2026 roku i 79 dolarach w 2027 roku . Szacunek Morgan Stanley na poziomie 80 dolarów w 2027 roku również zakłada stopniową poprawę . Bazowy scenariusz Goldmana na czwarty kwartał to około 90 dolarów, z ryzykiem wzrostowym, które może pchnąć ceny powyżej 100 dolarów, jeśli eksport z Zatoki Perskiej będzie stabilizował się wolniej, niż zakładano .

Ogromna rozpiętość między przedwojennym konsensusem (56–67 dolarów) a pokryzysowym poziomem odniesienia (80–100 dolarów) odzwierciedla kilka trwałych czynników: czas potrzebny na oczyszczenie z min i przywrócenie bezpiecznej żeglugi, wyzwanie logistyczne związane z ponownym uruchomieniem irańskiego wydobycia oraz premię za ryzyko polityczne, która utrzyma się tak długo, jak długo zawieszenie broni pozostanie memorandum, a nie trwałym porozumieniem.

Bezpośrednim sprawdzianem będzie to, czy zapasy w Cushing się ustabilizują. Jeśli irańska ropa zacznie przepływać przez cieśninę w ciągu kilku tygodni, a amerykański eksport się unormuje, presja na krajowe magazyny może osłabnąć. Jeśli rozejm osłabnie lub proces oczyszczania z min przeciągnie się, Cushing może zbliżyć się do swojego progu operacyjnego – a to zdarzenie prawdopodobnie podbiłoby ceny ropy WTI w górę, niezależnie od ogólnych trendów dla ropy Brent.