Super El Niño 2026: Pacyfik w szoku, świat na krawędzi rekordów?

Czerwiec 2026 roku przejdzie do historii klimatologii. To właśnie teraz, po zaskakująco szybkim odwrocie zjawiska La Niña, tropikalny Pacyfik oficjalnie wkroczył w fazę El Niño . Nie byłoby w tym nic nadzwyczajnego – wszak to naturalny cykl – gdyby nie skala i tempo zmian, które każą naukowcom z całego świata bić na alarm. Mówi się nie tylko o El Niño, ale o prawdziwym „Super El Niño”, które może przynieść pogodowy armagedon.

Koniec La Niña: jak Pacyfik wykonał woltę

Jeszcze na początku 2026 roku świat zmagał się z przedłużającą się La Niñą, która przynosiła ochłodzenie wód równikowego Pacyfiku. Jednak w ciągu zaledwie kilku miesięcy sytuacja odwróciła się o 180 stopni. Do kwietnia warunki wróciły do stanu neutralnego (ENSO-neutral), by teraz, w czerwcu, gwałtownie przyspieszyć w kierunku silnego ocieplenia .

Amerykańska Narodowa Służba Pogodowa (NWS) podkreśla, że „bardzo ciepłe wody oceaniczne nadal gromadzą się w równikowym Pacyfiku”, co sprawia, że El Niño jest „praktycznie pewne do końca tego roku i w przyszłym” . Tygodniowe anomalie temperatury powierzchni morza (SST) w kluczowym regionie Niño 3.4 przekroczyły już +0,9°C, co jest wyraźnym sygnałem przestawienia się całego systemu oceaniczno-atmosferycznego .

„Super El Niño” – czarny scenariusz, który staje się realny

11 czerwca 2026 roku Centrum Prognoz Klimatu NOAA (CPC) podniosło status systemu ostrzegania ENSO z „El Niño Watch” (obserwacja) do „El Niño Advisory” (ostrzeżenie), oficjalnie potwierdzając obecność zjawiska . Co więcej, prognozy CPC oraz Międzynarodowego Instytutu Badawczego (IRI) przy Uniwersytecie Columbia wskazują, że to El Niño ma potencjał, by przerodzić się w historycznie silne „Super El Niño” – pierwsze od pamiętnego epizodu z lat 2015–2016 .

Co to oznacza w praktyce? „Super El Niño” definiuje się jako zdarzenie, w którym anomalia temperatury powierzchni morza w regionie Niño 3.4 utrzymuje się na poziomie +2,0°C lub wyższym . Niektóre modele sezonowe sugerują, że do końca 2026 roku anomalie w tej strefie mogą przekroczyć +2,5°C, a lokalnie, we wschodniej części Pacyfiku, nawet +3,0°C . To wartości, jakich nie notowano od 1877 roku .

Należy jednak zachować nutę ostrożności. NOAA podkreśla, że nadal istnieje „znaczna niepewność co do szczytowej siły El Niño”, a żadna kategoria intensywności nie przekracza obecnie 37% prawdopodobieństwa . Ostateczny wynik zależy od kapryśnych wzorców wiatru i sprzężenia ocean-atmosfera, które są trudne do przewidzenia .

Co na to największe agencje meteorologiczne? Konsensus jest miażdżący

Choć skala zjawiska wciąż jest owiana nutką niepewności, co do samego jego wystąpienia panuje rzadko spotykana zgodność:

• NOAA/CPC (USA): 82% szans na El Niño w okresie maj-lipiec 2026 i aż 96% na jego utrzymanie się do zimy 2026/2027 .
• IRI/Columbia: Modele „pióropuszowe” ENSO przypisują 98% prawdopodobieństwa wystąpieniu El Niño w okresie maj-lipiec 2026, a następnie utrzymaniu się go z prawdopodobieństwem 97-99% przez resztę roku .
• Światowa Organizacja Meteorologiczna (WMO): Oficjalnie ogłosiła rozwój warunków El Niño, które wpłyną na globalne wzorce temperatur i opadów, zwiększając ryzyko ekstremalnych zjawisk pogodowych .
• Brytyjskie Biuro Meteorologiczne (UK Met Office): Wskazuje na bardzo wysokie prawdopodobieństwo rozwoju El Niño, z około 70% szans na silne lub bardzo silne zjawisko pod koniec 2026 roku .
• PAGASA (Filipiny): Potwierdziła obecność warunków El Niño z ponad 80% prawdopodobieństwem, że pełnoskalowe zjawisko utrzyma się do początku 2027 roku, zwiększając ryzyko suszy w kraju .
• ESPOL (Ekwador): Oczekuje początku El Niño w trymestrze z centrum w czerwcu (82% prawdopodobieństwa) z utrzymywaniem się ciepłych anomalii do lutego 2027 roku .

Globalne domino: od suszy na polach ryżowych po podtopienia w Kalifornii

Nadejście silnego El Niño to nie tylko ciekawostka oceanograficzna. To realne zagrożenie dla globalnego bezpieczeństwa żywnościowego, wodnego i gospodarczego. Zjawisko to działa jak wstrząs sejsmiczny dla całej ziemskiej atmosfery, przesuwając strefy opadów i zmieniając trasy prądów strumieniowych .

Azja Południowo-Wschodnia i Filipiny: widmo suszy

El Niño zazwyczaj przynosi zmniejszone opady w tej części świata. Filipińska agencja PAGASA ostrzega przed zwiększonym ryzykiem suszy i okresów suchych, co może mieć katastrofalny wpływ na rolnictwo i zasoby wodne . Briefing organizacji Welthungerhilfe z 10 czerwca podkreśla poważne implikacje dla bezpieczeństwa żywnościowego w wrażliwych regionach .

Ameryki: od powodzi po huragany

W Stanach Zjednoczonych El Niño wiąże się z przesunięciem prądu strumieniowego, co kieruje wilgotne, sztormowe systemy nad Kalifornię i południowe stany, zwiększając ryzyko powodzi i intensywnych opadów . Z kolei zmiana wzorców wiatru może tłumić aktywność huraganów na Atlantyku, jednocześnie wzmacniając je na Pacyfiku .

Reszta świata: ekstrema na każdym kontynencie

World Resources Institute (WRI) w raporcie z 3 czerwca alarmuje, że Super El Niño niesie ze sobą zwiększone ryzyko susz, powodzi, cyklonów i ekstremalnych upałów na całym świecie . Susze mogą dotknąć Karaiby, Amerykę Środkową, północną Brazylię, Indie, Indonezję i Australię, podczas gdy powodzie zagrażają Afryce Wschodniej i części Ameryki Południowej .

Naukowcy i światowi liderzy biją na alarm

Ton komunikatów płynących ze świata nauki i organizacji międzynarodowych jest bezprecedensowo ostry:

• WMO wezwała świat do przygotowań, podkreślając, że El Niño „doleje oliwy do ognia i tak już ocieplającego się świata” . Organizacja ostrzegła również, że rekordowo gorący rok jest wysoce prawdopodobny do 2030 roku, a to El Niño może pobić globalne rekordy temperatury już w 2027 roku .
• BBC już w maju informowało o „rosnącej pewności”, że może to być jeden z najintensywniejszych epizodów w historii, niosący „bezprecedensowe globalne temperatury i znaczące skutki humanitarne” .
• The Guardian opisał to zjawisko jako „turbodoładowanie ekstremalnej pogody” na całym świecie .
• CNN ogłosiło, że El Niño jest „oficjalnie tutaj”, a prognozy wskazują na „Super El Niño”, które przyniesie „jeszcze gorętszy klimat” .

Niezależnie od ostatecznej siły, jedno jest pewne: nadchodzące miesiące przyniosą pogodowe wyzwania. Dla Polski bezpośrednie skutki El Niño są trudne do jednoznacznego określenia, jednak zaburzenie globalnych wzorców cyrkulacji może pośrednio wpływać na kształtowanie się anomalii temperatury i opadów także w naszej części Europy . To, co dzieje się na Pacyfiku, nie zostaje na Pacyfiku – to globalny system naczyń połączonych.