Zabójczy upał zagrozi co czwartemu meczowi Mundialu 2026

Ile meczów jest zagrożonych?

Analiza WWA ujawnia dwa krytyczne poziomy niebezpieczeństwa. W przypadku 26 meczów przewiduje się, że wskaźnik WBGT osiągnie lub przekroczy 26°C, czyli próg, przy którym globalny związek zawodników FIFPRO ostrzega, że stres cieplny staje się realnym ryzykiem i należy wprowadzić obowiązkowe przerwy na ochłodzenie . Co bardziej alarmujące, istnieje 1 do 3 szans, że niektóre mecze odbędą się przy WBGT powyżej 28°C – poziomie, który FIFPRO i kilka innych organów piłkarskich uznaje za niebezpieczny i przy którym zaleca się przełożenie spotkania .

Zagrożenie nie rozkłada się równomiernie. W oddzielnym, recenzowanym modelu stwierdzono, że 14 z 16 miast-gospodarzy przekracza WBGT na poziomie 28°C w pewnym momencie lata, a cztery miasta przekraczają ten próg przez ponad połowę czasu w godzinach popołudniowych w typowym roku. W najgorętszym roku w historii pomiarów dziewięć miast-gospodarzy przekraczałoby tę granicę przez ponad 50% czasu .

Miami, Kansas City i inne najbardziej zagrożone stadiony

Nie wszystkie stadiony mundialowe stoją w obliczu takiego samego niebezpieczeństwa. Analizy konsekwentnie umieszczają Miami, Kansas City, Filadelfię i Nowy Jork/New Jersey na szczycie listy wysokiego ryzyka, a Monterrey i Boston również są uznawane za niepokojące lokalizacje . Przyczyny różnią się w zależności od lokalizacji. W nadmorskich miastach, takich jak Miami i Monterrey, ryzyko potęguje brutalna wilgotność, która wyjątkowo utrudnia organizmowi oddawanie ciepła poprzez pocenie się . W Kansas City problemem jest nieosłonięty stadion Arrowhead, który nie oferuje cienia ani zawodnikom, ani widzom, maksymalizując bezpośrednią ekspozycję na słońce .

Wielki finał turnieju zaplanowano na 19 lipca na MetLife Stadium w Nowym Jorku/New Jersey. WWA oblicza, że istnieje 12% szans, iż to prestiżowe wydarzenie przekroczy próg 26°C WBGT, oraz niewielkie, ale realne 2,7% ryzyko, że osiągnie poziom uznawany za niebezpieczny dla rozgrywek .

Turniej znacznie bardziej ryzykowny niż w 1994 roku

Gdy Stany Zjednoczone ostatnio gościły męski mundial w 1994 roku, upał był czynnikiem, ale wyjściowy klimat był zasadniczo inny. Zespół WWA odkrył, że spowodowane przez człowieka zmiany klimatyczne sprawiły, iż rodzaj poważnego stresu cieplnego oczekiwanego podczas tegorocznego turnieju jest w przybliżeniu dwukrotnie bardziej prawdopodobny niż trzydzieści dwa lata temu .

Zmiana jest drastyczna. Naukowcy nie postrzegają już ekstremalnych upałów jako nieprzewidywalnych anomalii. Ocieplenie planety zasadniczo podniosło poziom bazowy, co oznacza, że nawet „typowe” letnie warunki w wielu północnoamerykańskich miastach-gospodarzach przekraczają obecnie ustalone progi bezpieczeństwa dla długotrwałej, intensywnej aktywności na świeżym powietrzu .

Stanowisko FIFPRO i środki zaradcze FIFA

Globalny związek zawodników FIFPRO głośno mówi o rosnącym ryzyku. Jego zalecane ramy są jasne: przerwy na ochłodzenie są niezbędne, gdy WBGT osiąga 26°C, a mecze powinny być opóźnione lub przełożone, gdy WBGT przekracza 28°C . Organizacja publicznie naciska na FIFA, aby obniżyła swój własny próg przekładania meczów – który pozostaje wyższy niż wytyczne FIFPRO i wynosi 32°C – oraz aby całkowicie wykluczyła rozpoczynanie meczów w południe w miastach najbardziej narażonych na upały .

FIFA ze swojej strony podjęła kroki, aby rozwiązać ten problem. Organizacja ogłosiła ogólną zasadę na turniej: obowiązkowe, trzyminutowe przerwy na nawodnienie będą zarządzane w połowie każdej połowy każdego meczu, niezależnie od warunków pogodowych, lokalizacji czy zadaszenia stadionu . Dodatkowo FIFA przeprowadziła oceny ryzyka cieplnego dla poszczególnych obiektów i dostosowała harmonogram meczów, aby ograniczyć spotkania w ciągu dnia na otwartych stadionach, przenosząc wiele z nich na godziny wieczorne lub przydzielając je do klimatyzowanych obiektów, takich jak te w Dallas, Houston i Atlancie .

W Miami, gdzie Hard Rock Stadium nie ma pełnego dachu, godziny rozpoczęcia meczów ustalono nie wcześniej niż na 17:00 czasu lokalnego . Mimo to krytycy twierdzą, że te środki są niewystarczające. Kilka stadionów wysokiego ryzyka – zwłaszcza Arrowhead w Kansas City – pozostaje nieosłoniętych, co naraża zawodników i fanów na bezpośrednie działanie słońca podczas meczów .

Wyniki sportowe i szersze obawy o zdrowie

Ryzyko wykracza poza ostre stany zagrożenia życia, takie jak udar cieplny. Oddzielna analiza przeprowadzona przez Climate Central wykazała, że zmiany klimatu zwiększyły prawdopodobieństwo wystąpienia upałów pogarszających wydolność fizyczną w przypadku 97 ze 104 zaplanowanych meczów . Wiadomo, że temperatury powyżej 28°C zmniejszają częstotliwość sprintów, całkowity pokonywany dystans i czas regeneracji, zasadniczo zmieniając tempo gry i ogólny styl rozgrywek . Dla kibiców i pracowników stadionów ryzyko jest nie mniej realne. Długie okresy siedzącej ekspozycji w bezpośrednim słońcu mogą prowadzić do wyczerpania cieplnego, szczególnie u osób wrażliwych.

Przyszłość letnich mundiali

Turniej w 2022 roku w Katarze był przełomowym momentem: FIFA przeniosła całe rozgrywki na zimę, właśnie po to, by uniknąć zabójczego letniego upału. Badacze z WWA pytają, czy ta lekcja została naprawdę odrobiona. Ponieważ turniej w 2026 roku zaplanowano na czerwiec i lipiec, a na przyszłe wydarzenia nie ogłoszono stałego odejścia od letniego okna, autorzy badania ostrzegają, że rosnące globalne temperatury „coraz częściej podają w wątpliwość sens organizacji letnich mundiali” w ich obecnym formacie .

Opcje adaptacyjne istnieją. Zadaszone i klimatyzowane stadiony, stałe granie w nocy lub przenoszenie przyszłych turniejów na chłodniejsze miesiące mogłyby radykalnie obniżyć ryzyko . Jednak bez tych zmian konsensus wśród naukowców jest jednoznaczny: letnie mundiale będą stawać się coraz bardziej niebezpieczne, zagrażając nie tylko jakości gry, ale i bezpieczeństwu każdego, kto wyjdzie na boisko lub zasiądzie na trybunach .