Kijów ogłasza „wysokie prawdopodobieństwo” ataku hipersonicznym Oriesznikiem. Wojna wchodzi w nową fazę

12 czerwca 2026 roku Siły Powietrzne Ukrainy wydały nadzwyczajny komunikat: istniało „wysokie prawdopodobieństwo”, że w ciągu najbliższych 24 godzin Rosja wystrzeli z poligonu Kapustin Jar w obwodzie astrachańskim pocisk balistyczny średniego zasięgu (IRBM) – konkretnie Oriesznik . Komunikat na Telegramie był krótki i nie pozostawiał złudzeń: „Nie lekceważcie alarmów przeciwlotniczych!” . Prezydent Wołodymyr Zełenski we własnym wystąpieniu zaapelował do obywateli o „zachowanie najwyższej czujności”, ponieważ Rosja przygotowuje kolejny atak .

Nie były to tylko przypuszczenia. Stany Zjednoczone przekazały Ukrainie dane wywiadowcze, z których wynikało, że Moskwa może wystrzelić Oriesznika przed 14 czerwca – choć ambasada USA w Kijowie nie wydała publicznego ostrzeżenia . Według oceny Instytutu Studiów nad Wojną (ISW), był to celowy krok Kremla, by zademonstrować siłę tuż po obchodzonym 12 czerwca rosyjskim święcie narodowym .

Czym jest pocisk Oriesznik?

Oriesznik (z ros. „leszczyna”) to mobilny, zdolny do przenoszenia głowic jądrowych pocisk balistyczny średniego zasięgu, który stał się wizytówką rosyjskiej eskalacji. Wywodzi się z programu międzykontynentalnego pocisku RS-26 Rubież i łączy w sobie ogromną prędkość, daleki zasięg oraz unikalną konstrukcję głowicy, co czyni go wyjątkowo trudnym do przechwycenia .

Kluczowe cechy Oriesznika:

• Prędkość hipersoniczna: Przekracza 10 Machów, czyli około 12 300 km/h – co oznacza, że może dotrzeć do celu szybciej, niż wiele tradycyjnych systemów wczesnego ostrzegania i obrony jest w stanie zareagować . Prezydent Rosji porównał jego opadanie do spadającego meteorytu .
• Głowice wielokrotne (MIRV): Jego najbardziej charakterystyczną cechą jest zdolność do przenoszenia kilku niezależnie kierowanych głowic bojowych. Pojedynczy pocisk może zabrać do sześciu oddzielnych ładunków – każdy potencjalnie z subamunicją – i uderzyć w różne cele jednocześnie, co ma za zadanie przełamać obronę przeciwrakietową . Głowice mogą być konfigurowane zarówno w wersji jądrowej, jak i konwencjonalnej.
• Daleki zasięg: Amerykańskie szacunki wskazują na zasięg od 3500 do 5470 km, a niektóre źródła mówią nawet o 5500 km . W praktyce oznacza to, że z terytorium Rosji można razić cele praktycznie w całej Europie. Rosyjskie media państwowe chwaliły się, że pocisk mógłby dolecieć do kwatery głównej NATO w Brukseli w zaledwie 17 minut .
• Mobilność: Jako system mobilny, Oriesznik może być przemieszczany i odpalany z różnych lokalizacji, co utrudnia jego śledzenie i ewentualne zniszczenie przed startem .

Historia eskalacji: trzy wcześniejsze ataki Oriesznika

Do czerwca 2026 roku Oriesznik został użyty bojowo przeciwko Ukrainie co najmniej trzykrotnie, z czego dwa razy w samym 2026 roku . Każde użycie sygnalizowało świadomą, ostrą eskalację konfliktu.

• 21 listopada 2024 – Dniepr: W swoim pierwszym bojowym użyciu Oriesznik uderzył w duży obiekt wojskowo-przemysłowy w Dnieprze. Władimir Putin okrzyknął atak udanym testem, opisując broń jako „niepowstrzymaną” . Późniejsza ukraińska ocena wojskowa wykazała, że głowice użyte w tym ataku nie zawierały materiałów wybuchowych, co sugeruje, że mógł to być test operacyjny z atrapami ładunków .

• 9 stycznia 2026 – obwód lwowski: Drugi raz Rosja wystrzeliła Oriesznika na nieokreślony cel infrastruktury krytycznej w pobliżu Lwowa na zachodzie Ukrainy, zaledwie 60 kilometrów od polskiej granicy . Atak nastąpił w momencie, gdy nabierały tempa negocjacje pod przewodnictwem USA mające na celu zakończenie wojny, i został powszechnie odebrany jako bezpośredni, złowrogi sygnał Putina dla Kijowa i zachodnich sojuszników . Rosja twierdziła, że był to odwet za rzekomy ukraiński atak dronów na rezydencję Putina – czemu zarówno Ukraina, jak i USA zaprzeczyły .

• 23-24 maja 2026 – obwód kijowski: Zdecydowanie największy atak – trzecie uderzenie Oriesznika było częścią masowego, skoordynowanego nalotu z użyciem 90 rakiet i 600 dronów, wymierzonego głównie w Kijów . Oriesznik trafił konkretnie w rejon Białej Cerkwi w obwodzie kijowskim, zabijając co najmniej dwie osoby . Mimo że prezydent Zełenski określił cel jako wojskowe centrum dowodzenia i kontroli, rosyjskie Ministerstwo Obrony umniejszyło później znaczenie ataku, twierdząc, że był to jedynie test pocisku na obiekt typu „stodoła” . ISW opisało to jako największy atak rakietowy na Ukrainę w 2026 roku do tamtej pory .

Szerszy obraz: dlaczego to ostrzeżenie było inne?

Ostrzeżenie z 12 czerwca nie padło w próżni. Nastąpiło w czasie głębokiej zmiany dynamiki wojny, gdzie linia frontu jest tylko jednym z wektorów konfliktu coraz częściej definiowanego przez wojnę na wyniszczenie na dalekim zapleczu obu stron.

W tygodniach poprzedzających ostrzeżenie Ukraina dramatycznie zintensyfikowała własną kampanię głębokich uderzeń na terytorium Rosji. Maj 2026 roku odnotowano jako najcięższy miesiąc ukraińskich ataków w głąb terytorium przeciwnika – trafiono w 18 obiektów rosyjskiej infrastruktury naftowej, a szacunkowe straty wyniosły 1,058 miliarda dolarów . W operacjach tych, z użyciem dronów dalekiego zasięgu i nowych rakiet FP-5 Flamingo, rażono cele tak odległe jak Petersburg czy fabryka komponentów do dronów w Czeboksarach, ponad 900 km od granicy .

Co kluczowe, ukraińska kampania uderzeniowa ewoluowała – z prostego atakowania rafinerii do strategii „głębokiego odcięcia dostaw” (ang. deep interdiction) lub „blokady logistycznej”. Celem jest systematyczne niszczenie dróg, linii kolejowych i składów zaopatrzenia na rosyjskich tyłach na terenach okupowanych, co ma odciąć jednostki frontowe od dostaw . Na początku czerwca kampania ta aktywnie zakłócała rosyjską logistykę w kluczowych sektorach frontu . Prezydent Ukrainy przedstawił to jako sposób na wynegocjowanie zakończenia wojny „na równych warunkach” z Moskwą .

ISW oceniło, że odzyskanie przez Ukrainę przewagi w dronach i nowa zdolność do dezorganizowania sił rosyjskich na całej głębokości operacyjnej zwiastują „nową fazę wojny”, naznaczoną wzajemną i eskalującą zdolnością do uderzania na głębokie tyły przeciwnika .

Schemat użycia Orieszników przez Rosję idealnie wpisuje się w tę nową fazę. ISW zauważyło, że rosyjskie publiczne groźby i ataki z wykorzystaniem Oriesznika często następują w odpowiedzi na udane ukraińskie uderzenia w głąb Rosji, co podkreśla niezdolność Moskwy do odpowiedniej obrony własnego, rozległego terytorium. Oriesznik służy jako psychologiczna i polityczna broń do demonstrowania ciągłej siły, nawet jeśli jego konwencjonalna skuteczność militarna w tych konkretnych atakach bywa kwestionowana .

12 czerwca 2026 roku ostrzeżenie było jasne. Bronią, która mogła w ciągu 20-minutowego lotu z rosyjskiego poligonu zamienić się w atak wieloma głowicami na ukraińskie miasta, była groźba zaprojektowana nie tylko po to, by niszczyć cele, ale by zasygnalizować, że zmienił się cały wymiar tej wojny.