AstraZeneca wchodzi do gry o odchudzanie. Jedna tabletka dziennie i 11,8% utraty wagi

Brytyjski koncern farmaceutyczny AstraZeneca oficjalnie wkroczył do wyścigu o dominację na rynku doustnych leków na otyłość. Podczas Sesji Naukowych Amerykańskiego Towarzystwa Diabetologicznego (ADA) w 2026 roku, zaprezentowano szczegółowe wyniki badań nad elecoglipronem — przyjmowaną raz dziennie tabletką, której działanie opiera się na małocząsteczkowym agoniscie receptora GLP-1. Dane opublikowane jednocześnie w prestiżowym czasopiśmie The Lancet sugerują, że lek ma potencjał, by stać się poważnym konkurentem dla obecnych i przyszłych terapii oferowanych przez Eli Lilly i Novo Nordisk .

Kluczowe wyniki badania VISTA

Badanie VISTA objęło 310 dorosłych z otyłością lub nadwagą, u których występowała co najmniej jedna choroba współistniejąca . Oba główne punkty końcowe badania zostały osiągnięte, wykazując statystycznie istotną utratę masy ciała w porównaniu z placebo.

• Redukcja masy ciała po 26 tygodniach: Pacjenci otrzymujący najwyższą dawkę 75 mg osiągnęli średnią redukcję masy ciała na poziomie 10,5%, w porównaniu do zaledwie 0,6% w grupie placebo .
• Utrwalona utrata wagi po 36 tygodniach: Efekt ulegał pogłębieniu, osiągając redukcję o 11,8% przy dawce 75 mg, wobec 0,3% dla placebo . W odrębnej analizie, uwzględniającej wszystkich pacjentów niezależnie od przerwania terapii, odnotowano 11,2% utraty wagi .
• Brak efektu plateau: Jak podaje AstraZeneca, utrata masy ciała postępowała w czasie bez oznak zatrzymania, co sugeruje, że dłuższe stosowanie może przynieść jeszcze lepsze rezultaty .
• Odsetek odpowiadających na leczenie: Aż 88,8% uczestników osiągnęło klinicznie istotną redukcję masy ciała o co najmniej 5% .
• Poprawa parametrów kardiometabolicznych: Firma odnotowała również poprawę w zakresie wskaźników kardiometabolicznych, towarzyszącą redukcji wagi .

Kluczowe wyniki badania SOLSTICE

Równoległe badanie SOLSTICE przeprowadzono z udziałem 406 dorosłych chorych na cukrzycę typu 2. Jego głównym celem była ocena kontroli glikemii .

• Redukcja poziomu HbA1c: Po 26 tygodniach średnia zmiana poziomu hemoglobiny glikowanej (HbA1c), kluczowego wskaźnika kontroli cukrzycy, wahała się od spadku o 0,91% przy dawce 5 mg do 1,88% przy dawce 75 mg na szybkim schemacie eskalacji dawki . W grupie placebo odnotowano redukcję zaledwie o 0,15% .
• Osiąganie celów glikemicznych: Wśród pacjentów przyjmujących dawkę 75 mg, aż 90% osiągnęło poziom HbA1c poniżej 7% w 26. tygodniu .
• Utrata masy ciała u diabetyków: Mimo że główny nacisk kładziono na poziom cukru we krwi, badanie wykazało również istotną utratę masy ciała u uczestników z cukrzycą typu 2 .

Bezpieczeństwo i tolerancja

Profil bezpieczeństwa elecoglipronu został opisany przez firmę jako spójny z klasą leków z grupy agonistów receptora GLP-1, bez żadnych nowych sygnałów ostrzegawczych . Do powszechnych skutków ubocznych tej grupy leków należą dolegliwości żołądkowo-jelitowe, takie jak nudności.

Wyścig trzech gigantów na rynku tabletek odchudzających

Wyniki AstraZeneca pojawiają się w momencie, gdy konkurencja na rynku doustnych leków na odchudzanie nabiera tempa.

Foundayo (orforglipron) od Eli Lilly

Lek Foundayo od Eli Lilly, który podobnie jak elecoglipron jest doustnym małocząsteczkowym agonistą GLP-1, otrzymał już zgodę amerykańskiej Agencji Żywności i Leków (FDA) 1 kwietnia 2026 roku . Jest on zatwierdzony do przewlekłej kontroli masy ciała u dorosłych z otyłością lub nadwagą i co najmniej jedną chorobą współistniejącą .

Choć bezpośrednie porównanie różnych badań nie jest miarodajne, dostępne dane rysują ogólny obraz skuteczności:

• W badaniach III fazy najwyższa dawka Foundayo doprowadziła do średniej utraty wagi o około 12,4% w ciągu 72 tygodni .
• Inny raport wskazywał na 11,2% utraty wagi w 72-tygodniowym badaniu III fazy .

Te długoterminowe dane mieszczą się w podobnym przedziale co 11,8% redukcji wagi uzyskanej przez elecoglipron po 36 tygodniach. Kluczowe zastrzeżenie: Foundayo udowodnił swoją skuteczność w niemal dwukrotnie dłuższym okresie w zaawansowanych badaniach, podczas gdy elecoglipron dopiero rozpoczyna swoją drogę do złożenia wniosku rejestracyjnego .

Amycretin od Novo Nordisk

Amycretin, kandydat na lek nowej generacji od Novo Nordisk, jest podwójnym agonistą receptorów GLP-1 i amyliny, obecnie w fazie III badań klinicznych . Dane z II fazy u dorosłych z cukrzycą typu 2 wykazały, że wersja w zastrzykach pozwoliła na utratę do 14,5% wagi w 36 tygodni, a wersja doustna — do 10,1% . Lek wykazuje zależną od dawki odpowiedź, bez zaobserwowanego plateau . Podwójny mechanizm działania amycretinu może zapewnić mu przewagę skuteczności, ale jest on na podobnym etapie rozwoju co elecoglipron i dalej od rynku niż Foundayo.

Dlaczego porównania są tak trudne?

To absolutnie kluczowe: żaden z tych doustnych leków nie był testowany bezpośrednio jeden przeciwko drugiemu. Dane dla elecoglipronu pochodzą z fazy IIb, dla Foundayo z badań porejestracyjnych fazy III, a dla amycretinu z fazy II. Różnice w projekcie badań, charakterystyce pacjentów i czasie obserwacji sprawiają, że bezpośrednie porównania skuteczności są niewiarygodne .

Co dalej z elecoglipronem?

AstraZeneca potwierdziła, że elecoglipron wkracza w kompleksowy program badań III fazy, który dostarczy zakrojonych na szeroką skalę, długoterminowych danych niezbędnych do uzyskania pozwolenia na dopuszczenie do obrotu . Firma postrzega ten lek jako kluczowy element zróżnicowanego portfolio leków do kontroli wagi, które obejmuje również potencjalne terapie skojarzone .