Ponieważ ropa jest wyceniana globalnie, skutki odczuwają nawet kraje, które importują niewiele energii z Zatoki Perskiej – wszystko przez wyższe ceny międzynarodowe i bardziej napięty bilans rynkowy.

Ceny ropy mogą skoczyć do 130–200 dolarów za baryłkę

Firmy konsultingowe modelujące kryzys spodziewają się gwałtownego wzrostu cen ropy, jeśli blokada się utrzyma.

Rapidan Energy Group ostrzega, że jeśli cieśnina pozostanie zamknięta do sierpnia, skutki gospodarcze mogą być porównywalne z globalną recesją z 2008 roku. W scenariuszu bazowym – gdzie cieśnina zostanie otwarta wcześniej – średni globalny popyt na ropę może spaść o około 2,6 mln baryłek dziennie, a cena Brent może na krótko osiągnąć około 130 dolarów za baryłkę w trakcie zakłóceń.

Analiza Wood Mackenzie sugeruje jeszcze większy potencjalny szok. Firma szacuje, że w scenariuszu poważnych zakłóceń ponad 11 mln baryłek dziennie dostaw ropy i kondensatu z Zatoki Perskiej może zostać wstrzymanych. W najgorszym przypadku ceny ropy mogą wzrosnąć do około 200 dolarów za baryłkę.

Taki skok cen odbiłby się na transporcie, przemyśle i łańcuchach dostaw żywności na całym świecie.

Trzy scenariusze kryzysu

Wood Mackenzie przedstawia trzy możliwe ścieżki, zależne od tego, jak szybko cieśnina zostanie ponownie otwarta i jak potoczą się napięcia geopolityczne.

1. Szybki pokój
Przełom dyplomatyczny pozwala na szybkie wznowienie żeglugi. Ceny ropy wracają do normalnych poziomów, a globalna gospodarka w dużej mierze powraca na poprzednią ścieżkę wzrostu.

2. Letnie porozumienie
Negocjacje ciągną się miesiącami, pozostawiając cieśninę w dużej mierze zamkniętą do późnego lata. Rynki energetyczne pozostają napięte, ceny są podwyższone, a globalny wzrost znacznie spowalnia.

3. Przedłużająca się blokada
Kryzys trwa znacznie dłużej, tworząc trwały deficyt podaży. Ceny ropy mogą zbliżyć się do 200 dolarów za baryłkę, a wynikający z tego szok inflacyjny ryzykuje pchnięciem głównych gospodarek w recesję.

Rynek LNG i gazu ziemnego również się zaciska

Cieśnina jest kluczowa nie tylko dla ropy. To także główna trasa dla eksportu LNG z Zatoki Perskiej.

Jeśli dostawy ustaną, skutki szybko rozprzestrzeniają się na rynki gazu i energii elektrycznej – szczególnie w krajach uzależnionych od importowanego LNG. Dane amerykańskiej Agencji Informacji Energetycznej (EIA) pokazują, że po rozpoczęciu zakłóceń europejskie referencyjne ceny LNG wzrosły do około 14,80 dolara za MMBtu, czyli o około 35% więcej niż przed blokadą.

Azjatyckie ceny LNG wzrosły jeszcze bardziej, odzwierciedlając duże uzależnienie regionu od dostaw LNG z Bliskiego Wschodu.

Efektem jest reakcja łańcuchowa: wyższe ceny gazu podnoszą koszty energii elektrycznej, które z kolei zwiększają wydatki przemysłu, transportu i gospodarstw domowych.

Inflacja i ryzyko recesji

Duże szoki naftowe historycznie spowalniały wzrost gospodarczy, jednocześnie podnosząc inflację – to trudne połączenie dla decydentów.

Wyższe koszty paliw dotykają prawie każdego sektora gospodarki:

• Transport i lotnictwo natychmiast odczuwają wzrost kosztów.
• Przemysł i sektor chemiczny mierzą się z wyższymi kosztami energii.
• Ceny żywności rosną z powodu droższych nawozów, paliw i logistyki.

Jeśli ceny pozostaną podwyższone wystarczająco długo, banki centralne mogą mieć trudności z pogodzeniem walki z inflacją i wspieraniem wzrostu gospodarczego. Ta dynamika sprawia, że analitycy ostrzegają, iż przedłużająca się blokada mogłaby pchnąć światową gospodarkę w kierunku spowolnienia porównywalnego z kryzysem z 2008 roku.

Koszty żeglugi i ubezpieczeń potęgują szok

Nawet zanim fizyczne niedobory podaży w pełni się zmaterializują, zakłócenia w żegludze mogą podnieść ceny dostarczanej energii.

Ubezpieczyciele morscy rozszerzyli oznaczenia stref podwyższonego ryzyka na części Zatoki Perskiej, zwiększając składki ubezpieczenia od ryzyka wojennego i ograniczając zdolność ubezpieczeniową dla statków operujących w regionie.

W niektórych przypadkach składki za rejsy tankowców wzrosły dramatycznie – z mniej niż 1% wartości statku przed kryzysem do między około 1% a 7,5%, co dodaje miliony dolarów do kosztu pojedynczej podróży.

Wyższe koszty ubezpieczeń zniechęcają do żeglugi i zwiększają cenę, jaką kupujący muszą zapłacić za dostarczoną ropę i LNG.

Które regiony są najbardziej narażone

Skutki gospodarcze nie będą rozłożone równomiernie.

• Azja: Silnie uzależniona od importu ropy i LNG z Zatoki Perskiej, co czyni ją szczególnie podatną na zakłócenia dostaw i wzrosty cen.
• Europa: Mniej bezpośrednio narażona, ale wciąż dotknięta globalnymi cenami ropy i konkurencją o ładunki LNG.
• Stany Zjednoczone: Nieco bardziej odporne na rynku gazu dzięki własnej produkcji, ale wciąż narażone na globalne szoki cenowe ropy i inflację.

Nawet kraje eksportujące energię w Zatoce Perskiej mogą ucierpieć gospodarczo, jeśli wolumeny eksportu pozostaną zablokowane, mimo wyższych globalnych cen.

Podsumowanie

Cieśnina Ormuz pozostaje jednym z najważniejszych – i najbardziej narażonych – punktów zapalnych w globalnej gospodarce. Przedłużająca się blokada usunęłaby miliony baryłek ropy i ogromne wolumeny LNG z globalnych rynków, potencjalnie windując ceny ropy w przedział 130–200 dolarów, jednocześnie zaciskając rynki gazu i podnosząc koszty żeglugi.

Jeśli zakłócenia utrzymają się przez lato lub dłużej, analitycy ostrzegają, że wynikający z tego szok inflacyjny i niedobory podaży mogą pchnąć światową gospodarkę w kierunku recesji porównywalnej z erą kryzysu finansowego.

Ponieważ ropa jest wyceniana globalnie, skutki odczuwają nawet kraje, które importują niewiele energii z Zatoki Perskiej – wszystko przez wyższe ceny międzynarodowe i bardziej napięty bilans rynkowy.

Ceny ropy mogą skoczyć do 130–200 dolarów za baryłkę

Firmy konsultingowe modelujące kryzys spodziewają się gwałtownego wzrostu cen ropy, jeśli blokada się utrzyma.

Rapidan Energy Group ostrzega, że jeśli cieśnina pozostanie zamknięta do sierpnia, skutki gospodarcze mogą być porównywalne z globalną recesją z 2008 roku. W scenariuszu bazowym – gdzie cieśnina zostanie otwarta wcześniej – średni globalny popyt na ropę może spaść o około 2,6 mln baryłek dziennie, a cena Brent może na krótko osiągnąć około 130 dolarów za baryłkę w trakcie zakłóceń.

Analiza Wood Mackenzie sugeruje jeszcze większy potencjalny szok. Firma szacuje, że w scenariuszu poważnych zakłóceń ponad 11 mln baryłek dziennie dostaw ropy i kondensatu z Zatoki Perskiej może zostać wstrzymanych. W najgorszym przypadku ceny ropy mogą wzrosnąć do około 200 dolarów za baryłkę.

Taki skok cen odbiłby się na transporcie, przemyśle i łańcuchach dostaw żywności na całym świecie.

Trzy scenariusze kryzysu

Wood Mackenzie przedstawia trzy możliwe ścieżki, zależne od tego, jak szybko cieśnina zostanie ponownie otwarta i jak potoczą się napięcia geopolityczne.

1. Szybki pokój
Przełom dyplomatyczny pozwala na szybkie wznowienie żeglugi. Ceny ropy wracają do normalnych poziomów, a globalna gospodarka w dużej mierze powraca na poprzednią ścieżkę wzrostu.

2. Letnie porozumienie
Negocjacje ciągną się miesiącami, pozostawiając cieśninę w dużej mierze zamkniętą do późnego lata. Rynki energetyczne pozostają napięte, ceny są podwyższone, a globalny wzrost znacznie spowalnia.

3. Przedłużająca się blokada
Kryzys trwa znacznie dłużej, tworząc trwały deficyt podaży. Ceny ropy mogą zbliżyć się do 200 dolarów za baryłkę, a wynikający z tego szok inflacyjny ryzykuje pchnięciem głównych gospodarek w recesję.

Rynek LNG i gazu ziemnego również się zaciska

Cieśnina jest kluczowa nie tylko dla ropy. To także główna trasa dla eksportu LNG z Zatoki Perskiej.

Jeśli dostawy ustaną, skutki szybko rozprzestrzeniają się na rynki gazu i energii elektrycznej – szczególnie w krajach uzależnionych od importowanego LNG. Dane amerykańskiej Agencji Informacji Energetycznej (EIA) pokazują, że po rozpoczęciu zakłóceń europejskie referencyjne ceny LNG wzrosły do około 14,80 dolara za MMBtu, czyli o około 35% więcej niż przed blokadą.

Azjatyckie ceny LNG wzrosły jeszcze bardziej, odzwierciedlając duże uzależnienie regionu od dostaw LNG z Bliskiego Wschodu.

Efektem jest reakcja łańcuchowa: wyższe ceny gazu podnoszą koszty energii elektrycznej, które z kolei zwiększają wydatki przemysłu, transportu i gospodarstw domowych.

Inflacja i ryzyko recesji

Duże szoki naftowe historycznie spowalniały wzrost gospodarczy, jednocześnie podnosząc inflację – to trudne połączenie dla decydentów.

Wyższe koszty paliw dotykają prawie każdego sektora gospodarki:

• Transport i lotnictwo natychmiast odczuwają wzrost kosztów.
• Przemysł i sektor chemiczny mierzą się z wyższymi kosztami energii.
• Ceny żywności rosną z powodu droższych nawozów, paliw i logistyki.

Jeśli ceny pozostaną podwyższone wystarczająco długo, banki centralne mogą mieć trudności z pogodzeniem walki z inflacją i wspieraniem wzrostu gospodarczego. Ta dynamika sprawia, że analitycy ostrzegają, iż przedłużająca się blokada mogłaby pchnąć światową gospodarkę w kierunku spowolnienia porównywalnego z kryzysem z 2008 roku.

Koszty żeglugi i ubezpieczeń potęgują szok

Nawet zanim fizyczne niedobory podaży w pełni się zmaterializują, zakłócenia w żegludze mogą podnieść ceny dostarczanej energii.

Ubezpieczyciele morscy rozszerzyli oznaczenia stref podwyższonego ryzyka na części Zatoki Perskiej, zwiększając składki ubezpieczenia od ryzyka wojennego i ograniczając zdolność ubezpieczeniową dla statków operujących w regionie.

W niektórych przypadkach składki za rejsy tankowców wzrosły dramatycznie – z mniej niż 1% wartości statku przed kryzysem do między około 1% a 7,5%, co dodaje miliony dolarów do kosztu pojedynczej podróży.

Wyższe koszty ubezpieczeń zniechęcają do żeglugi i zwiększają cenę, jaką kupujący muszą zapłacić za dostarczoną ropę i LNG.

Które regiony są najbardziej narażone

Skutki gospodarcze nie będą rozłożone równomiernie.

• Azja: Silnie uzależniona od importu ropy i LNG z Zatoki Perskiej, co czyni ją szczególnie podatną na zakłócenia dostaw i wzrosty cen.
• Europa: Mniej bezpośrednio narażona, ale wciąż dotknięta globalnymi cenami ropy i konkurencją o ładunki LNG.
• Stany Zjednoczone: Nieco bardziej odporne na rynku gazu dzięki własnej produkcji, ale wciąż narażone na globalne szoki cenowe ropy i inflację.

Nawet kraje eksportujące energię w Zatoce Perskiej mogą ucierpieć gospodarczo, jeśli wolumeny eksportu pozostaną zablokowane, mimo wyższych globalnych cen.

Podsumowanie

Cieśnina Ormuz pozostaje jednym z najważniejszych – i najbardziej narażonych – punktów zapalnych w globalnej gospodarce. Przedłużająca się blokada usunęłaby miliony baryłek ropy i ogromne wolumeny LNG z globalnych rynków, potencjalnie windując ceny ropy w przedział 130–200 dolarów, jednocześnie zaciskając rynki gazu i podnosząc koszty żeglugi.

Jeśli zakłócenia utrzymają się przez lato lub dłużej, analitycy ostrzegają, że wynikający z tego szok inflacyjny i niedobory podaży mogą pchnąć światową gospodarkę w kierunku recesji porównywalnej z erą kryzysu finansowego.