OPEC+ planuje czwartą miesięczną podwyżkę wydobycia, podczas gdy największy szok podażowy w historii ropy się pogłębia

To właśnie ten kontekst sprawia, że lipcowa podwyżka jest zarówno nieunikniona, jak i w dużej mierze symboliczna. Sojusz trzyma się wcześniej ustalonego harmonogramu wycofywania dawniejszych cięć produkcyjnych – planu opracowanego w radykalnie odmiennych warunkach rynkowych. Niedawne opuszczenie grupy przez Zjednoczone Emiraty Arabskie wymusiło korektę w dół, redukując lipcową podwyżkę z 206 000 b/d do 188 000 b/d, aby uwzględnić brak udziału tego członka . Żadna dyplomatyczna kalkulacja nie jest jednak w stanie zasypać przepaści między rosnącym limitem a zapadającą się bazą produkcyjną.

Charakter szoku jest strukturalny, nie tymczasowy

Międzynarodowa Agencja Energii (IEA) i Bank Światowy uznały zakłócenia w Cieśninie Ormuz za największy szok podażowy na rynku ropy w historii, jednoznacznie poważniejszy niż oba kryzysy naftowe z lat 70. razem wzięte . Do połowy maja 2026 roku ponad 14 mln b/d wydobycia w Zatoce Perskiej było wstrzymane, a skumulowane straty w dostawach od końca lutego, według danych IEA, wyniosły 12,8 mln b/d .

Eksperci rynkowi są nieugięci: zakłócenia nie da się szybko cofnąć. Helima Croft z RBC Capital Markets opisała proces przywracania produkcji w dosadny sposób – „to nie jest jak przestawienie przełącznika”. Nawet gdyby cieśnina została wkrótce ponownie otwarta, Croft i inni analitycy nie spodziewają się odbudowy produkcji przed końcem roku z powodu rozległych zniszczeń infrastruktury energetycznej, złożoności procesu wznawiania wydobycia z odciętych odwiertów oraz utrzymującego się ryzyka dla bezpieczeństwa . Bank Światowy podziela ten pogląd, zauważając, że wydobycie w Zatoce prawdopodobnie nie wróci przed końcem czerwca, a ograniczenia strukturalne utrzymają się długo po ewentualnym zawieszeniu broni .

Te strukturalne zniszczenia potęguje sama skala pierwszego uderzenia. W normalny dzień przez Cieśninę Ormuz przepływa około 17-20 milionów baryłek ropy i produktów ropopochodnych. Faktyczne zamknięcie szlaku niemal z dnia na dzień usunęło z globalnego obiegu szacunkowo 16-18 mln b/d . Doraźne środki zaradcze i przekierowanie transportu zrekompensowały jedynie ułamek tej straty, pozostawiając globalny deficyt podaży netto na poziomie około 10,8 mln b/d . Przy kosztach naprawy bliskowschodniej infrastruktury energetycznej szacowanych na ponad 25 miliardów dolarów, ścieżka do normalizacji jest liczona w kwartałach, a nie tygodniach .

Arabia Saudyjska z najniższym wydobyciem od dekad

Załamanie produkcji jest najbardziej dotkliwe w Arabii Saudyjskiej. Raporty z wielu źródeł wywiadu rynkowego wskazują, że wydobycie ropy w królestwie spadło do poziomów niewidzianych od czasu wojny w Zatoce Perskiej w 1990 roku, kiedy to wycofujące się wojska irackie podpalały pola naftowe . Choć dokładna wielkość wydobycia w baryłkach dziennie nie została niezależnie potwierdzona w najnowszych wtórnych źródłach OPEC, kierunek zmian jest jednoznaczny. Ci sami producenci z Zatoki, którzy odpowiadają za łączny spadek o 9,9 mln b/d, obejmują saudyjskie pola, które niegdyś pełniły funkcję globalnego producenta wahadłowego.

Erozja wolnych mocy wydobywczych Arabii Saudyjskiej ma głębokie implikacje. Przez dekady zdolność królestwa do szybkiego zwiększania lub ograniczania produkcji działała jak ostateczny zawór bezpieczeństwa na globalnym rynku ropy. W obliczu poważnego uszczuplenia tego bufora – przy jednoczesnym całkowitym wyłączeniu z rynku sąsiednich producentów z Zatoki – rynek wszedł w okres, który Bank Światowy nazywa ekstremalną kruchością .

Popyt również kurczy się pod presją

Załamanie podaży to nie jedyna zmienna. Majowy „Raport o Rynku Ropy” IEA przyniósł gwałtowną korektę w dół prognoz globalnego popytu na ropę, przewidując obecnie jego spadek o około 420 000 b/d w tym roku. Całkowite zapotrzebowanie szacowane jest na około 104 mln b/d, czyli około 1,3 mln b/d poniżej prognoz agencji sprzed wybuchu wojny . Największy spadek spodziewany jest w drugim kwartale 2026 roku, kiedy to popyt w ujęciu rok do roku skurczy się o około 2,45 mln b/d z powodu gwałtownie rosnących cen ropy, spowolnienia gospodarczego i masowego odwoływania lotów .

To niszczenie popytu jest bezpośrednią konsekwencją kryzysu podażowego. Ceny ropy Brent oscylowały wokół 110 dolarów za baryłkę, a cena ropy Dubai – główny wskaźnik dla kwaśnych gatunków z Bliskiego Wschodu – chwilowo skoczyła do 170 dolarów . Rafinerie w Azji, pozbawione surowca, ograniczyły przerób o około 6 mln b/d . Rezultatem jest przewrotna dynamika: choć światowa gospodarka słabnie, a konsumpcja ropy spada, podaż kurczy się szybciej, pozostawiając rynek w stanie poważnego niedoboru. Najnowsze bilanse IEA implikują, że w 2026 roku podaż będzie niższa od całkowitego popytu o 1,78 mln b/d, niwelując prognozowaną wcześniej komfortową nadwyżkę .

Zapasy topnieją w bezprecedensowym tempie

Niedopasowanie podaży i popytu konsumuje globalne zapasy w tempie, które alarmuje analityków. Amerykańska Agencja Informacji Energetycznej (EIA) w swojej majowej krótkoterminowej prognozie energetycznej (STEO) gwałtownie podniosła prognozę spadku światowych zapasów. Agencja spodziewa się obecnie, że globalne zapasy ropy zmniejszą się o 2,6 mln b/d w 2026 roku, co jest ogromnym skokiem w porównaniu z zaledwie 0,3 mln b/d spadku prognozowanym miesiąc wcześniej . Ta rewizja odzwierciedla założenie późniejszego ponownego otwarcia Cieśniny Ormuz i dłuższego czasu odbudowy wstrzymanej produkcji. W ramach tej rocznej średniej, EIA oczekuje, że spadek zapasów wyniesie średnio 8,5 mln b/d w samym drugim kwartale .

Język IEA odzwierciedla ten alarm. Agencja stwierdziła, że zapasy są uszczuplane w „bezprecedensowym tempie”, a rynek pozostanie poważnie niedostatecznie zaopatrzony przynajmniej do końca trzeciego kwartału 2026 roku, nawet gdyby działania wojenne wkrótce ustały .

Niewielki margines błędu: wolne moce są prawie na wyczerpaniu

Połączenie strukturalnej utraty podaży, szybkiego wyczerpywania się zapasów i poważnej erozji wolnych mocy produkcyjnych doprowadziło do konsensusu wśród ekspertów, że rynek praktycznie nie ma marginesu na kolejne zakłócenia. Gdy ponad 14 mln b/d produkcji jest wyłączone, a bufory w Zatoce są na wyczerpaniu, analitycy podkreślają, że pozostało „niewiele miejsca na błąd” . Każdy dodatkowy wstrząs – dalsza eskalacja konfliktu, zakłócenie w innym wąskim gardle transportowym lub nieoczekiwana awaria w innych regionach wydobywczych – mógłby wywołać jeszcze bardziej ekstremalny skok cen.

Bank Światowy podkreślił tę kruchość, ostrzegając, że w miarę wyczerpywania się globalnych buforów i kurczenia wolnych mocy produkcyjnych, rynek wszedł w okres skrajnej niestabilności . Decyzja OPEC+ o podniesieniu limitów na lipiec, choć technicznie zgodna z harmonogramem sojuszu, w niczym nie łagodzi tej kruchości. Ropa, na którą teoretycznie zezwalają limity, po prostu nie może dotrzeć na rynek.

Droga przed nami

W miarę zbliżania się spotkania OPEC+ 7 czerwca, decyzja sojuszu jest powszechnie postrzegana jako przesądzona. Wzrost limitu docelowego o 188 000 b/d zostanie zatwierdzony, dodając kolejną warstwę teoretycznej podaży do rynku wygłodniałego rzeczywistych baryłek. Ważniejsze pytania leżą jednak poza ogłoszeniem limitów: jak długo potrwa naprawa strukturalnych zniszczeń w infrastrukturze Zatoki, jak wiele trwałego zniszczenia popytu spowodują wysokie ceny i jak będzie wyglądał krajobraz globalnego bezpieczeństwa energetycznego, gdy największe w historii zakłócenie dostaw ropy w końcu zacznie się odwracać?

Na razie rynek pozostaje zawieszony między rosnącymi limitami na papierze a zapadającą się fizyczną podażą – paradoks, który definiuje kryzys naftowy roku 2026.