Według doniesień, tuż przed irańskim odwetem, wojsko USA użyło pocisku Hellfire, by unieszkodliwić tankowiec pod banderą Botswany płynący w kierunku irańskiego portu na wyspie Kharg. Dokładna sekwencja zdarzeń i rodzaje użytej przez obie strony amunicji pozostają jednak częściowo niezweryfikowane .
Amerykańska blokada morska Iranu, główny element strategii administracji Trumpa, została nałożona 13 kwietnia 2026 roku o 10:00 czasu wschodniego. Decyzja zapadła bezpośrednio po fiasku rozmów pokojowych w Islamabadzie, które nie zdołały zakończyć wojny z 2026 roku .
Prezydent Trump wyraził groźbę bez ogródek w mediach społecznościowych: „Ostrzeżenie: Jeśli którykolwiek z tych statków znajdzie się choćby blisko naszej BLOKADY, zostanie natychmiast ZNISZCZONY, przy użyciu tego samego systemu eliminacji, którego używamy przeciwko handlarzom narkotyków na łodziach na morzu. To szybkie i brutalne” . Blokada dotyczy wszystkich statków płynących do lub z irańskich portów, podczas gdy jednostki zawijające do portów nieirańskich mogą przepływać, o ile Iran na to pozwoli
.
1 maja 2026 roku Trump przyznał, że blokada może utrzymać Cieśninę Ormuz zamkniętą przez miesiące, skutecznie na całe lato, pomimo rosnącej presji związanej z konsekwencjami ekonomicznymi . Stany Zjednoczone rozpoczęły kampanię powietrzną przeciwko irańskim celom wzdłuż cieśniny już 19 marca 2026 roku, która trwa do dziś
. Krótka amerykańska operacja o kryptonimie „Project Freedom” trwała od 4 do 6 maja 2026 roku, ale została tymczasowo wstrzymana, co podkreśla trudności z ponownym otwarciem szlaku wodnego siłą
.
Skutki ekonomiczne kryzysu w Cieśninie Ormuz są oszałamiające. Cena baryłki ropy Brent osiągnęła 138 dolarów 7 kwietnia 2026 roku, a średnia za cały miesiąc wyniosła 117 dolarów – najwyższa miesięczna średnia we współczesnej historii . Fizyczne ceny ropy w hurcie gwałtownie wzrosły do niemal 150 dolarów na początku kwietnia, gdy natychmiastowe niedobory podaży dotknęły rafinerie w Europie i Azji
.
W odpowiedzi na to, prognoza amerykańskiej Agencji Informacji Energetycznej (EIA) z 3 czerwca 2026 roku zakłada, że Cieśnina Ormuz była faktycznie zamknięta do końca maja, a jej przepustowość zaczęła powoli wracać do normy dopiero pod koniec maja lub na początku czerwca. Nawet przy stopniowym ponownym otwieraniu, EIA ostrzegła, że powrót do przedkonfliktowych wzorców produkcji i handlu może zająć aż do końca 2026 lub początku 2027 roku .
Bank JP Morgan wydał jedno z najostrzejszych ostrzeżeń: główny ekonomista Bruce Kasman stwierdził, że kolejny miesiąc zamknięcia cieśniny może pchnąć cenę ropy Brent do 150 dolarów za baryłkę i spowodować ograniczenia w dostawach energii elektrycznej dla użytkowników przemysłowych . EIA podała również, że globalne zapasy ropy naftowej spadały średnio o 8,5 miliona baryłek dziennie w drugim kwartale 2026 roku
.
Równolegle z konfliktem zbrojnym Iran podjął kroki, by zinstytucjonalizować swoją kontrolę nad Cieśniną Ormuz poprzez Administrację Cieśniny Perskiej (PGSA). Utworzona w marcu 2026 r. i formalnie uruchomiona 5 maja, PGSA wymaga od statków składania szczegółowych wniosków i uiszczania opłat za „bezpieczny przepływ” przez cieśninę .
Opłaty sięgają podobno nawet 2 milionów dolarów od jednego załadowanego supertankowca VLCC i są pobierane w chińskich juanach transferowanych przez Kunlun Bank i system CIPS lub w bitcoinach i stablecoinach na portfele powiązane z Korpusem Strażników Rewolucji Islamskiej (IRGC) . PGSA uruchomiła oficjalny adres e-mail, domenę (PGSA.ir) i konto na platformie X.com, sygnalizując zamiar funkcjonowania jako stały organ regulacyjny
.
System ten nie ma żadnej podstawy w Konwencji Narodów Zjednoczonych o prawie morza (UNCLOS) i nie jest uznawany przez społeczność międzynarodową . Amerykańskie Biuro Kontroli Aktywów Zagranicznych (OFAC) nałożyło sankcje na PGSA 1 maja 2026 roku, ale administracja ta działa z założenia poza amerykańskim systemem finansowym, wykorzystując kryptowaluty do obchodzenia sankcji
.
Analitycy twierdzą, że PGSA stanowi strategiczny fakt dokonany – Iran próbuje przekształcić wojenny punkt blokady w trwały aktyw regulacyjny, który może być kartą przetargową w negocjacjach i generować dochód w twardej walucie, niezależnie od wyniku dyplomatycznego .
Skumulowany wpływ na światowy handel jest druzgocący. Strona poświęcona kryzysowi z 2026 roku opisuje szlak wodny jako „faktycznie zamknięty”, a ruch żeglugowy jako „w dużej mierze zablokowany” . Przez Ormuz przepływa normalnie około 20% światowej ropy i LNG, a ograniczenia rozlały się na globalne łańcuchy dostaw, podnosząc koszty surowców energetycznych i rolniczych na całym świecie
.
Amerykańska blokada została wprowadzona po fiasku rozmów w Islamabadzie, a formalne uruchomienie PGSA przez Iran 5 maja nastąpiło zaledwie sześć dni przed planowanymi rozmowami z Omanem, skutecznie podważając tę ścieżkę dyplomatyczną . Podczas gdy niektóre jednostki, w tym grupa sześciu statków pod banderą Indii, przepłynęły na mocy dwustronnych porozumień o bezpiecznym tranzycie z Iranem, statki powiązane z Zachodem pozostają w dużej mierze wykluczone
.
Stan na początek czerwca 2026 roku jest taki, że kryzys w Cieśninie Ormuz pozostaje nierozwiązany. Trwają starcia militarne, globalne rynki energii znajdują się pod ogromnym napięciem, a Iran umacnia nową architekturę administracyjną nad najbardziej krytycznym punktem tranzytu ropy naftowej na świecie.
Comments
0 comments