Bank Japonii na progu przełomowej podwyżki stóp procentowych do 1% – najwyższego poziomu od 1995 roku

Rynki prognostyczne odzwierciedlają podobną pewność – prawdopodobieństwo podwyżki o 25 punktów bazowych wyceniane jest na ponad 96% . To przekonanie wynika z bezdyskusyjnej presji cenowej.

Inflacyjny wyzwalacz: szok na poziomie 6,3%

Japoński indeks cen towarów korporacyjnych (CGPI), kluczowy miernik kosztów w obrocie między firmami, wzrósł w maju o 6,3% w porównaniu z rokiem poprzednim, znacznie przekraczając prognozy rynkowe na poziomie 5,5% . Było to najszybsze roczne tempo inflacji hurtowej od marca 2023 roku i gwałtowne przyspieszenie w stosunku do zrewidowanego wzrostu o 5,3% w kwietniu .

Głównym winowajcą jest energia. Eskalacja konfliktu z udziałem Iranu utrzymuje ceny ropy naftowej na podwyższonym poziomie, co bezpośrednio uderza w kraj silnie uzależniony od importu surowców energetycznych . Z danych BoJ wynika, że ceny produktów naftowych i węglowych wzrosły o 13,8% rok do roku, a ceny chemikaliów – powiązanych z petrochemią – o 13,4% .

Ta inflacja hurtowa grozi teraz przeniesieniem się na ceny konsumpcyjne. W kwietniowym raporcie kwartalnym BoJ podniósł swoją prognozę bazowej inflacji konsumenckiej na rok fiskalny 2026 do przedziału 2,5%–3,0%, znacznie w górę z wcześniejszego szacunku 1,9%, bezpośrednio wskazując na wyższe koszty ropy naftowej .

Jen w opałach

Pilność działań potęguje uporczywa słabość japońskiego jena. Waluta oscyluje wokół poziomu 160,5 za dolara, blisko najsłabszego poziomu od lipca 2024 roku . Słaby jen sprawia, że import energii i żywności jest droższy, dokładając kolejną warstwę inflacji kosztowej, która uderza w gospodarstwa domowe i mniejsze firmy. Analitycy zauważają, że czerwcowa podwyżka stóp jest w swojej istocie ruchem „defensywnym”, mającym zapobiec dalszemu osłabieniu jena i wzrostowi inflacji wewnętrznej .

Bezprecedensowa nieobecność prezesa Uedy

Po raz pierwszy w historii decyzja zostanie podjęta bez szefa banku centralnego na sali. BoJ ogłosił 10 czerwca, że 74-letni prezes Kazuo Ueda został hospitalizowany z powodu leczenia zainfekowanej torbieli wątroby i opuści całe posiedzenie .

Obradom zarządu ds. polityki pieniężnej będzie przewodniczył wiceprezes Ryozo Himino, natomiast drugi zastępca, Shinichi Uchida, poprowadzi konferencję prasową po spotkaniu . Chociaż Ueda pracuje zdalnie i wstrzyma się od głosowania, urzędnicy i analitycy twierdzą, że sama decyzja nie jest zagrożona .

Jednak nieobecność Uedy wprowadza znaczące ryzyko komunikacyjne. To właśnie prezes był architektem jastrzębiego zwrotu, deklarując 3 czerwca, że zarząd przeprowadzi „kompleksową dyskusję” na temat podwyżki stóp – uwagi, które powszechnie zinterpretowano jako wstępne zobowiązanie do podwyżki . Rynki będą teraz bacznie analizować komunikat po posiedzeniu i konferencję prasową w poszukiwaniu wiarygodnego zobowiązania do dalszego zacieśniania polityki bez bezpośredniego przekazu prezesa .

Droga przed nami: więcej podwyżek na horyzoncie

Czerwcowe posiedzenie jest powszechnie postrzegane jako krok milowy. Ten sam sondaż Reutera, który przewidział nadchodzącą podwyżkę, pokazał również medianę prognoz na poziomie 1,25% w czwartym kwartale 2026 roku i 1,50% w trzecim kwartale 2027 roku . Ankieta Bloomberga potwierdziła tę trajektorię – 49 z 51 respondentów spodziewa się dwóch podwyżek stóp w tym roku .

Ta przyszła ścieżka jest zbieżna z poglądami byłych decydentów BoJ, którzy uważają, że neutralna stopa dla Japonii – poziom, który ani nie stymuluje, ani nie chłodzi gospodarki – wynosi gdzieś między 1,5% a 1,75% . Międzynarodowy Fundusz Walutowy również prognozuje, że japońskie stopy osiągną neutralny zakres do końca 2027 roku .

Oczekiwana stopa 1,0% stanowi wyraźny punkt zwrotny. Sygnalizuje, że era walki z deflacją definitywnie się skończyła, zastąpiona walką z inflacją napędzaną z zewnątrz, która grozi destabilizacją gospodarki. „Powiedziałbym, że podwyżka stóp jest praktycznie przesądzona” – stwierdził Tsuyoshi Ueno z NLI Research Institute, powtarzając opinię głęboko zakorzenioną na rynkach finansowych .