Unia Europejska ogłasza pakiet suwerenności technologicznej. „Nie możemy być zależni od innych”

3 czerwca 2026 roku Komisja Europejska zaprezentowała Pakiet na rzecz Europejskiej Suwerenności Technologicznej – kompleksowy zestaw działań, który ma uniezależnić Wspólnotę od zagranicznych dostawców technologii i zbudować własny potencjał w półprzewodnikach, sztucznej inteligencji, chmurze obliczeniowej i otwartym oprogramowaniu .

Kluczowe propozycje

Pakiet opiera się na dwóch projektach legislacyjnych oraz kilku strategiach towarzyszących:

• Chips Act 2.0 – Nowelizacja przyjętego w 2023 roku aktu o chipach. Główny akcent przenosi się z inwestycji podażowych na agregację popytu: celem jest połączenie europejskich producentów półprzewodników z przemysłem na terenie UE oraz zwiększenie zdolności w najbardziej zaawansowanych technologiach, zwłaszcza tych niezbędnych dla AI . W sytuacjach kryzysowych Komisja otrzymałaby nadzwyczajne uprawnienia do priorytetyzacji produkcji chipów, nawet kosztem istniejących umów handlowych .

• Cloud and AI Development Act (CADA) – Projekt ustawy, który ma co najmniej potroić unijne moce centrów danych w ciągu pięciu do siedmiu lat, stworzyć „strefy przyspieszenia dla centrów danych” (z pozwoleniami wydawanymi w ciągu 12 miesięcy) oraz czteropoziomowe ramy suwerenności dla usług chmurowych wykorzystywanych przez sektor publiczny . Najbardziej restrykcyjny poziom praktycznie wyklucza dostawców podlegających prawu państwa trzeciego (co jest powszechnie odczytywane jako wymierzone w amerykańskie regulacje, takie jak CLOUD Act) . W ramach CADA powstaną także „Inicjatywy Liderstwa w Chmurze i AI” wspierające skalowanie europejskich rozwiązań poprzez finansowanie badań i wdrożenia przemysłowe .

• Strategia Open Source UE – Plan zakładający skalowanie otwartych rozwiązań w chmurze, AI, cyberbezpieczeństwie i półprzewodnikach. UE chce wykorzystać potencjał ponad trzech milionów europejskich programistów open source, a także wprowadzić wytyczne zachęcające administrację publiczną do korzystania z otwartego oprogramowania .

• Strategiczny Plan Drogowy dla Cyfryzacji i AI w Sektorze Energetycznym – Określa, jak technologie cyfrowe i AI mogą w zrównoważony sposób włączyć centra danych do systemów energetycznych, m.in. poprzez współpracę sektorów energetycznego i cyfrowego na rzecz integracji sieci i zasilania zieloną energią .

Uzasadnienie Von der Leyen

Przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen przedstawiła pakiet jako kwestię bezpieczeństwa, samostanowienia i strategicznej konieczności:

„Nie możemy sobie pozwolić na zależność od innych w zakresie technologii, które utrzymują pracę naszych szpitali, stabilność sieci energetycznych i bezpieczeństwo usług. Chodzi o ochronę naszych obywateli, obronę naszych interesów i podejmowanie własnych decyzji. Europa ma talent, doskonałość naukową, bazę przemysłową i jednolity rynek. Razem musimy przekuć te atuty w technologiczną suwerenność.”

Komisja przypomniała, że UE wydaje obecnie 264 miliardy euro rocznie, głównie na amerykańskie produkty i usługi IT, a amerykańskie firmy kontrolują ponad 70% rynku chmury w Europie – podczas gdy UE wytwarza mniej niż 10% światowych półprzewodników .

Stosunki UE-USA za prezydentury Trumpa

Pakiet ogłoszono na tle burzliwych relacji transatlantyckich za rządów prezydenta Trumpa, które według wielu źródeł stanowiły jeden z kluczowych impulsów do jego przygotowania . Propozycje Brukseli mogą dodatkowo podgrzać napięcia: Waszyngton już wcześniej uznawał unijne regulacje technologiczne za protekcjonizm uderzający w amerykańskie firmy . Warto zauważyć, że pakiet zaprezentowano zaledwie dwa dni po tym, jak UE zasygnalizowała gotowość przyłączenia się do kierowanego przez USA sojuszu chipowego Pax Silica (koordynującego kontrolę eksportu półprzewodników do Chin) – co doskonale obrazuje złożoność unijnej gry między dążeniem do autonomii a współpracą z Waszyngtonem . Zawarte w ramach suwerenności odniesienie do „przepisów państw trzecich wymagających dostępu do danych przechowywanych w Europie” jest jednoznacznie interpretowane jako wymierzone w amerykańskie prawo eksterytorialne, takie jak CLOUD Act .

Krytyka i wsparcie

Keegan McBride – Z udostępnionych materiałów nie wynika, jakie konkretne uwagi zgłosił Keegan McBride z Tony Blair Institute na temat tego pakietu. Wyniki wyszukiwania nie zawierają bezpośrednich cytatów ani analiz jego autorstwa.

Matthew Hodgson – Z udostępnionych materiałów nie wynika, jakie konkretne stanowisko zajął Matthew Hodgson z projektu Matrix wobec tego pakietu. Wyniki wyszukiwania nie zawierają bezpośrednich cytatów ani analiz jego autorstwa.