Bruksela uderza w Meta: WhatsApp musi wpuścić rywali AI. Pierwszy taki nakaz od 17 lat

Co dokładnie zmieniło się w polityce WhatsAppa

Spór koncentruje się na aktualizacji regulaminu WhatsApp Business Solution z października 2025 roku. Nowa polityka zabraniała zewnętrznym dostawcom korzystania z WhatsApp Business API, jeśli ich główną ofertą był chatbot lub asystent AI .

W efekcie, podczas gdy należące do Meta narzędzie „Meta AI” zachowało pełny dostęp, usługi konkurencyjne – które wcześniej zbudowały integracje do komunikacji z klientami – zostały de facto wyrzucone z platformy od 15 stycznia 2026 roku . Wśród odciętych asystentów znalazły się m.in. ChatGPT, Microsoft Copilot i Perplexity .

Oś czasu śledztwa – droga do przełomowego nakazu

Regulacyjna odpowiedź Brukseli narastała systematycznie przez kilka miesięcy:

• 4 grudnia 2025: Komisja Europejska wszczęła formalne dochodzenie antymonopolowe na mocy art. 102 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), który zakazuje nadużywania pozycji dominującej . Postępowanie objęło Europejski Obszar Gospodarczy, z wyłączeniem Włoch, gdzie równoległą sprawę prowadził tamtejszy urząd antymonopolowy AGCM .
• 24 grudnia 2025: Włoski AGCM samodzielnie nakazał Meta wstrzymanie stosowania klauzul wykluczających konkurencyjne chatboty AI, potęgując presję jeszcze przed rozstrzygnięciem głównej sprawy w UE .
• 9 lutego 2026: Komisja wysłała do Meta formalne „ostrzeżenie o wszczęciu postępowania” (Statement of Objections), wskazując, że polityka firmy wydaje się nadużyciem dominacji i grożąc nałożeniem środków tymczasowych, aby zapobiec „poważnej i nieodwracalnej szkodzie dla konkurencji” .
• 5 marca 2026: Meta przedstawiła dobrowolne ustępstwo – roczne okno, w którym rywale mogliby uzyskać dostęp do WhatsAppa, ale na zasadach odpłatności. Komisja szybko odrzuciła tę propozycję jako niewystarczającą, uznając, że model opłat to po prostu nowa forma wykluczenia .
• 15 kwietnia 2026: Do Meta trafiło Uzupełniające Ostrzeżenie (Supplementary Statement of Objections), formalnie informujące firmę o zamiarze Komisji nałożenia środków tymczasowych, które wymuszą bezpłatny i bezwarunkowy dostęp. Wstępna ocena regulatora była taka, że płatny dostęp wywołuje skutki równoważne z pierwotnym zakazem .
• 9 czerwca 2026: Wydano ostateczny nakaz tymczasowy, żądając od Meta przywrócenia bezpłatnego dostępu dla konkurencyjnych asystentów AI ogólnego przeznaczenia w ciągu pięciu dni roboczych .

Podstawa prawna działania Komisji

Uprawnienia Komisji do tak zdecydowanego działania wynikają z artykułu 102 TFUE, który zakazuje nadużywania pozycji dominującej, w połączeniu z jej kompetencjami procesowymi wynikającymi z unijnych rozporządzeń antymonopolowych. Pozwalają one na nakładanie środków tymczasowych, gdy istnieje ryzyko „poważnej i nieodwracalnej szkody dla konkurencji”, zanim zapadnie ostateczna decyzja w sprawie .

Jaka jest stawka dla Meta

Jeśli Meta nie zastosuje się do nakazu, konsekwencje będą poważne. Komisja może nakładać okresowe kary pieniężne za każdy dzień zwłoki, a w najpoważniejszych przypadkach grzywny mogą sięgnąć nawet 10% globalnego rocznego obrotu firmy . Przy publicznym potwierdzeniu przez regulatorów, że będą egzekwować nakaz przy pomocy „wysokich kar”, ryzyko finansowe jest ogromne . Meta już zapowiedziała odwołanie od tej decyzji, oskarżając UE o „regulacyjną nadgorliwość” .

Firmy, które złożyły skargi

Choć Komisja Europejska nie ujawnia publicznie wszystkich skarżących ze względu na poufność proceduralną, liczne doniesienia zidentyfikowały kluczowe podmioty, których formalne skargi zapoczątkowały śledztwo . Na liście znajdują się:

• The Interaction Company of California, twórca asystenta AI Poke.com.
• Agentik, francuski startup AI.
• Anonimowy hiszpański rywal .

Zbiorowa skarga zarzucała, że Meta wykorzystuje kontrolę nad potężną bazą użytkowników WhatsAppa – kluczowym kanałem komunikacji z klientami – by nieuczciwie upośledzać konkurentów na rynku asystentów AI, faworyzując własne narzędzie Meta AI .