Chiny i UE ostro krytykują USA za propozycję nowych ceł dla 60 gospodarek

2 czerwca 2026 roku wybuchł nowy transatlantycki i transpacyficzny spór handlowy po tym, jak Stany Zjednoczone zaproponowały nałożenie nowych ceł na towary z 60 krajów partnerskich, oskarżając je o niewystarczające działania w walce z pracą przymusową. Propozycja, która zakłada dodatkowe opłaty w wysokości 10% lub 12,5% na cały import z tych gospodarek, spotkała się z natychmiastowym i ostrym potępieniem zarówno ze strony Chin, jak i Unii Europejskiej. Obie strony zaprzeczyły zarzutom i zasygnalizowały gotowość do odwetu.

Geneza i uzasadnienie działań USA

Propozycja nowych ceł jest wynikiem szeroko zakrojonych dochodzeń wszczętych w marcu 2026 roku przez Biuro Przedstawiciela Handlowego USA (USTR) na podstawie Sekcji 301 ustawy o handlu z 1974 roku . USTR badało, czy 60 gospodarek nie uchybiło obowiązkowi odpowiedniego zakazania importu towarów wytwarzanych z wykorzystaniem pracy przymusowej, co rzekomo stanowi „nieuzasadnione” obciążenie dla amerykańskiego handlu .

W czerwcu USTR stwierdziło, że wszystkie 60 badanych gospodarek ma w tym zakresie niedociągnięcia, i zaproponowało dwupoziomowy system karnych ceł w zależności od wagi przewinień .

• Cło 10% dla 16 gospodarek: Do tej grupy zaliczono UE, Kanadę, Meksyk, Tajwan i Wielką Brytanię. Uznano, że kraje te wprowadziły częściowe zakazy lub zobowiązały się do nich w umowach handlowych, ale nie egzekwują ich skutecznie .
• Cło 12,5% dla 44 gospodarek: Ta grupa obejmuje kraje, które zdaniem USA nie mają żadnych lub mają niewystarczające zakazy. Na liście znalazły się tak znaczące gospodarki jak Chiny, Indie, Japonia, Korea Południowa, Brazylia i Australia .

W swoim oświadczeniu Przedstawiciel Handlowy USA Jamieson Greer przedstawił to posunięcie jako środek ochrony amerykańskich pracowników. „Fakt, że nasi najważniejsi partnerzy handlowi nie radzą sobie z importem towarów wytwarzanych pracą przymusową, jest niedopuszczalny. Tworzy to sytuację, w której amerykańscy pracownicy są zmuszeni konkurować na nierównych warunkach” – powiedział . Analitycy postrzegają to posunięcie jako część szerszych wysiłków administracji Trumpa, aby wzmocnić swoją politykę celną i zyskać nową przewagę w negocjacjach handlowych .

Chiny: Zdecydowane odrzucenie i nagana

Reakcja Chin była szybka i jednoznaczna – Pekin odrzucił zarówno podstawę prawną, jak i faktyczne twierdzenia amerykańskiej propozycji. Rzeczniczka Ministerstwa Spraw Zagranicznych, Mao Ning, nazwała ustalenia USA „pretekstem” do działań protekcjonistycznych i zaprzeczyła, jakoby w chińskim sektorze produkcyjnym istniała praca przymusowa .

„W Chinach nie ma czegoś takiego jak praca przymusowa i sprzeciwiamy się wykorzystywaniu tego jako pretekstu do manipulacji politycznych” – oświadczyła Mao, charakteryzując cła jako jednostronne działanie, któremu Chiny stanowczo się sprzeciwiają .

Poza zaprzeczeniem, Pekin wystosował jasne ostrzeżenie przed konsekwencjami eskalacji napięć handlowych. „Wojny celne i handlowe nie leżą w niczyim interesie” – powiedziała Mao, dodając, że Chiny podejmą niezbędne środki, aby chronić swoje prawa i interesy . To sformułowanie pozostawia otwartą furtkę dla potencjalnych chińskich ceł odwetowych lub innych barier handlowych.

Unia Europejska: Wezwanie do przestrzegania umów

Unia Europejska również zareagowała ostro, a unijni urzędnicy wyrazili mieszankę niedowierzania i frustracji. Przewodniczący komisji handlu Parlamentu Europejskiego, Bernd Lange, określił amerykańskie ustalenia jako „całkowicie absurdalne”, argumentując, że UE przyjęła już jedne z najsurowszych na świecie przepisów wymierzonych w produkty wytwarzane z wykorzystaniem pracy przymusowej .

Rzecznik Komisji Europejskiej ds. handlu, Olof Gill, oficjalnie nazwał proponowane cła „nieuzasadnionymi” . Co kluczowe, UE powiązała swój sprzeciw z zawartą niedawno umową handlową z USA, stwierdzając, że oczekuje od Waszyngtonu „pełnego poszanowania warunków umowy handlowej”.

Gill ostrzegł, że wszelkie dodatkowe cła nałożone ponad uzgodnione stawki będą „nie do przyjęcia” . Powtarzając stanowcze stanowisko zajęte w marcu, Komisja zasygnalizowała gotowość do działania, oświadczając wcześniej, że „odpowie stanowczo i proporcjonalnie na każde naruszenie wspólnej deklaracji UE-USA” .

Co dalej?

Co ważne, cła te są na razie jedynie propozycją i nie weszły jeszcze w życie. USTR rozpoczęło okres zgłaszania uwag publicznych – pisemne komentarze można przesyłać do 6 lipca 2026 roku, a powiązane przesłuchania mają rozpocząć się następnego dnia, 7 lipca . Ten czas pozwala zainteresowanym krajom, firmom i innym stronom na zakwestionowanie ustaleń i potencjalnych działań odwetowych przed nałożeniem ostatecznych ceł. Ostateczne stawki celne, zakres i data wdrożenia mogą ulec zmianie w wyniku tego procesu konsultacyjnego.