Dlaczego Inwestorzy z 6,6 Biliona Euro Walczą z Planem UE Dotyczącym Zwolnienia Zarządzających Aktywami z Raportowania ESG

Dążenie Komisji Europejskiej do ograniczenia biurokracji w firmach zderzyło się z żądaniem sektora finansowego dotyczącym przejrzystości klimatycznej. Punktem zapalnym jest proponowane zwolnienie dla zarządzających aktywami w zrewidowanych Europejskich Standardach Sprawozdawczości Zrównoważonego Rozwoju (ESRS), będące częścią szerszego pakietu uproszczeń Omnibus. Podczas gdy Komisja przedstawia to posunięcie jako cięcie zbędnych obciążeń sprawozdawczych, potężna koalicja inwestorów argumentuje, że oślepi ich to na ryzyko klimatyczne osadzone w ich portfelach.

Co zaproponowała Komisja

6 maja 2026 roku Komisja Europejska opublikowała projekt aktu delegowanego zmieniającego ESRS – standardy techniczne leżące u podstaw Dyrektywy o sprawozdawczości przedsiębiorstw w zakresie zrównoważonego rozwoju (CSRD). Wśród zmian projekt wprowadza przepisy, zgodnie z którymi podmioty prowadzące działalność w zakresie zarządzania aktywami nie byłyby zobowiązane do raportowania informacji uznanych za „nieistotne” dla inwestycji, którymi zarządzają .

W praktyce oznacza to, że zarządzający aktywami mogliby zostać zwolnieni z kluczowych ujawnień na poziomie jednostki. Logika ta wpisuje się w szerszą agendę Omnibus – ogłoszoną 26 lutego 2025 roku – która ma na celu zmniejszenie liczby firm objętych obowiązkowym raportowaniem o około 80% i redukcję obowiązkowych punktów danych w ESRS o 61% . Komisja postrzega to jako usunięcie uciążliwych wymogów, które nie odnoszą się bezpośrednio do własnych operacji korporacyjnych zarządzającego aktywami.

Sprzeciw inwestorów: sprzeciw wart 6,6 biliona euro

Propozycja wywołała natychmiastową i skoordynowaną reakcję ze strony jednych z największych sieci inwestorskich na świecie. Kluczowy argument nie jest taki, że zarządzający aktywami potrzebują danych od spółek portfelowych – tego już żądają. Problem polega na tym, że inwestorzy tych zarządzających aktywami – fundusze emerytalne, ubezpieczyciele, a ostatecznie indywidualni oszczędzający – potrzebują porównywalnych, ustandaryzowanych danych od samych zarządzających, aby alokować kapitał i oceniać systemowe ryzyko klimatyczne.

Kluczowe działania opozycji obejmują:

• Formalna odpowiedź IIGCC: Institutional Investors Group on Climate Change (IIGCC) przedłożyła szczegółową opinię w konsultacjach Komisji, argumentując, że zwolnienie podważa dostępność „informacji przydatnych przy podejmowaniu decyzji” dla inwestorów końcowych .
• Wspólne oświadczenie wielu organizacji: Eurosif, PRI, IIGCC, EFAMA i UNEP FI wydały wspólne oświadczenie poparte przez 93 inwestorów reprezentujących aktywa o wartości ponad 6,6 biliona euro, ostrzegając, że proponowane zmiany uniemożliwią porównywanie ekspozycji na ryzyko klimatyczne między różnymi zarządzającymi aktywami i portfelami .
• Bezpośredni list otwarty: 4 czerwca 2026 roku grupa z udziałem Shift, WWF, Frank Bold i Eurosif wysłała list otwarty do komisarz Marii Luís Albuquerque, wyraźnie domagając się usunięcia zwolnienia dla zarządzających aktywami z ostatecznych standardów .
• Ostrzeżenia przed ryzykiem systemowym: Frank Bold osobno zwrócił uwagę na niebezpieczne nakładanie się przepisów, zauważając, że równoległe działania zmierzające do usunięcia obowiązków na poziomie jednostki w ramach Rozporządzenia SFDR (Sustainable Finance Disclosure Regulation), w połączeniu ze zwolnieniem w ESRS, „grożą pozostawieniem dużych części sektora inwestycyjnego poza ramami znaczących ujawnień klimatycznych” .

Głos w sprawie zabrał również Europejski Bank Centralny (EBC), krytykując zrewidowane ESRS za wprowadzenie „jawnych i domyślnych zwolnień dla sektora finansowego” dotyczących celów redukcji emisji i raportowania łańcucha wartości, co stanowi poziom elastyczności zagrażający interoperacyjności, jaką standardy miały osiągnąć .

Oś czasu: droga do ostatecznej decyzji

Data	Wydarzenie
26 lutego 2025	Komisja publikuje propozycje Omnibus, ogłaszając zamiar rewizji ESRS w celu ograniczenia obciążeń sprawozdawczych .
21 maja 2025	Komisja formalnie zobowiązuje się do rewizji ESRS, aby ograniczyć punkty danych i poprawić spójność .
Wrzesień 2025	IIGCC przekazuje swoją wstępną odpowiedź na konsultacje EFRAG dotyczące zmienionych projektów .
3 grudnia 2025	EFRAG przedkłada Komisji doradztwo techniczne, proponując 61% redukcję obowiązkowych punktów danych .
6 maja 2026	Komisja publikuje projekt aktu delegowanego ze zwolnieniem dla zarządzających aktywami i rozpoczyna miesięczne konsultacje społeczne .
3 czerwca 2026	Konsultacje społeczne dobiegają końca; IIGCC i inni interesariusze składają formalne odpowiedzi sprzeciwiające się zwolnieniu .
4 czerwca 2026	Publikowany jest list otwarty od Shift, WWF, Frank Bold i Eurosif, wzywający do rezygnacji ze zwolnienia .
Do 17 września 2026	Komisja zobowiązuje się do przyjęcia ostatecznego aktu delegowanego, w ciągu sześciu miesięcy od wejścia w życie dyrektywy Omnibus .

Główne źródło napięcia: ciąć biurokrację czy zarządzać ryzykiem klimatycznym?

Ten impas nie jest zwykłą niezgodą regulacyjną. Obnaża on filozoficzną linię podziału w unijnym projekcie zrównoważonego finansowania.

Z jednej strony Komisją kierują konkurencyjność i redukcja obciążeń. Pakiet Omnibus wyraźnie dąży do uproszczenia życia europejskim firmom poprzez usuwanie wymogów sprawozdawczych. Z tej perspektywy, jeśli ślad węglowy własnych operacji korporacyjnych zarządzającego aktywami jest minimalny, żądanie danych na poziomie jednostki dla każdej inwestycji jest niepotrzebną biurokracją. Zwolnienie idealnie wpisuje się w tę strategię.

Z drugiej strony inwestorzy i bankierzy centralni wychodzą z założenia, że ryzyko klimatyczne jest systemowe i dotyczy całego portfela. IIGCC, Eurosif i EBC argumentują, że zarządzający aktywami nie może rzetelnie zarządzać ryzykiem klimatycznym na poziomie funduszu bez zrozumienia i ujawniania profilu zrównoważonego rozwoju podmiotów, którymi zarządza. Zwolnienie pośrednika zrywa łańcuch informacji. Inwestorzy końcowi tracą możliwość porównywania planów transformacji klimatycznej, finansowanych emisji i strategii zaangażowania u różnych zarządzających funduszami – danych, których potrzebują, aby wypełniać własne obowiązki powiernicze i przestrzegać regulacji, takich jak SFDR i Taksonomia .

Rezultatem jest paradoks danych: UE upraszcza sprawozdawczość dla zarządzających aktywami, aby złagodzić ciężar compliance, ale w ten sposób odmawia ostatecznym alokatorom kapitału ustandaryzowanych, weryfikowalnych informacji, których potrzebują do podejmowania świadomych decyzji. Ocena EBC dosadnie ujęła to napięcie, stwierdzając, że zrewidowane ESRS wprowadzają „szeroki zestaw przekrojowych środków elastyczności”, które fundamentalnie podważają interoperacyjność, jaką standardy miały stworzyć .

Komisja musi teraz rozważyć polityczny impet stojący za jej agendą uproszczeń w stosunku do strukturalnego ryzyka zidentyfikowanego przez uczestników rynku i regulatorów, którzy mieliby z tych danych korzystać. Ostateczny akt delegowany – spodziewany do połowy września 2026 roku – pokaże, czyja definicja informacji „przydatnej przy podejmowaniu decyzji” ostatecznie zwyciężyła.