Chiny kontra USA w wyścigu AI: Dlaczego Pekin mówi „stop” rywalizacji

Chiny argumentują, że ich potencjał – największe na świecie portfolio patentów AI, ponad 6200 firm z branży oraz rdzenny sektor AI wart 1,2 biliona juanów – to nie element gry o sumie zerowej, lecz dowód zdolności do wnoszenia wkładu w globalny rozwój technologii .

2. Spojrzenie z Waszyngtonu: „Musimy wygrać ten wyścig”

Po drugiej stronie Pacyfiku dominuje język, który nie pozostawia miejsca na dwuznaczności. Była sekretarz stanu Condoleezza Rice stała się twarzą zwolenników twardej gry w technologicznym starciu z Chinami.

• W lutym 2025 roku, w przemówieniu w Departamencie Stanu, Rice stwierdziła bez ogródek: „Musimy wygrać ten wyścig”, ponieważ nowe technologie zdefiniują przyszłość polityki zagranicznej USA .
• Rywalizację postrzega jako „wyścig dwóch koni”, w którym zwyciężyć musi demokracja, a nie państwo autorytarne. W jej ocenie, zamknięte społeczeństwo, takie jak Chiny, będzie ukrywać ryzyka związane z AI, podobnie jak zrobiło to z pandemią COVID-19 .
• Rice opowiada się za minimalną regulacją, by nie zdusić amerykańskiej innowacyjności. Ostrzega, że cięcia na uniwersytetach i nadmierna biurokracja grożą utratą przewagi technologicznej .

To stanowisko nie jest odosobnione. Jest zbieżne z dwupartyjnym konsensusem w amerykańskim Kongresie. Podczas przesłuchań senackich pod koniec 2025 roku stwierdzono wprost, że „Ameryka musi pokonać Chiny w wyścigu AI” dla bezpieczeństwa ekonomicznego i narodowego . Administracja USA wydała również w grudniu 2025 roku rozporządzenie wykonawcze, którego celem jest eliminacja regulacji stanowych mogących spowolnić krajową innowacyjność .

3. Starcie wizji: Współpraca czy dominacja?

Różnice między obydwoma podejściami są fundamentalne i dotyczą niemal każdego aspektu.

4. Szerszy kontekst: Kontrola eksportu i rozmowy na szczycie

Tłem dla tej różnicy zdań są realne działania. Przez cały okres 2025–2026 Stany Zjednoczone utrzymywały i zaostrzały kontrolę eksportu zaawansowanych chipów AI i sprzętu półprzewodnikowego do Chin. Pekin konsekwentnie sprzeciwia się tym działaniom, nazywając je „próbami zwiększania militaryzacji i blokowania rozwoju” .

Dyplomaci obu krajów sygnalizują jednak pewną gotowość do dialogu. Chiny potwierdziły, że kwestie sztucznej inteligencji były omawiane podczas ostatnich szczytów przywódców USA i Chin. Mimo to, do tej pory nie ogłoszono publicznie powstania żadnych formalnych, dwustronnych ram zarządzania AI .

Uwaga: Na podstawie dostępnych w tej rundzie źródeł nie udało się jednoznacznie potwierdzić konkretnych przypadków wspólnych amerykańsko-chińskich projektów badawczych nad dużymi modelami językowymi czy robotyką w latach 2025–2026.