Wielka konsolidacja europejskich banków: Optymizm Goldman Sachs, bitwa o MPS i rewolucja w regulacjach

Globalne prognozy Goldman Sachs odzwierciedlają ten trend. Raport 2026 Global M&A Outlook opisuje otoczenie zdefiniowane przez „strategiczne repozycjonowanie i budowanie skali”, wymieniając ogromny kapitał publiczny i prywatny, makrotrendy związane ze sztuczną inteligencją oraz sprzyjające otoczenie regulacyjne jako kluczowe składniki kolejnego silnego cyklu fuzji i przejęć .

Trendy w transakcjach: Od zapaści w 2023 r. do rekordu w 2025 r.

Odbicie jest wyraźnie widoczne w danych. Jak podaje S&P Global Market Intelligence, aktywność fuzji i przejęć w europejskich bankach spadła o 36% rok do roku w 2023 r., podczas globalnej suszy transakcyjnej . Ożywienie w 2024 roku było gwałtowne. Wolumen transakcji wzrósł o około 34%, a 91 transakcji transgranicznych stanowiło najwyższą liczbę od pięciu lat; wartość transakcji wzrosła o około 20% . Goldman Sachs poinformował, że europejskie fuzje i przejęcia „gwałtownie wzrosły” w tym roku po słabym 2023 .

Dynamika przyspieszyła dramatycznie: tylko w pierwszych pięciu miesiącach 2025 roku europejskie transakcje bankowe osiągnęły rekordową wartość 27 miliardów dolarów . Fala nie wykazuje oznak słabnięcia w 2026 roku, a agencja ratingowa Scope Ratings zauważa, że trend jest napędzany przez regulacje, spadające stopy procentowe i nieustanną konkurencyjną potrzebę skali .

Rywalizacja Intesa-BPM: Studium przypadku za 30,6 miliarda euro

Żadna pojedyncza transakcja nie oddaje lepiej dynamiki konsolidacji niż stawka w walce o Banca Monte dei Paschi di Siena (MPS), najstarszy bank na świecie. W niedzielę, 7 czerwca 2026 roku, włoski pożyczkodawca Banco BPM wysłał do zarządu MPS propozycję fuzji równorzędnych partnerów . Już następnego dnia największy bank we Włoszech, Intesa Sanpaolo, złożył konkurencyjną, niezamówioną ofertę przejęcia w gotówce i akcjach o wartości 30,6 miliarda euro .

Warunki oferty są konkretne: 1,6 nowo wyemitowanej akcji Intesa plus 1,00 euro w gotówce za każdą akcję MPS, co implikuje cenę 10,09 euro za akcję MPS – z premią 12,5% w stosunku do poprzedniej ceny zamknięcia . Jeśli dojdzie do skutku, połączony podmiot stałby się drugim co do wielkości bankiem w strefie euro pod względem kapitalizacji rynkowej, wycenianym na 126 miliardów euro . Transakcja pozwoliłaby Intesa przegonić BNP Paribas i zmniejszyć dystans do hiszpańskiego Santandera .

Regulacyjny wiatr w żagle: Nowe ramy dla fuzji w 2026 roku

Ten korporacyjny dramat rozgrywa się na tle gruntownie przeprojektowanego krajobrazu regulacyjnego. Kamieniem milowym w styczniu były warsztaty dla interesariuszy zorganizowane przez dyrekcję ds. konkurencji Komisji Europejskiej, DG COMP, mające na celu zebranie opinii na temat kluczowych zagadnień do pełnej rewizji wytycznych dotyczących kontroli łączenia przedsiębiorstw .

Jeszcze bardziej konkretny filar regulacyjny wszedł w życie wkrótce potem: znowelizowana dyrektywa w sprawie wymogów kapitałowych (CRD VI) zaczęła obowiązywać 11 lutego 2026 roku. Ustawodawstwo to ustanawia wspólne standardy nadzorcze we wszystkich państwach członkowskich dla fuzji i podziałów banków, tworząc jednolity zbiór przepisów mający bezpośrednio na celu zmniejszenie transgranicznych tarć regulacyjnych .

Najbardziej transformacyjna zmiana nastąpiła 30 kwietnia 2026 roku, kiedy Komisja Europejska opublikowała projekt pierwszej od ponad 20 lat kompleksowej rewizji wytycznych dotyczących fuzji, konsolidując ramy z 2004 i 2008 roku . Nowy projekt wyraźnie podnosi rangę argumentów dotyczących efektywności, ułatwiając firmom wiarygodne argumentowanie, że fuzja przynosi korzyści całej gospodarce, a także po raz pierwszy rozszerza parametry analizy konkurencji o innowacje, zrównoważony rozwój i odporność . Konsultacje publiczne są otwarte do 26 czerwca 2026 roku, co wyznacza początek nowej ery dla transakcji w UE .

To wielotorowe przesunięcie regulacyjne tworzy bardziej przewidywalne i przyjazne środowisko dokładnie w momencie, gdy europejskie banki są najbardziej chętne do dążenia do transformacyjnej skali. Wewnętrzne pozycjonowanie Goldman Sachs – podwajanie zespołu bankowości instytucji finansowych w Paryżu, zajmowanie czołowych miejsc w globalnych rankingach M&A z doradztwem przy transakcjach wartych 1,48 biliona dolarów w 2025 roku – odzwierciedla przekonanie, że jest to szansa pokoleniowa, a nie chwilowy moment .