Apetyt AI na chipy pamięci sprawia, że twój następny smartfon jest niebezpiecznie drogi

Twój następny smartfon będzie kosztował więcej i prawdopodobnie zaoferuje mniej. W globalnej branży półprzewodników trwa sejsmiczna zmiana i nie ma ona nic wspólnego z najnowszym sensorem aparatu czy odrobinę szybszym procesorem. Winowajcą jest niedobór chipów pamięci, a niespodziewanym czarnym charakterem ta sama technologia, która obiecuje uczynić wszystko inteligentniejszym: sztuczna inteligencja.

Centra danych AI, czyli ogromne hale serwerów napędzające modele pokroju GPT-5 i Google Gemini, mają nienasycony apetyt na pamięć HBM oraz inne komponenty DRAM i NAND flash. Ten popyt wywołał globalny kryzys podaży, windowując ceny pamięci i zmuszając producentów smartfonów do desperackich działań. Carl Pei, CEO firmy Nothing, stwierdził w czerwcu 2026 roku wprost: chipy pamięci kosztują teraz więcej niż procesory czy wyświetlacze – to bezprecedensowa i finansowo druzgocąca sytuacja dla branży .

Jak rozkwit AI wysysa światowe rezerwy pamięci

Mechanizm jest prosty: giganci półprzewodników, tacy jak Samsung, SK Hynix i Micron, priorytetowo traktują produkcję lukratywnych, dedykowanych AI chipów HBM, kosztem pamięci LPDDR RAM i UFS, które trafiają do smartfonów. W efekcie rozgorzała wojna cenowa o kurczące się dostawy konwencjonalnej pamięci.

Według BBC ceny pamięci RAM wzrosły ponad dwukrotnie od października 2025 roku . Z danych TrendForce wynika, że dla typowego smartfona z 8 GB RAM i 256 GB pamięci wewnętrznej ceny kontraktowe w pierwszym kwartale 2026 roku skoczyły o blisko 200% rok do roku, potrajając się w stosunku do tego samego okresu rok wcześniej . Wpływ na kosztorys (Bill of Materials, BoM) smartfona jest wstrząsający. Pamięć, która historycznie stanowiła około 10–15% BoM, rozrosła się do 30–40% . W przypadku budżetowych telefonów z 6 GB RAM i 128 GB pamięci eMMC, koszt pamięci pochłania druzgocące 43% całego kosztorysu – wynika ze szczegółowej analizy GSM Arena, opartej na danych Counterpoint Research .

Aby okiełznać koszty bez całkowitego odstraszania klientów, marki zmuszone są do bolesnych kompromisów. TrendForce donosi, że producenci nie tylko podnoszą ceny, ale również strategicznie obniżają specyfikacje telefonów – instalując mniej RAM lub wolniejszą pamięć masową – aby trzymać kosztorysy w ryzach . Efektem jest trudny rynek, na którym konsumenci płacą więcej, ale często otrzymują słabszy sprzęt.

Rekordowy spadek dostaw

Szok cenowy już tłumi popyt. Według Counterpoint Research globalne dostawy smartfonów spadły o 6% rok do roku w pierwszym kwartale 2026 roku . Prognozy na cały rok pogorszyły się dramatycznie w miarę pogłębiania się kryzysu. O ile niektórzy analitycy początkowo przewidywali łagodny spadek, w połowie 2026 roku obraz jest dużo bardziej ponury.

• IDC (maj 2026): Prognozuje historyczny spadek dostaw o 13,9% w skali roku do 1,08 miliarda sztuk, co byłoby najgłębszym rocznym załamaniem w historii. Mimo spadku liczby urządzeń, całkowita wartość rynku ma wzrosnąć o 3,8% z powodu wyższych cen sprzedaży .
• Counterpoint Research (czerwiec 2026): Podobnie przewiduje 13,9% spadek do 1,08 miliarda sztuk, powołując się na pogłębiający się niedobór pamięci i presję geopolityczną . Firma odnotowała, że globalne ceny hurtowe wzrosły o 14% tylko w pierwszym kwartale .
• Omdia: Przedstawia bardziej optymistyczną, choć nadal poważną prognozę spadku o 7%, zauważając, że presja cenowa i ograniczona podaż mogą zacząć słabnąć w drugiej połowie 2026 roku .

Ból jest najbardziej dotkliwy na dole rynku. Urządzenia podstawowe i niskobudżetowe, działające na minimalnych marżach, stają się ekonomicznie nieopłacalne przy obecnych cenach pamięci. Omdia zauważa, że utrzymujące się podwyżki prawdopodobnie najmocniej osłabią popyt na wrażliwych cenowo rynkach wschodzących .

Indie: Rynek w kryzysie

Indie, jeden z największych i najbardziej wrażliwych cenowo rynków smartfonów na świecie, odczuwają pełną siłę tego kryzysu. Po roku stabilnych cen w 2025, średnia cena smartfona poszybowała o 7,9% w ciągu zaledwie pierwszych pięciu miesięcy 2026 roku . W przeciwieństwie do lat poprzednich, gdzie obniżki i podwyżki się równoważyły, w 2026 roku bilans podwyżek i obniżek przechylił się dramatycznie na korzyść podwyżek .

Skala wzrostów jest oszałamiająca. Specjalny tracker serwisu Gadgets 360 (Beebom) wykazał, że ponad 80 z około 200 modeli smartfonów dostępnych w Indiach odnotowało podwyżki cen, ze średnim wzrostem około 15% . Podwyżki wahają się od 500 do 8000 ₹ na urządzeniu. Jako spektakularny przykład podaje się OnePlus 15R, który został dotknięty trzema oddzielnymi podwyżkami w ciągu pięciu miesięcy, co dało łączny wzrost o 7000 ₹ względem ceny premierowej .

Wpływ na konsumentów jest przewidywalnie negatywny. Badanie przeprowadzone na prawie 6000 aktywnych nabywców wykazało, że 48% planujących zakup zamierza odłożyć go w czasie do momentu ustabilizowania się cen, podczas gdy kolejne 6% rozważa zakup urządzeń odnowionych lub używanych . Analitycy ostrzegają, że jeśli obecne trendy się utrzymają, roczny wolumen sprzedaży smartfonów w Indiach może spaść nawet o 30%, z poziomu 136-138 milionów sztuk do 115-120 milionów .

„Przy tej strukturze kosztów ultra niskie pułapy cenowe przestają być opłacalne” – powiedział ekspert branżowy dla Moneycontrol, przewidując, że próg wejścia na rynek masowy w Indiach przesunie się w górę, ponieważ najsilniejsza inflacja uderzy w telefony poniżej 12 000 ₹ .

Co dalej: Przewidywania analityków i CEO Nothinga, Carla Pei

Dla konsumentów liczących na szybką ulgę perspektywy są ponure.

Carl Pei, CEO Nothinga, upublicznił swoje obawy w czerwcu 2026 roku, potwierdzając, że niedobór się pogłębia. Zauważył, że pamięć stanowi obecnie ponad połowę kosztów sprzętowych niektórych urządzeń i ostrzegł, że budżetowe telefony staną w obliczu najbardziej stromych podwyżek cen. Jego firma już na początku roku potwierdziła wzrosty cen w całej swojej ofercie, wskazując na gwałtowny wzrost kosztów pamięci napędzany przez centra danych AI .

Wśród głównych analityków panuje konsensus, że do końca roku nie widać realnej ulgi:

• Tarun Pathak, dyrektor w Counterpoint Research, ostrzega, że ceny będą prawdopodobnie rosnąć przez cały 2026 rok i mogą się ustabilizować dopiero pod koniec 2027 lub na początku 2028, ponieważ popyt na serwery AI nadal pożera dostawy pamięci .
• IDC opisuje sytuację nie jako „krótkotrwałą presję”, ale jako „falowe zaburzenie wywodzące się z łańcucha dostaw pamięci” .
• Omdia daje skrawek nadziei, sugerując, że presja cenowa może zacząć ustępować w drugiej połowie 2026 roku, choć całoroczny spadek dostaw i tak będzie znaczący .

Niewygodna prawda jest taka, że układy zaprojektowane do przyspieszania zadań AI są bezpośrednią przyczyną dramatycznego wzrostu cen sprzętu, którego używasz do codziennej pracy .