Powrót giganta. NOAA potwierdza nadejście El Niño i ostrzega przed Super zjawiskiem

Federalni prognostycy zakończyli w czwartek, 11 czerwca 2026 roku, tygodnie wyczekiwania, formalnie podnosząc poziom alarmowy dla zmieniającego się układu klimatycznego na tropikalnym Pacyfiku. Centrum Prognoz Klimatu (CPC) należące do Narodowej Administracji Oceanicznej i Atmosferycznej (NOAA) zmieniło status systemu ostrzegania ENSO z „El Niño Watch” na pełny „El Niño Advisory”, sygnalizując, że ocean i atmosfera sprzęgły się w układzie ocieplenia, który będzie się nasilać do końca roku . Ogłoszenie potwierdziło to, co modele klimatyczne sygnalizowały od miesięcy: El Niño nadeszło i prawdopodobnie przybierze na sile, stając się wydarzeniem o historycznym znaczeniu.

Oficjalna deklaracja i szanse na Super El Niño

W czerwcowym raporcie diagnostycznym CPC stwierdzono wprost, że „sprzężony układ ocean-atmosfera odzwierciedla początek warunków El Niño” . To formalne ostrzeżenie oznacza, że temperatury powierzchni morza w centralnej i wschodniej części równikowego Pacyfiku przekroczyły utrzymujący się próg +0,5°C, który definiuje El Niño, a wskaźniki atmosferyczne, takie jak konwekcja i wiatry, reagują w sposób skoordynowany.

Najbardziej uderzającą liczbą w nowej prognozie jest zaktualizowane prawdopodobieństwo wystąpienia „bardzo silnego” zjawiska. CPC szacuje obecnie 63% szans, że to El Niño osiągnie tę kategorię w sezonie od listopada do stycznia, potocznie nazywaną Super El Niño . Klasyfikacja ta obowiązuje, gdy temperatura powierzchni morza w regionie Niño‑3.4 wzrośnie o ponad 2,0°C powyżej średniej wieloletniej. Michelle L'Heureux, meteorolog z CPC, powiedziała, że wartość ta jest prawie dwukrotnie wyższa od szans odnotowanych zaledwie miesiąc wcześniej i dodała: „To plasowałoby to zjawisko wśród największych El Niño w historii pomiarów sięgającej 1950 roku” . Oficjalne czerwcowe prawdopodobieństwa NOAA dla ENSO pokazują 97% szans na El Niño w okresie maj-lipiec, wzrastające do 99% na czerwiec-sierpień i 100% od sierpnia-października .

Oś czasu i pewność prognoz na zimę

Prognozy CPC nie pozostawiają wiele wątpliwości co do trwałości zjawiska. Istnieje 96% prawdopodobieństwa, że El Niño utrzyma się do okresu grudzień 2026–luty 2027 . Agencja podaje praktycznie 100% szans na utrzymanie się El Niño przez jesień, co odzwierciedla niezwykle wysoką pewność wynikającą z ogromnej ilości podpowierzchniowego ciepła oceanicznego i stałego rozszerzania się anomalii wiatrów zachodnich nad równikowym Pacyfikiem .

Eksperymentalne prognozy sezonowe z Laboratorium Dynamiki Płynów Geofizycznych NOAA potwierdzają tę wysoką pewność, wskazując na podwyższone prawdopodobieństwo umiarkowanego do silnego El Niño jesienią, z dalszym nasileniem do wczesnej zimy . Międzynarodowy Instytut Badawczy przy Uniwersytecie Columbia przypisuje 97–98% prawdopodobieństwa utrzymania się El Niño do początku 2027 roku .

Podpowierzchniowy silnik: jak fala Kelvina napędza to El Niño

Pod powierzchnią oceanu fizycznym motorem tego szybkiego ocieplenia jest potężna, przemieszczająca się na wschód fala anomalnie ciepłej wody, znana jako zanikająca fala Kelvina. Ta podpowierzchniowa struktura rozciąga się na tysiące kilometrów wzdłuż równikowego Pacyfiku i sięga na głębokość od około 180 do 300 metrów . Pochodząca z ciepłego basenu zachodniego Pacyfiku fala transportuje ogromny zbiornik ciepła w kierunku Ameryki Południowej, gdzie obecnie wypływa na powierzchnię i bezpośrednio napędza obserwowany wzrost temperatury powierzchni morza.

Najnowsza analiza Japońskiej Agencji Meteorologicznej potwierdza, że temperatury wody pod powierzchnią są powyżej normy w całym regionie równikowym, szczególnie w środkowej i wschodniej części, a propagacja tej ciepłej wody na wschód ma trwać co najmniej do borealnej jesieni . Szybkość i skala tego transferu ciepła dają prognostykom wysoką pewność, że ocieplenie powierzchni nie tylko się utrzyma, ale także nasili w nadchodzących miesiącach.

Super El Niño na już ocieplonej planecie

Zjawisko z 2026 roku nie rozwija się w izolacji. Wzmacnia ono już i tak ocieplony globalny system klimatyczny. Każdy z siedmiu lat od 2019 do 2025 charakteryzował się dużymi morskimi falami upałów, a od osiągnięcia maksymalnej intensywności we wrześniu 2025 roku u wybrzeży Zachodniego Wybrzeża USA dominuje potężna morska fala upałów . Naukowcy z NOAA Fisheries zauważyli, że to dopiero trzeci raz w historii pomiarów, kiedy tak duży obszar przybrzeżnego oceanu pozostaje tak ciepły przez tak długi czas bez obecności El Niño .

Ponieważ zjawisko El Niño przenosi ogromne ilości ciepła z oceanu do atmosfery, naukowcy powszechnie oczekują, że rok 2027 – a nie 2026 – przyćmi 2024 jako najcieplejszy rok w historii pomiarów, biorąc pod uwagę typowe opóźnienie, z jakim pojawia się pełny globalny sygnał temperaturowy . W kwietniu 2026 roku NOAA poinformowała, że 29% globalnego oceanu doświadczało warunków morskiej fali upałów, a według prognoz liczba ta ma wzrosnąć do około 40% do września – częściowo z powodu rozwijającego się El Niño .

Co silne El Niño historycznie oznaczało dla południowej Kalifornii

Dla południowych Stanów Zjednoczonych, a zwłaszcza dla południowej Kalifornii, zima z silnym El Niño historycznie zwiększa szanse na bardziej wilgotne i chłodniejsze niż przeciętnie warunki. Ten schemat jest napędzany przez bardziej aktywny subtropikalny prąd strumieniowy, który przenosi obfitujące w wilgoć burze przez Pacyfik w kierunku regionu. Kalifornia doświadcza również zazwyczaj częstszych i intensywniejszych zjawisk rzek atmosferycznych podczas silnych El Niño, chociaż dokładne umiejscowienie najbardziej obfitych opadów i potencjalnych powodzi trudno przewidzieć z dużym wyprzedzeniem . NOAA zauważyła również, że połączenie ocieplenia oceanu wywołanego El Niño i już podwyższonego poziomu mórz może tej zimy nasilić skutki powodzi wywołanych wysokimi przypływami wzdłuż części wybrzeża USA .

Międzynarodowe przygotowania i wczesne ostrzeżenia

Światowa Organizacja Meteorologiczna (WMO) konsekwentnie sygnalizowała prawdopodobieństwo wystąpienia tego zjawiska. W kwietniu 2026 roku organizacja oświadczyła, że istnieje „wysoka pewność co do wystąpienia El Niño i jego dalszego nasilenia” . Szef działu prognoz klimatycznych WMO, Wilfran Moufouma Okia, podkreślił potrzebę wczesnych przygotowań, zauważając, że El Niño nałoży dalsze globalne wzrosty temperatury i zwiększone ryzyko ekstremalnych zjawisk pogodowych na podstawowy trend ocieplenia spowodowanego przez człowieka .

Dostępne doniesienia nie zawierały konkretnego czerwcowego oświadczenia Sekretarza Generalnego ONZ António Guterresa powiązanego z tą deklaracją, choć Guterres wcześniej i konsekwentnie wzywał do powszechnego pokrycia systemami wczesnego ostrzegania i gotowości na wypadek katastrof w kontekście ryzyka klimatycznego wzmacnianego przez El Niño. Formalne przejście NOAA w tryb „El Niño Advisory” wzmacnia te same wezwania do gotowości w dotkniętych regionach.