45 gigantów finansowych ostrzega UE: nie niszczcie rynku emisji CO2

Dlaczego sprzeciwiają się osłabianiu rynku CO2?

Argumentacja inwestorów, uderzająca w coraz głośniejsze postulaty niektórych polityków i branż, opiera się na trzech filarach.

1. ETS to podstawa pewności inwestycyjnej.
Transformacja przemysłu ciężkiego – stalowego, cementowego, chemicznego – wymaga gigantycznych, długoterminowych nakładów kapitałowych. Silny i przewidywalny sygnał cenowy z rynku uprawnień do emisji jest fundamentem każdego biznesplanu w tych sektorach. Jego podważenie z dnia na dzień zniszczyłoby argumentację inwestycyjną dla technologii, które mają zapewnić Europie konkurencyjność w przyszłości .

2. Obwinianie ETS jest błędem merytorycznym.
Dowody są jednoznaczne: główną presję kosztową na europejski przemysł wywierają wysokie ceny energii z paliw kopalnych, a nie opłaty za emisję CO2 . Opinia publiczna często myli te dwie kwestie, jednak dla ekspertów wina systemu ETS za drożyznę energetyczną jest po prostu nieprawdziwa. Wskazywanie na politykę klimatyczną jako głównego winowajcę jest „nie tylko merytorycznie błędne, ale też przeciwskuteczne” .

3. Zaufanie rynkowe jest już nadszarpnięte.
Cena uprawnień EUA dramatycznie spadła z 90 euro w styczniu 2026 roku do zaledwie 67 euro w marcu 2026 roku. To bezpośredni efekt politycznych sygnałów o możliwym wycofaniu się z ambitnej polityki ETS . Dla inwestorów taka zmienność, wywołana nie przesłankami fundamentalnymi, a politycznymi spekulacjami, jest sygnałem ostrzegawczym i podnosi koszt kapitału dla wszystkich zielonych projektów.

Stawka: miliardy euro prywatnych inwestycji

Gra toczy się o konkretne pieniądze i konkretne projekty:

• Zamrożenie przepływu kapitału do czystego przemysłu. Bez wiarygodnej długoterminowej ścieżki cenowej dla emisji CO2, inwestycje w dekarbonizację hut, cementowni czy zakładów chemicznych staną się zbyt ryzykowne i po prostu nie powstaną .
• Wysychające źródło publicznych dochodów. System ETS generuje miliardy euro rocznie, które państwa członkowskie przeznaczają na finansowanie czystych inwestycji przemysłowych. Osłabienie rynku zmniejsza ten strumień pieniędzy dokładnie w momencie, gdy jest najbardziej potrzebny .
• Przegrana w wyścigu technologicznym. Europa aspiruje do pozycji lidera w produkcji baterii, elektrolizerów i technologii dla inteligentnych sieci. Te sektory polegają na silnym sygnale cenowym, który pozwala im konkurować z dojrzałymi, emisyjnymi technologiami .
• Utrata wiarygodności. Doraźne interwencje, wyrywające fundamenty spod nóg tym, którzy już zainwestowali w transformację, podważają zaufanie do całego systemu prawnego i gospodarczego UE .

Prawdziwe źródła problemów Europy

Inwestorzy, wspólnie z ponad setką firm i stowarzyszeń branżowych, są zgodni: ETS nie jest przyczyną erozji konkurencyjności Europy. Prawdziwe problemy leżą gdzie indziej :

• Strukturalnie wysokie koszty energii z paliw kopalnych. Europa od dawna płaci za gaz i prąd więcej niż konkurenci z USA czy Chin. Ta luka poprzedza kryzys energetyczny, a on ją tylko pogłębił .
• Krytyczne niedoinwestowanie sieci. Niewystarczające moce przesyłowe, zbyt wolne procedury wydawania pozwoleń i brak nowoczesnej infrastruktury blokują elektryfikację przemysłu, która jest kluczem do uniezależnienia się od gazu .
• Globalne asymetrie w subsydiach. Europa mierzy się z potężnym wsparciem państwowym dla przemysłu w innych jurysdykcjach (jak amerykańska ustawa IRA czy programy Chin), nie dysponując porównywalnymi narzędziami .
• Rozdrobnienie regulacyjne i powolne procedury. Złożoność i opieszałość w wydawaniu zgód na projekty OZE i nowe zakłady to jedna z największych barier dla inwestorów .

Jak obrazowo podsumowuje oświadczenie: „Zamiast skupiać się na strukturalnych przyczynach erozji gospodarczej – wyższych cenach energii ustalanych przez paliwa kopalne, niewystarczającej infrastrukturze i powolnym wydawaniu pozwoleń – niektórzy błędnie celują w ETS” .