Jak Elon Musk napędzał antyimigrancką nienawiść na X, która podsyciła zamieszki w Belfaście

Alodid stanął przed sądem magistrackim w Belfaście w środę 10 czerwca. Przedstawiono mu zarzuty usiłowania zabójstwa, gróźb pozbawienia życia pracownika brytyjskiej służby zdrowia (NHS) oraz posiadania noża. Mężczyzna odmówił skorzystania z pomocy prawnej i za pośrednictwem tłumacza języka arabskiego nie ustosunkował się do zarzutów. Sąd zdecydował o jego aresztowaniu na okres czterech tygodni .

Jeszcze przed rozprawą sądową, we wtorek wieczorem, wybuchła przemoc. Zamaskowani mężczyźni podpalali domy, w których – jak sądzili – mieszkali imigranci, podpalili autobus i atakowali policję kamieniami oraz innymi przedmiotami . Zamieszki trwały również drugiej nocy, w środę. Gdy sytuacja została opanowana, bilans był druzgocący: dwunastu rannych policjantów i szesnaście aresztowań jednej tylko nocy . Do 13 czerwca liczba aresztowanych wzrosła do 23, a 17 osobom postawiono zarzuty, w tym 18-latkowi oskarżonemu o udział w rozruchach na tle powszechnym . Rodzina Stephena Ogilvie publicznie potępiła rasistowską przemoc, podkreślając cenny wkład imigrantów w życie Wielkiej Brytanii .

Ustalenia CCDH: "Właściciel jako megafon"

W trakcie zamieszek organizacja Center for Countering Digital Hate (CCDH) opublikowała raport ilościowo opisujący rolę Elona Muska w szerzeniu podżegających treści. Kluczowe badanie, zatytułowane "The Owner Amplifier" (Właściciel jako megafon), przeanalizowało próbkę 92 postów z trzech prominentnych kont na platformie X: Elona Muska, skrajnie prawicowego aktywisty Tommy'ego Robinsona oraz lidera ugrupowania Restore Britain, Ruperta Lowe'a .

Analiza ujawniła, że te trzy konta wygenerowały oszałamiającą liczbę 115,4 miliona wyświetleń. Same posty Elona Muska stanowiły 55% tej liczby, gromadząc ponad 64 miliony wyświetleń . Zamiast ograniczać zasięg szkodliwych materiałów, konto Muska – najczęściej obserwowane na platformie, z ponad 240 milionami obserwujących – aktywnie wzmacniało antyimigranckie narracje, docierając z nimi do milionów użytkowników . Musk osobiście udostępnił post Tommy'ego Robinsona, który ogłaszał miejsca protestów, oraz inny, autorstwa Restore Britain, z przesłaniem: "Nie zawieraj pokoju ze złem. Zniszcz je" .

Poza samą liczbą wyświetleń, CCDH zidentyfikowało w komentarzach pod tymi postami prawdziwą „eksplozję wezwań do przemocy”. Śledczy organizacji wykryli 3930 komentarzy zawierających jednoznaczne nawoływania do przemocy, w tym wezwania do linczu i innych przestępstw przeciwko imigrantom. Spośród nich 240 stanowiło bezpośrednie odpowiedzi na posty Muska . Dane te wpisały się w szerszy schemat zidentyfikowany przez CCDH, które już wcześniej ustaliło, że platforma X nie reaguje na 97% zgłoszonych postów nawołujących do przemocy wobec imigrantów lub muzułmanów .

Odrębne badanie koalicji na rzecz bezpieczniejszego internetu (CSOH) wykazało, że w szerszym zbiorze danych treści antyimigranckie na platformie X zgromadziły 1,51 miliarda wyświetleń i 1,53 miliarda całkowitych interakcji, w tym 11,5 miliona polubień i 3,17 miliona udostępnień .

Zaczepna odpowiedź Muska

W miarę narastania krytyki Musk odpowiedział wyzywająco. Odrzucił oburzenie jako przesadzoną reakcję, twierdząc, że jego krytycy po prostu szukają "jakiegokolwiek pretekstu do cenzury" . W charakterystycznym dla siebie geście, zarówno jego posty, jak i posty postaci, które wzmacniał, pozostały w sieci, nawet gdy brytyjski regulator telekomunikacyjny Ofcom ostrzegał platformy społecznościowe przed ich obowiązkami prawnymi.

Rząd próbuje reagować

Brytyjski regulator mediów, Ofcom, zareagował na kryzys błyskawicznie. 10 czerwca opublikował list otwarty przypominający platformom społecznościowym o ich obowiązkach prawnych wynikających z Ustawy o bezpieczeństwie w sieci z 2023 roku. Zgodnie z nią platformy muszą „oceniać i ograniczać ryzyko nielegalnych działań”, w tym „treści stanowiących przejaw podżegania do nienawiści lub prowokowania przemocy” . Minister technologii Liz Kendall ogłosiła również, że zwróciła się do Ofcomu o „pilne omówienie” z platformą X i innymi serwisami sposobu, w jaki zamierzają one przestrzegać prawa .

Ręce brytyjskiego rządu były jednak związane w kwestii natychmiastowych sankcji. Zgodnie z obowiązującym prawem, formalne działania egzekucyjne wobec platformy X mogłyby zająć co najmniej dwa miesiące . W odpowiedzi rząd przystąpił do nowelizacji Ustawy o bezpieczeństwie w sieci, aby dać Ofcomowi silniejsze, nadzwyczajne uprawnienia do nakazywania szybkiego usuwania podżegających treści „w czasach kryzysu”. Minister Liz Kendall oświadczyła, że nowe przepisy zmuszą platformy do „szybszego działania w celu usuwania nielegalnych treści krążących w czasach kryzysu”, choć zmiany miały wejść w życie najwcześniej w połowie lipca .

Bilion dolarów – gorzka ironia

Ostatni rozdział tej historii rozegrał się w szokująco nieprzystającym momencie. 12 czerwca 2026 roku firma kosmiczna Elona Muska, SpaceX, zadebiutowała na giełdzie Nasdaq pod symbolem SPCX w ramach największej pierwszej oferty publicznej (IPO) w historii. IPO pozwoliło pozyskać 75 miliardów dolarów ze sprzedaży 555,6 miliona akcji po 135 dolarów za sztukę, co dało SpaceX wartość rynkową na poziomie około 1,77 biliona dolarów . Pierwszego dnia notowań akcje podskoczyły o blisko 19%, zamykając się na poziomie około 161 dolarów i windując wartość firmy do około 2,1 biliona dolarów .

Jako największy akcjonariusz, posiadający około 40% udziałów, Musk zobaczył, jak jego majątek netto szybuje w górę na papierze. Magazyn Forbes oszacował jego fortunę na około 1,1 biliona dolarów, czyniąc go pierwszą osobą w historii, której majątek przekroczył bilion dolarów . Ten astronomiczny kamień milowy finansowy stał w jaskrawym kontraście do scen z Irlandii Północnej i doniesień CCDH o zalewie mowy nienawiści na należącej do niego platformie. Kontrast ten wywołał intensywną krytykę na arenie międzynarodowej .