Epidemia Ebola Bundibugyo w 2026 roku: co wiemy na początku czerwca

Szybko rozprzestrzeniająca się epidemia wirusa Ebola, wywołana przez rzadki szczep Bundibugyo – na który nie ma zatwierdzonej szczepionki ani terapii – nasila się w Afryce Środkowej. W pierwszych dniach czerwca 2026 roku liczba potwierdzonych laboratoryjnie przypadków w Demokratycznej Republice Konga (DRK) i Ugandzie osiągnęła 359, a odnotowano 61 zgonów. Lokalna transmisja wirusa została już potwierdzona w Ugandzie, a skomplikowana sieć międzynarodowych przypadków związanych z podróżami utrudnia działania służb . Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) ogłosiła sytuację stanem zagrożenia zdrowia publicznego o zasięgu międzynarodowym (PHEIC) 17 maja, a agencje pomocowe ostrzegają, że epidemia jest prawdopodobnie znacznie większa, niż sugerują oficjalne dane .

Najnowsze dane epidemiologiczne

Według stanu na 1-2 czerwca 2026 r., najnowsze dane Ministerstwa Zdrowia DRK i Europejskiego Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób (ECDC) malują ponury obraz sytuacji .

• Demokratyczna Republika Konga: 344 potwierdzone przypadki, 60 potwierdzonych zgonów i 116 podejrzanych przypadków wciąż w trakcie badania.
• Uganda: 15 potwierdzonych przypadków i 1 potwierdzony zgon. Co najmniej 7 z nich jest związanych z lokalną transmisją, a 4 z podróżą z DRK.

Zdecydowana większość przypadków w DRK koncentruje się we wschodnich prowincjach Ituri, Kiwu Północne i Kiwu Południowe, szczególnie w strefach zdrowia takich jak Rwampara i Bunia . W Ugandzie osiem z dziewięciu zidentyfikowanych geograficznie przypadków zgłoszono w stolicy, Kampali, a jeden w sąsiednim dystrykcie Wakiso .

Skomplikowany, transgraniczny kryzys

To pierwsze potwierdzone ognisko epidemii wirusa Bundibugyo od 2012 roku i pierwsze w historii, które od samego początku ma charakter transgraniczny . Sytuacja obnażyła głębokie słabości regionalnych systemów nadzoru i śledzenia kontaktów. Międzynarodowy Komitet Ratunkowy (IRC) wydał 1 czerwca dramatyczne ostrzeżenie, stwierdzając, że wirus mógł rozprzestrzeniać się niewykryty nawet przez trzy miesiące, zanim w połowie maja potwierdzono pierwsze oficjalne przypadki .

Szczególnie niepokojący jest fakt, że według IRC obecnie śledzi się jedynie około 20% kontaktów zakażonych – to niebezpiecznie niski poziom, który oznacza, że władze sanitarne mają trudności z identyfikowaniem i izolowaniem nowych łańcuchów transmisji . Dyrektor generalny WHO potwierdził te obawy 3 czerwca, dodając, że do tej pory monitorowano jedynie około 45% kontaktów, co jest wynikiem dalekim od 90-procentowego celu niezbędnego do opanowania epidemii .

Przypadek związany z podróżą przez ZEA

Dodatkowym utrudnieniem jest sprawa obywatela DRK, który podróżował przez Zjednoczone Emiraty Arabskie przed przybyciem do Ugandy – jest on jednym z 15 potwierdzonych przypadków w tym kraju . WHO współpracuje z władzami sanitarnymi zarówno Ugandy, jak i ZEA, aby ocenić ryzyko narażenia podczas podróży i ułatwić międzynarodowe śledzenie kontaktów . Przypadek ten uwidacznia potencjał dalszego geograficznego rozprzestrzeniania się wirusa. Wcześniej zakażenie potwierdzono również u obywatela USA, którego przetransportowano na leczenie .

Międzynarodowe restrykcje i ostrzeżenia dla podróżnych

W odpowiedzi na narastający kryzys i ogłoszenie stanu PHEIC, coraz więcej krajów wprowadza ograniczenia w podróżowaniu, choć WHO oficjalnie odradza takie działania, powołując się na brak naukowych dowodów na ich skuteczność .

• Stany Zjednoczone: Centrum Kontroli i Zapobiegania Chorobom (CDC) tymczasowo ograniczyło wjazd dla niektórych obcokrajowców, którzy niedawno przebywali w DRK, Ugandzie lub Sudanie Południowym. Obywatele USA mogą wjechać, ale podlegają wzmożonej kontroli sanitarnej . CDC zaleca wszystkim powracającym podróżnym monitorowanie stanu zdrowia przez 21 dni .
• Uganda: Pod koniec maja kraj zamknął granicę z DRK na co najmniej cztery tygodnie, zezwalając na przekraczanie jej po kontroli jedynie niezbędnym transportom towarów, pomocy humanitarnej i personelowi bezpieczeństwa . Uganda tymczasowo wstrzymała również loty do i z DRK .
• Rwanda: Wprowadziła ograniczenia w podróżowaniu, aby zapobiec rozprzestrzenianiu się wirusa .
• Zjednoczone Emiraty Arabskie: Wydały krajowe ostrzeżenie zdrowotne przed wszelkimi niekoniecznymi podróżami do Ugandy, DRK i Sudanu Południowego oraz zwiększyły czujność wobec przybywających stamtąd osób .
• Kanada, Bahrajn, Jordania i Tajlandia: Te kraje również zostały wymienione jako te, które wprowadziły środki związane z podróżowaniem. Dochodzą do tego długotrwałe ostrzeżenia, jak to wydane przez Irlandię, odradzające wszelkie podróże do DRK .

Groźny szczep i brak szczepionki

Wirus Bundibugyo (BDBV) to odrębny gatunek z rodzaju Ebolavirus, a szacowany wskaźnik śmiertelności wśród zakażonych wynosi od 30% do 50% . W przeciwieństwie do wirusa Ebola z gatunku Zaire, który stał za wielką epidemią w Afryce Zachodniej w latach 2014-16, dla szczepu Bundibugyo nie zatwierdzono żadnych szczepionek ani specyficznych terapii przeciwwirusowych . Pozostawia to personel medyczny zdany na leczenie podtrzymujące i interwencje niefarmaceutyczne, takie jak izolacja i bezpieczne pochówki – narzędzia, które są skuteczne tylko wtedy, gdy przypadki i ich kontakty są szybko identyfikowane. W obecnej sytuacji poważne braki w śledzeniu kontaktów grożą podważeniem całej strategii walki z epidemią . Trwają prace nad przetestowaniem obiecujących kandydatów na szczepionki, ale póki co, arsenał medyczny pozostaje niebezpiecznie ograniczony .

WHO oceniło ryzyko jako "bardzo wysokie" dla DRK i "wysokie" dla Ugandy, podczas gdy kraje sąsiednie są uznawane za narażone na znaczne ryzyko dalszego rozprzestrzeniania się wirusa . W obliczu konfliktów, głodu i słabego systemu opieki zdrowotnej, które komplikują działania na miejscu we wschodnim DRK, globalni urzędnicy ds. zdrowia ścigają się z czasem, by zmniejszyć przepaść między prawdopodobną rzeczywistą skalą epidemii a obecnym zasięgiem działań pomocowych .