Elon Musk wywołuje burzę po zamieszkach w Belfaście w przededniu IPO SpaceX wartego 75 miliardów dolarów

Wybuch antyimigracyjnych zamieszek w Belfaście, stolicy Irlandii Północnej, wplątał Elona Muska w polityczną burzę, która rzuca się cieniem na historyczne IPO SpaceX. Po ataku z użyciem noża w mieście w poniedziałek 9 czerwca, właściciel platformy X podchwycił i rozprzestrzenił skrajnie prawicowe wezwania do protestów, za co spotkał się z ostrą krytyką brytyjskich polityków . Kontrowersja wybuchła w wyjątkowo wrażliwym momencie – tuż przed planowanym na 12 czerwca debiutem SpaceX na giełdzie Nasdaq, który od samego początku owiany jest intensywną debatą na temat ładu korporacyjnego .

Jak lokalny atak nożownika stał się globalnym punktem zapalnym

Po ataku nożownika antyimigracyjni aktywiści natychmiast wykorzystali incydent w Internecie. Skrajnie prawicowy działacz Tommy Robinson oraz były zawodnik MMA Conor McGregor użyli platformy X do szerzenia podżegających narracji i wzywania do ulicznych demonstracji .

Musk znacząco eskalował sytuację. Udostępnił lokalizacje protestów podane przez Robinsona swoim około 240 milionom obserwujących, pisząc: "Tylko protestując WIELOKROTNIE i GŁOŚNO nastąpi jakakolwiek zmiana!" . Post ten według doniesień został wyświetlony ponad 8,5 miliona razy . Oprócz logistyki protestów, Musk wyraził poparcie dla skrajnie prawicowej partii Restore Britain i udostępnił cyfrowo zmieniony wizerunek dzieła Banksy'ego, na którym transparent przerobiono na "White lives matter" .

Uczestnicy zamieszek następnie przeczesywali Belfast w poszukiwaniu migrantów, co udokumentowały liczne media relacjonujące przemoc . Musk później zaprzeczył, jakoby podżegał do przemocy, twierdząc, że źródłem napięcia jest "masowa niekontrolowana imigracja i otwarte granice", a nie media społecznościowe .

Polityczna reakcja w Wielkiej Brytanii

Brytyjscy politycy i osoby publiczne wyrazili głębokie oburzenie Muskiem, oskarżając go o podsycanie ognia rasistowskiej przemocy .

• Potępienie polityczne: Działacze Partii Pracy i inni politycy zarzucili Muskowi podsycanie podziałów społecznych i zachęcanie do antyimigracyjnego pogromu . Pierwsza minister Irlandii Północnej, Michelle O’Neill, skrytykowała "złych aktorów" za wykorzystywanie tego zdarzenia .
• Brak natychmiastowej reakcji rządu UK: Pomimo fali krytyki, rząd Wielkiej Brytanii nie podjął natychmiastowych kroków egzekucyjnych wobec X ani Muska. Dziennik The Guardian donosi, że urzędnicy planują znowelizować ustawę o bezpieczeństwie w sieci (Online Safety Act), aby nakazać szybsze usuwanie treści podżegających, ale zmiany te wejdą w życie najwcześniej w połowie lipca. Do tego czasu wszelkie formalne działania pozostają w gestii regulatora mediów Ofcom .

IPO SpaceX: Zderzenie reputacji z kontrowersyjnym ładem korporacyjnym

Kontrowersje wokół Belfastu wybuchają dosłownie w przededniu historycznego debiutu giełdowego SpaceX. Oferta, uznawana za największą w historii z wyceną na 1,75 biliona dolarów i kapitalizacją w wysokości 75 miliardów dolarów, według doniesień cieszyła się dużym nadsubskrypcją, zanim księgi popytu zostały zamknięte . Jednak akcje firmy już wcześniej znajdowały się na polu minowym sygnałów ostrzegawczych dotyczących ładu korporacyjnego, zanim wpisy Muska trafiły na czołówki gazet.

Poważne zastrzeżenia dotyczące ładu korporacyjnego

Strażnicy ładu korporacyjnego, liderzy funduszy emerytalnych i analitycy głośno ostrzegali przed strukturą, którą opisują jako drastycznie faworyzującą Muska kosztem akcjonariuszy publicznych .

• Dwuklasowa struktura akcji: IPO SpaceX wykorzystuje system dwóch klas akcji, w którym akcje klasy B, posiadane w przeważającej mierze przez Muska, dają po 10 głosów na akcję w porównaniu do jednego głosu za akcję publiczną klasy A. To zapewnia Muskowi około 79-85% kontroli nad głosami, mimo że posiada on około 42% udziałów kapitałowych .
• Koncentracja władzy: Inkorporacja firmy w Teksasie i zapisy w statucie dają Muskowi ogromną swobodę w ustalaniu strategii, przydzielaniu sobie możliwości biznesowych i ograniczaniu prawnych możliwości dochodzenia roszczeń przez akcjonariuszy, w tym przepis o przymusowym arbitrażu .
• Bunt inwestorów: Główni inwestorzy instytucjonalni, w tym CalPERS i biuro kontrolera miasta Nowy Jork, wysłali wspólny list, określając ład korporacyjny SpaceX jako "najbardziej przyjazny zarządowi w historii amerykańskiego rynku" . Duński fundusz AkademikerPension poszedł o krok dalej, całkowicie bojkotując IPO z powodu “katastrofalnej struktury zarządzania” . Jeden z czołowych analityków bez ogródek zalecił inwestorom, aby “unikali tego IPO” .

Ryzyko spotęgowane przez Belfast

Wpisy dotyczące Belfastu wprowadziły nową warstwę niepewności do i tak już delikatnego debiutu .

• Ryzyko reputacyjne: Inwestorzy instytucjonalni, już zaniepokojeni ładem korporacyjnym, muszą teraz brać pod uwagę założyciela, który na kilka dni przed debiutem został publicznie oskarżony przez polityków o podżeganie do rasistowskiej przemocy .
• Blask reflektorów regulacyjnych: Ponieważ brytyjski rząd debatuje, jak ograniczyć podżegające treści w mediach społecznościowych, działania Muska na jego platformie mogą spotkać się z ciągłą kontrolą polityczną i regulacyjną, tworząc nieprzewidywalne tło dla świeżo upublicznionej spółki .
• Ryzyko behawioralne: Struktura zarządzania uwalnia Muska od tradycyjnych mechanizmów kontroli jego władzy . Belfast dostarcza jaskrawego studium przypadku, jak jego nieograniczona kontrola nad X może wywołać bezpośrednie kontrowersje polityczne, którym rada nadzorcza w innym przypadku mogłaby zapobiec.

Nie potwierdzono opóźnienia ani korekty ceny w harmonogramie IPO. Jednak oferta otwiera się teraz w momencie, gdy osobiste zachowanie założyciela stworzyło nową presję reputacyjną i regulacyjną, potęgując wcześniejsze obawy, że SpaceX może ustanowić rekord jako jedna z najmniej przyjaznych akcjonariuszom spółek publicznych wszechczasów .