Za kulisami niemieckiej propozycji 70 miliardów euro pomocy NATO dla Ukrainy

Niemcy po cichu rozesłały wśród sojuszników z NATO propozycję nowego zobowiązania na pomoc wojskową dla Ukrainy w wysokości 70 miliardów euro. Celem jest zapewnienie długoterminowych ram finansowania w momencie, gdy wsparcie transatlantyckie słabnie. Plan, o którym jako pierwsi poinformowali dziennikarze Politico, a który potwierdziło czterech dyplomatów NATO, ma zostać ogłoszony na szczycie sojuszu w Ankarze w lipcu 2026 roku. Jest to jednak wstępny projekt, a wiele kluczowych szczegółów pozostaje nierozstrzygniętych .

W swoim założeniu propozycja jest próbą zapewnienia pomocy pod przewodnictwem Europy w momencie, gdy amerykańska pomoc wojskowa praktycznie wyparowała. Ma ona również na celu rozwiązanie uporczywego problemu: trudności w weryfikowaniu, czy sojusznicy rzeczywiście wywiązują się ze swoich obietnic.

Co faktycznie obejmie to 70 miliardów euro?

Z doniesień jasno wynika, że kwota 70 miliardów euro nie stanowi wyłącznie nowych pieniędzy. Według Politico, około 30 miliardów euro z tej sumy pochodziłoby z zatwierdzonego wcześniej przez Unię Europejską programu pożyczki wsparcia dla Ukrainy w wysokości 90 miliardów euro na lata 2026–2027 . Ta unijna pożyczka, uzgodniona przez przywódców w grudniu 2025 roku, ma formę pożyczki z ograniczonym regresem, którą Ukraina spłaci dopiero po otrzymaniu reparacji wojennych od Rosji .

Pozostała część niemieckiej propozycji dla NATO pochodziłaby prawdopodobnie z nowych dwustronnych zobowiązań państw członkowskich, ale dyplomaci NATO nie potwierdzili jeszcze ostatecznego podziału . Wiadomo natomiast, że to nowe zobowiązanie dochodzi do i tak już ogromnej dwustronnej pomocy Niemiec: według stanu na luty 2026 roku, Berlin przeznaczył lub zarezerwował około 55,5 miliarda euro na wsparcie wojskowe i około 41 miliardów euro na pomoc cywilną, co czyni go największym pojedynczym donatorem dla Ukrainy .

To nakładanie się strumieni finansowania – unijnych pożyczek, dwustronnych budżetów narodowych, a teraz ogólno-sojuszniczego zobowiązania NATO – wywołało pewne zamieszanie. Na przykład sekretarz generalny NATO Mark Rutte osobno obiecał na początku 2026 roku, że sojusznicy przekażą w tym roku 60 miliardów dolarów wsparcia wojskowego, niezależnie od pożyczki unijnej . Nie jest jasne, jaki jest związek tych 60 miliardów dolarów z nową propozycją 70 miliardów euro.

Jak miałby działać mechanizm przejrzystości?

Jednym z bardziej konkretnych elementów propozycji jest plan wzmocnienia istniejącej Priorytetowej Listy Wymagań Ukrainy (PURL) o nowy mechanizm przejrzystości .

PURL to już działający system NATO: Naczelny Dowódca Sił Sojuszniczych NATO w Europie (SACEUR) identyfikuje konkretne pakiety sprzętu i amunicji produkcji amerykańskiej, których Ukraina pilnie potrzebuje, a państwa sojusznicze finansują ich zakup ze Stanów Zjednoczonych . Tylko Niemcy przekazały 500 milionów dolarów na pakiet PURL w sierpniu 2025 roku i dodały kolejne 150 milionów euro w listopadzie 2025 roku .

Nowa propozycja miałaby podobno rozszerzyć zakres PURL i sformalizować sposób obliczania, śledzenia i raportowania wkładów wśród sojuszników . Celem, według dyplomatów, jest stworzenie "sprawiedliwszego podziału obciążeń" i utrudnienie sytuacji, w których kraje składają obietnice na wyrost, a potem ich nie realizują.

Na jakim etapie są negocjacje?

Propozycja jest na wstępnym etapie. Została rozesłana w ramach NATO w maju 2026 roku, a sojusznicy dyskutują nad nią przed szczytem w Ankarze w lipcu . Nie uzgodniono jeszcze ostatecznego tekstu, a urzędnicy NATO publicznie stwierdzili jedynie, że "trwają dyskusje na temat tego, jak będziemy kontynuować silne wsparcie NATO dla Ukrainy" .

Ten harmonogram oznacza, że kwota 70 miliardów euro może się znacząco zmienić przed ogłoszeniem. Wcześniejsze deklaracje pomocy NATO były czasami korygowane w dół podczas negocjacji lub przeformułowywane, aby uwzględnić już istniejące zobowiązania, jak to miało miejsce w przypadku bazowej kwoty 40 miliardów euro uzgodnionej na szczycie w Waszyngtonie w 2024 roku .

Szerszy kontekst: przesunięcie transatlantyckie

Niemiecka propozycja pojawia się w momencie głębokich zmian w sposobie finansowania Ukrainy.

Wsparcie USA załamało się. Za administracji Trumpa nowe przydziały amerykańskiej pomocy wojskowej dla Ukrainy praktycznie ustały. Wkład USA spadł o około 99% w 2025 roku w porównaniu z poprzednimi latami . Podczas gdy wcześniej zatwierdzone finansowanie z czasów Bidena wciąż płynie, nie przyjęto żadnych znaczących nowych pakietów, a przewiduje się, że transfery gwałtownie spadną do końca 2027 roku .

Europa próbuje to zrekompensować. Zgodnie z danymi Ukraine Support Tracker z Instytutu w Kilonii, europejska pomoc wojskowa wzrosła o 67% w 2025 roku, a trzon grupy donatorów stanowiły Niemcy, Wielka Brytania, Norwegia, Szwecja, Dania i Holandia . Same Niemcy przeznaczyły 9 miliardów euro na pomoc wojskową w 2025 roku – co oznacza wzrost o około 130% w stosunku do średniej z poprzednich trzech lat – i zobowiązały się do przekazania kolejnych 4,2 miliarda euro w samym marcu i kwietniu 2026 roku, głównie na obronę powietrzną i drony .

Jednak luka pozostaje ogromna. Centrum Studiów Strategicznych i Międzynarodowych (CSIS) szacuje, że dorównanie wcześniejszemu poziomowi wsparcia USA wymagałoby od Europy niemal podwojenia rocznej pomocy do około 82 miliardów euro . A pomoc była niestabilna. Po rekordowej pierwszej połowie 2025 roku, nowe europejskie przydziały pomocy wojskowej spadły do zaledwie 4,2 miliarda euro w drugiej połowie roku, co jest kwotą zdecydowanie zbyt małą, aby zrównoważyć zanikające wkłady USA .

Czego chce Ukraina: lista priorytetów ambasador

Ambasador Ukrainy przy NATO, Alona Getmanchuk, jasno określiła, czego Kijów potrzebuje od wszelkich nowych ram finansowania. W rozmowach z mediami przedstawiła cztery niepodlegające negocjacjom priorytety :

1. Obrona powietrzna. To pozostaje najpilniejszą potrzebą operacyjną. Getmanchuk wezwała do finansowania za pośrednictwem mechanizmu PURL, szczególnie systemów rakietowych Patriot i innych przechwytujących pocisków obrony powietrznej. Szacuje się, że Ukraina potrzebuje amerykańskiej broni o wartości 15 miliardów dolarów w ramach PURL tylko w 2026 roku, głównie na amunicję do obrony powietrznej .
2. Krajowa produkcja obronna. Zamiast polegać wyłącznie na importowanej broni, Ukraina chce inwestycji we własną bazę przemysłową, aby zbudować zrównoważone, długoterminowe dostawy.
3. Produkcja dronów na masową skalę. Ukraina twierdzi, że ma zdolność do produkcji do 20 milionów dronów rocznie – w tym przechwytujących, szturmowych FPV i systemów dalekiego rażenia – ale potrzebuje pilnego finansowania, aby odblokować ten potencjał .
4. Amunicja i pociski dalekiego zasięgu. Kijów chce tysięcy pocisków dalekiego zasięgu, które może produkować na miejscu, oraz stałych dostaw pocisków artyleryjskich kalibru 155 mm i innej konwencjonalnej amunicji .

Getmanchuk ostrzegła również sojuszników, aby nie wykorzystywali negocjacji pokojowych jako pretekstu do spowolnienia lub cięcia wsparcia. "Wręcz przeciwnie, oczekujemy zapowiedzi przyspieszenia i zwiększenia wsparcia" – powiedziała w grudniu 2025 roku .

Na razie niemiecka propozycja 70 miliardów euro pozostaje ofertą otwarcia w szybko zmieniających się negocjacjach. Czy ostateczna kwota się utrzyma i jaka jej część będzie stanowić faktycznie nowe fundusze, stanie się jasne dopiero, gdy przywódcy NATO spotkają się w Ankarze.