Chips Act II: Europa chce zmusić producentów samochodów do zmiany dostawców półprzewodników

Pierwszy Europejski Akt o Chipach stworzył ramy prawne do wzmocnienia ekosystemu półprzewodników w UE poprzez inwestycje, wsparcie badań i monitorowanie łańcucha dostaw. Jego cele to:

• Zwiększenie mocy produkcyjnych i innowacyjności
• Poprawa odporności łańcucha dostaw
• Ograniczenie zależności od zewnętrznych dostawców
• Uczynienie Europy liderem w technologiach chipowych

Długoterminowy cel UE jest ambitny: zwiększenie udziału Europy w globalnej produkcji półprzewodników do 20% do 2030 roku.

Oczekuje się, że Chips Act II dopracuje i rozszerzy te polityki, z silniejszym naciskiem na odporność przemysłu i strategiczną autonomię.

Dlaczego UE chce zmusić producentów samochodów do dywersyfikacji?

Jednym z najczęściej dyskutowanych pomysłów związanych z nowym prawem jest wymóg, aby producenci samochodów dywersyfikowali swoich dostawców półprzewodników.

Według doniesień medialnych, projekt przewiduje, że producenci aut mogą być zobowiązani do pozyskiwania niektórych chipów od co najmniej dwóch dostawców oraz do uwzględniania odporności łańcucha dostaw w swoich decyzjach zakupowych.

Logika jest prosta: brak jednego kluczowego komponentu może zatrzymać całe linie produkcyjne. Gdy krytyczne chipy pochodzą od jednego dostawcy – lub z jednego regionu geopolitycznego – ryzyko przerwy w dostawach gwałtownie rośnie.

Europejscy decydenci coraz częściej postrzegają dostawy półprzewodników nie tylko jako kwestię ekonomiczną, ale także jako strategiczne wyzwanie bezpieczeństwa związane z suwerennością technologiczną.

Kryzys Nexperii w 2025 roku: Przebudzenie dla Europy

Nacisk na zaostrzenie przepisów dotyczących odporności nabrał tempa po kryzysie Nexperii w 2025 roku, który wstrząsnął globalnym łańcuchem dostaw półprzewodników dla motoryzacji.

Pod koniec września 2025 roku rząd Holandii przejął kontrolę nad Nexperią, holenderskim producentem chipów należącym do powiązanej z Chinami firmy Wingtech Technology, powołując się na względy bezpieczeństwa narodowego.

Chiny odpowiedziały restrykcjami eksportowymi dotyczącymi łańcucha dostaw Nexperii, co zaostrzyło napięcia i zagroziło dostępności półprzewodników dla motoryzacji.

Ponieważ Nexperia produkuje powszechnie używane chipy do elektroniki samochodowej, zakłócenia szybko wywołały obawy o wstrzymanie produkcji w całym europejskim przemyśle motoryzacyjnym.

Ten epizod ujawnił kilka strukturalnych słabości:

• Silne uzależnienie od ograniczonej liczby dostawców
• Koncentracja produkcji w regionach wrażliwych geopolitycznie
• Słaba widoczność w złożonych łańcuchach dostaw półprzewodników

Dla decydentów w Brukseli kryzys ten potwierdził konieczność traktowania dostaw chipów jako infrastruktury krytycznej, a nie czysto komercyjnej kwestii.

Jakie środki są rozważane w Chips Act II?

Chociaż ostateczny tekst prawny nie został jeszcze opublikowany, dyskusje polityczne i doniesienia medialne wskazują na kilka potencjalnych narzędzi.

Zasady dywersyfikacji oparte na ryzyku

Producenci samochodów mogą być zobowiązani do wykazania dywersyfikacji dostaw dla kluczowych komponentów półprzewodnikowych, w tym w niektórych przypadkach do korzystania z wielu dostawców.

Dotacje warunkowe

Finansowanie publiczne może być uzależnione od osiągnięcia celów w zakresie odporności – podobnie jak w pierwszym Chips Act, który łączy wsparcie finansowe z projektami wzmacniającymi europejski potencjał produkcyjny.

Rozszerzone finansowanie UE dla projektów półprzewodnikowych

Grupy branżowe i uczestnicy debaty publicznej o „Chips Act 2.0” proponują silniejsze scentralizowane mechanizmy finansowania UE w celu przyspieszenia inwestycji w półprzewodniki i konkurencyjności.

Szersze narzędzia odporności łańcucha dostaw

UE bada również sposoby na poprawę monitorowania, koordynacji popytu i skalowania przemysłowego w całym łańcuchu wartości półprzewodników.

Środki te są wciąż przedmiotem dyskusji, a ostateczne prawo może różnić się od obecnych propozycji.

Jak ten plan wpisuje się w strategię półprzewodnikową Europy?

Chips Act II jest częścią szerszych europejskich wysiłków na rzecz wzmocnienia suwerenności technologicznej w kluczowych gałęziach przemysłu.

Europa jest obecnie w dużym stopniu uzależniona od produkcji półprzewodników poza swoim regionem. Pierwszy Akt o Chipach został zaprojektowany, aby zaradzić tej luce poprzez zmobilizowanie ponad 43 miliardów euro z inwestycji publicznych i prywatnych na rozwój badań, projektowania i mocy produkcyjnych.

Strategia łączy kilka elementów:

• Dotacje i zachęty dla nowych fabryk półprzewodników
• Wsparcie dla badań i zdolności projektowych
• Monitorowanie kryzysowe i koordynacja między państwami członkowskimi UE
• Środki odporności łańcucha dostaw dla kluczowych branż

Produkcja samochodów odgrywa centralną rolę w tej strategii, ponieważ jest jednym z największych sektorów przemysłowych Europy i jednym z najbardziej wrażliwych na niedobory chipów.

Co dalej?

Chips Act II pozostaje planowanym projektem, a nie obowiązującym prawem. Harmonogram Komisji Europejskiej wskazuje, że projekt legislacyjny może zostać opublikowany w 2026 roku po przeanalizowaniu opinii zainteresowanych stron i ocenie skuteczności pierwotnego aktu.

Jeśli zostanie przyjęty, nowe ramy prawne oznaczać będą zmianę w podejściu Europy do dostaw półprzewodników – przejście od czysto rynkowego modelu do strategicznej polityki przemysłowej skoncentrowanej na odporności, dywersyfikacji i zdolnościach krajowych.

Kryzys Nexperii pokazał, jak szybko spór geopolityczny może odbić się na łańcuchach dostaw. Dla europejskich decydentów Chips Act II jest próbą zapewnienia, aby kolejne zakłócenia nie zatrzymały fabryk na kontynencie.