Jak 20 milionów baryłek zmalało do 8: poduszki, które uratowały rynek ropy

Mówiąc wprost, początkowe szacunki „20 mbd” opisywały całkowity wolumen zablokowany w wąskim gardle, a nie liczbę baryłek netto, których zabrakło w globalnym bilansie. Rzeczywisty niedobór netto był mniej więcej o połowę mniejszy.

Cztery poduszki, które zamortyzowały wstrząs

Mimo zakłóceń w dostawach na skalę 20% globalnej produkcji, ceny ropy pozostały poniżej swoich maksimów z 2022 roku po inwazji Rosji na Ukrainę . Lukę wypełniły cztery przeciwstawne siły:

Strategiczne rezerwy ropy naftowej

Rządy pod przewodnictwem Stanów Zjednoczonych i państw sojuszniczych agresywnie sięgały po strategiczne zapasy, bezpośrednio zastępując utracone baryłki na rynku natychmiastowym. Przed kryzysem strategiczne rezerwy krajów OECD wynosiły około 1,2 miliarda baryłek. Tempo ich uszczuplania jest tak duże, że EIA ostrzega, iż zapasy OECD są na najlepszej drodze do osiągnięcia najniższego poziomu od początku prowadzenia statystyk w 2023 roku, jeśli cieśnina pozostanie zamknięta .

Wzrost podaży spoza OPEC+

Producenci spoza Bliskiego Wschodu – amerykańskie łupki, Brazylia, Gujana, kanadyjskie piaski bitumiczne – zwiększyli wydobycie. MAE wyraźnie wskazała na wzrosty produkcji wśród krajów spoza OPEC+, takich jak Kazachstan i Rosja, jako częściowo rekompensujące 10 mbd spadku z Bliskiego Wschodu . Pod koniec maja EIA oceniła, że w całym regionie Zatoki Perskiej wyłączono z produkcji około 10,5 mbd, co pokazuje skalę wyzwania, z jakim reszta świata próbowała się zmierzyć .

Niszczenie popytu

Wyższe ceny i niepewność wywołana wojną osłabiły konsumpcję. MAE prognozowała, że globalny popyt na ropę skurczy się w 2026 roku o 420 000 baryłek dziennie rok do roku, co stanowi zmianę o 1,3 mbd w stosunku do prognoz sprzed wojny . OPEC obniżył swoją prognozę wzrostu popytu z 1,4 mbd do 1,2 mbd . Bank Światowy przewiduje, że globalna produkcja ropy spadnie o 6,9 mbd – czyli o 6,6% – rok do roku w drugim kwartale 2026 roku, co będzie największym kwartalnym spadkiem od czasu pandemii COVID-19 .

Uszczuplanie zapasów komercyjnych

Dyrektor generalny ExxonMobil, Darren Woods, podczas telekonferencji dotyczącej wyników za pierwszy kwartał zauważył, że pełny wpływ niedoboru podaży nie został jeszcze odczuty, ponieważ rezerwy komercyjne, strategiczne zapasy i tankowce w tranzycie działały jak poduszka amortyzująca . W połowie maja CNBC informowało, że globalne rezerwy topnieją w bezprecedensowym tempie, a realnym ryzykiem jest osiągnięcie niepokojąco niskich poziomów, jeśli cieśnina pozostanie zablokowana .

Prognoza Goldman Sachs: normalizacja pod koniec czerwca, a potem powolna odbudowa

Goldman Sachs śledził zakłócenia poprzez serię korekt prognoz od marca, a jego najnowszy scenariusz bazowy – wydany 1 czerwca 2026 roku – zakłada normalizację ruchu statków przez Cieśninę Ormuz do końca czerwca. Co kluczowe, firma ostrzega, że ryzyko coraz bardziej przechyla się w stronę dłuższego zakłócenia .

Kluczowe prognozy:

• Luka w produkcji w Zatoce Perskiej: Według oceny z końca kwietnia, wydobycie w Zatoce Perskiej wciąż było o 14,5 mbd poniżej poziomu sprzed wojny – to spadek o 57%. Goldman oszacował, że odtworzenie tych baryłek zajmie „kilka miesięcy” nawet po ponownym otwarciu Ormuz, zakładając pełne, bezpieczne wznowienie ruchu i brak kolejnych ataków .
• Trajektoria cen: Pod koniec marca Goldman podniósł swoją prognozę średniej ceny ropy Brent na 2026 rok do 85 dolarów za baryłkę z 77 . Do końca kwietnia firma podniosła prognozę dla Brent na czwarty kwartał 2026 roku do 90 dolarów za baryłkę z 80, powołując się na wolniejsze odbicie produkcji w Zatoce Perskiej i opóźnienie normalizacji z połowy maja na koniec czerwca .
• Ryzyko wzrostu cen: Jeśli normalizacja opóźni się poza czerwiec, Goldman ostrzega, że ceny mogą szybko przebić 100 dolarów za baryłkę . Oddzielna analiza z marca określiła ilościowo ryzyko w progach, szacując, że pełne miesięczne zamknięcie bez żadnych środków zaradczych mogłoby dodać 15 dolarów do ceny baryłki; przy wykorzystaniu wszystkich wolnych przepustowości rurociągów i uwolnieniu strategicznych rezerw, premia spada do 8–10 dolarów .

Niebezpieczeństwo po obu stronach normalizacji

Rynek zmaga się nie tylko z deficytem podaży. Scenariusz bazowy Goldmana już odzwierciedla bilans podaży i popytu, który zmienił się z nadwyżki 1,8 mbd w 2025 roku na prognozowany deficyt 9,6 mbd w drugim kwartale 2026 roku . Jednak gdy cieśnina zostanie ponownie otwarta, zalew wstrzymanych ładunków z Bliskiego Wschodu może stworzyć nagłą nadpodaż. Fitch Ratings i rynki terminowe już wyceniają ten scenariusz odwrócenia sytuacji .

Niezależnie od tego, czy normalizacja przeciągnie się na drugą połowę 2026 roku, czy też szybkie ponowne otwarcie zdestabilizuje ceny w drugą stronę, kryzys w Cieśninie Ormuz w ciągu zaledwie kilku miesięcy napisał na nowo globalny rachunek rynku naftowego. Poduszki, które złagodziły pierwszy cios, są ograniczone. W miarę jak zapasy topnieją, a rezerwy strategiczne zbliżają się do swoich limitów operacyjnych, margines na dalsze opóźnienia gwałtownie się kurczy.