Mundial 2026: Dlaczego kibice Haiti i Iranu nie mogą pojechać na turniej, a Szkoci świętują w Bostonie?

Ponad 30 000 szkockich kibiców, zwanych "Armią Tartanową" (ang. Tartan Army), wylegitymowało się właśnie w Bostonie, rozpoczynając świętowanie pierwszego od 28 lat występu Szkocji na piłkarskich mistrzostwach świata . Ich radosne parady w kiltach tworzą jednak bolesny kontrast z realiami, w jakich znaleźli się fani z Haiti i Iranu — krajów, których drużyny również wywalczyły awans na Mundial 2026, ale których obywatele i działacze napotkali mur nie do przebicia: amerykański zakaz podróży, odmowy wiz oraz cofnięte pule biletów .

Haiti – Historyczny sukces przyćmiony zakazem wjazdu

Powrót Haiti na mundial po 52 latach to filmowa historia. Drużyna rozgrywała wszystkie mecze eliminacyjne poza krajem, zmagając się z niestabilną sytuacją w ojczyźnie, a mimo to wywalczyła bezpośredni awans . Niestety, dla tysięcy haitańskich fanów ta piękna opowieść kończy się przed stadionem.

• Pełny zakaz wjazdu na podstawie Proklamacji Prezydenckiej 10998: Haiti figuruje na amerykańskiej „czarnej liście” krajów, których obywatele nie mogą uzyskać wiz wjazdowych i imigracyjnych, w tym wiz B1/B2 zalecanych dla kibiców przez Departament Stanu USA .
• Kibice bez szans na wizytę: Ograniczenia bezpośrednio uderzają w haitańskich obywateli, dla których zdobycie wizy turystycznej stało się praktycznie niemożliwe, chyba że posiadają oni dodatkowe obywatelstwo kraju spoza listy .
• Drużyna może grać, trybuny zostaną puste: W przepisach istnieje wyjątek dla sportowców, trenerów oraz personelu technicznego, dzięki czemu reprezentacja Haiti (zwana Les Grenadiers) może legalnie wjechać do USA i wystąpić w swoim meczu otwarcia przeciwko Szkocji . Mimo to, piłkarze nie zobaczą na trybunach swoich rodaków .

Iran – Wielowarstwowy mur biurokratyczny

Sytuacja irańskich kibiców i działaczy jest prawdopodobnie najbardziej napiętą i wielowątkową sprawą dyplomatyczną wokół tego turnieju. Konflikt z amerykańską administracją zatoczył tak szerokie kręgi, że objął nie tylko zakazy wizowe, ale też same bilety.

• Te same restrykcje wizowe co Haiti: Iran również jest objęty pełnym zakazem podróży, uniemożliwiającym jego obywatelom przyjazd na mecze w roli kibiców .
• Cofnięta oficjalna pula biletów na kilka dni przed turniejem: Zgodnie z zasadami FIFA, każda federacja ma prawo do 8% puli biletów na mecze swojej drużyny. Irańska federacja poinformowała na kilka dni przed mundialem, że FIFA cofnęła tę pulę, przez co fani, którzy już zaplanowali podróż, zostali bez możliwości nabycia wejściówek .
  • Komunikat FIFA: Organizacja zapewniła, że „pracuje nad maksymalizacją możliwości irańskich kibiców”, jednak sprawa pozostała nierozwiązana w przededniu meczów .
  • Reakcja Iranu: Federacja nazwała to działaniem "utrudniającym obecność irańskich fanów", podkreślając, że jest to sprzeczne z zasadami równości uczestniczących nacji .
• Odmowa wiz dla działaczy i baza w Meksyku: Co najmniej 15 kluczowych członków federacji, w tym wiceprezes Mehdi Mohammad Nabi, nie dostało wizy do USA. W rezultacie reprezentacja Iranu, zamiast obozować w Stanach, zmuszona była założyć bazę treningową w meksykańskim mieście Tijuana. Piłkarze i sztab przekraczają granicę amerykańską w dniu meczu i wracają tego samego dnia .

Bezprecedensowy kontrast: Szkocka inwazja

Podczas gdy Haiti i Iran zmagają się z wykluczeniem, dla Szkocji barierą okazały się jedynie kwestie logistyczne, a nie polityczne.

• Masowy przyjazd bez przeszkód: Około 30 000 – 65 000 szkockich kibiców udało się do USA, a sama Wielka Brytania odpowiada za największą liczbę zatwierdzonych wniosków o autoryzację podróży (ESTA) .
• Problemy techniczne, a nie polityczne: Szkoci narzekali na opóźnienia w aplikacjach biletowych, a nie na odmowy wiz czy cofnięte pule narodowe. Frustracja dotyczyła systemu dystrybucji FIFA, a nie rządowych zakazów wjazdu .
• Logistyka na wesoło: Aby ominąć horrendalne ceny biletów kolejowych ($98 za przejazd), szkoccy fani wynajęli około 20 autobusów szkolnych do transportu 1000 osób na każdy mecz, z pełną eskortą policji, co pokazuje ich zaradność i brak politycznych przeszkód .

Kluczowe porównanie barier

Bariera	Haiti	Iran	Szkocja
Zakaz podróży do USA	Tak (Proklamacja 10998)	Tak (Proklamacja 10998)	Nie
Wjazd drużyny i sztabu	Dozwolony (wyjątek sportowy)	Dozwolony (wyjątek sportowy, z problemami wizowymi dla części działaczy)	Nie dotyczy
Cofnięta pula biletów	Nie zgłoszono	Tak, kilka dni przed turniejem	Nie zgłoszono (jedynie opóźnienia techniczne)
Obecność kibiców	Poważnie ograniczona	Ekstremalnie ograniczona (zakaz wjazdu + brak biletów)	Tysiące kibiców przybywa bez przeszkód

Rezultat tych rozbieżności jest jasny i bolesny: historyczny powrót Haiti na piłkarskie salony i kampania Iranu rozgrywają się w cieniu trybun, na których mogłoby ich zabraknąć. Podczas gdy „Tartan Army” nadaje ton mundialowej atmosferze w USA, fani z krajów dotkniętych restrykcjami muszą przeżywać triumfy swoich drużyn wyłącznie przed ekranami .