Wojna w Iranie: Rosja głównym beneficjentem kryzysu naftowego. Cieśnina Ormuz wciąż zablokowana

Trwający od połowy 2025 roku konflikt między USA a Iranem przerodził się w poważny kryzys energetyczny, który uderza w światową gospodarkę, paraliżuje kluczowy morski szlak handlowy i niespodziewanie pompuje miliardy dolarów do budżetu Rosji. Od operacji "Midnight Hammer" po morską blokadę w Zatoce Perskiej, oto jak rozwija się sytuacja.

Szok na rynku ropy: Od chwilowego wzrostu do trwałego kryzysu

Pierwsza reakcja rynków na amerykańskie naloty w ramach operacji "Midnight Hammer" (22 czerwca 2025 r.) była stosunkowo spokojna. Ataki na irańskie obiekty nuklearne w Fordow, Natanz i Isfahanie spowodowały przejściowy wzrost cen ropy Brent do około 77,38 dolarów za baryłkę – najwyższego poziomu od pięciu miesięcy. Ceny szybko się jednak ustabilizowały, ponieważ Iran nie odpowiedział natychmiastowym uderzeniem w infrastrukturę energetyczną . Analitycy określili to jako „wzruszenie ramionami" rynków na wieści o bombardowaniach .

Prawdziwy wstrząs nadszedł później. Eskalacja konfliktu w otwartą wojnę na początku 2026 roku i skuteczne zamknięcie Cieśniny Ormuz przez Iran 4 marca 2026 roku sprawiły, że cena baryłki ropy Brent gwałtownie przekroczyła 120 dolarów . Od tego czasu notowania pozostają bardzo wysokie. Sytuacja wywindowala również ceny rosyjskiej ropy Urals, która w marcu 2026 r. podrożała o około 65% – z ok. 47 do 78 dolarów za baryłkę .

Status Cieśniny Ormuz: Od gróźb do „podwójnej blokady"

Stan jednej z najważniejszych arterii naftowych świata jest dziś określany jako poważnie zakłócony, ale nie w pełni i trwale zamknięty – sytuacja jest dynamiczna:

• Po nalotach z czerwca 2025 roku irański parlament przegłosował wniosek o zamknięcie cieśniny, jednak pod koniec miesiąca szlak pozostawał otwarty, choć sytuacja była niezwykle krucha .
• Przełom nastąpił 4 marca 2026 roku, kiedy Iran skutecznie zablokował cieśninę, uniemożliwiając eksport ropy i LNG .
• Tymczasowe zawieszenie broni z 8 kwietnia 2026 roku miało przywrócić swobodę żeglugi. Zamiast tego Iran zaczął kontrolować ruch i pobierać opłaty przekraczające milion dolarów od statku . W odpowiedzi marynarka wojenna USA zablokowała irańskie porty .
• Według stanu na 6 czerwca 2026 roku ruch w cieśninie jest bliski zeru, a rozmowy pokojowe utknęły w martwym punkcie .

Sytuację opisuje się jako „podwójną blokadę": USA blokują Iran, a Iran blokuje Zatokę Perską .

Rozmowy pokojowe w impasie: „Amerykanie prosili o negocjacje, nasza odpowiedź brzmi: nie"

Dyplomacja od ponad roku pozostaje sparaliżowana:

• Pięć rund pośrednich rozmów nuklearnych między USA a Iranem odbyło się między kwietniem a majem 2025 roku. Szósta runda była zaplanowana na połowę czerwca, ale została odwołana po tym, jak Izrael zaatakował Iran 13 czerwca 2025 roku . Minister spraw zagranicznych Iranu oświadczył wówczas stanowczo: „Amerykanie prosili o negocjacje, a nasza odpowiedź brzmi: nie" .
• W marcu 2026 roku Iran odrzucił kolejną amerykańską propozycję rozmów pokojowych, określając ją jako „wygórowaną" i „niezgodną z faktami w terenie" .
• W kwietniu 2026 roku analitycy i byli dyplomaci ostrzegali, że obie strony są „uwięzione w slogansach", a dialog jest niemożliwy z powodu głęboko zakorzenionych, przeciwstawnych narracji .

Kto korzysta na kryzysie? Rosja głównym wygranym

Paradoksalnie, głównym beneficjentem chaosu na Bliskim Wschodzie jest Rosja. Moskwa czerpie z kryzysu wielowymiarowe korzyści:

• Finansowa bonanza z ropy: Przychody Rosji z eksportu ropy w marcu 2026 roku niemal się podwoiły, osiągając 19 miliardów dolarów (wobec 9,8 mld w lutym), napędzane gwałtownym wzrostem globalnych cen .
• Ulga sankcyjna: Aby ustabilizować rynki, USA tymczasowo złagodziły egzekwowanie sankcji na rosyjską ropę, dając Moskwie dodatkowy oddech finansowy .
• Zastrzyk dla budżetu: W kwietniu 2026 roku dochody budżetowe Rosji z podatku od wydobycia surowców wzrosły ponad dwukrotnie, a całkowite wpływy z eksportu surowców energetycznych osiągnęły najwyższy poziom od 2022 roku . Brytyjski think tank Chatham House nazwał wojnę w Iranie „gospodarczym darem dla Putina" .
• Geopolityczna dywersja: Kryzys odwrócił uwagę USA i zasoby wojskowe od Ukrainy, zmniejszając zachodnią presję polityczną na Kreml .

Prognozy ekspertów: Eskalacja czy deeskalacja? Co z cenami energii?

Perspektywy dyplomacji. Analitycy nie widzą szybkiej ścieżki do kompleksowego porozumienia. Strony są od siebie bardzo dalekie, wzajemne zaufanie zostało zniszczone przez naloty i blokadę morską. Byli irańscy dyplomaci opisują rozmowy jako „sparaliżowane" .

Ryzyko eskalacji. Kluczowym punktem zapalnym pozostaje Cieśnina Ormuz. Dopóki pozostaje ona zamknięta lub kontrolowana przez Iran pod groźbą użycia siły, ryzyko bezpośredniego starcia morskiego między USA a Iranem jest wysokie . Eksperci z Centrum Globalnej Polityki Energetycznej Uniwersytetu Columbia ostrzegają, że przedłużające się zamknięcie cieśniny – przez którą przepływa około 20% światowej ropy – przekroczy moce rezerwowe i może wywindować ceny znacznie powyżej 120 dolarów za baryłkę .

Prognoza dla rynków energii. Konsensus jest jasny: ropa pozostanie w środowisku wysokiej zmienności i strukturalnie podwyższonych cen tak długo, jak długo Cieśnina Ormuz będzie areną sporu. Połączenie zakłóceń w irańskim eksporcie, ulgi sankcyjnej dla Rosji i utraty tranzytu przez Ormuz stworzyło napiętą sytuację rynkową, którą każda dalsza eskalacja może szybko zdestabilizować . Analitycy przestrzegają, że obecny poziom cen zawiera już znaczną premię za ryzyko, a największym katalizatorem spadkowym byłoby podpisanie zawieszenia broni i ponowne otwarcie cieśniny .