AnswersPublished18 sources
Bardzo silne El Niño może podbić ceny żywności i utrudnić walkę z inflacją
NOAA ocenia, że prawdopodobieństwo bardzo silnego El Niño jesienią i zimą 2026/27 na półkuli północnej przekracza 90%, a dla okresu październik–grudzień szansa na historyczną siłę zjawiska wynosi 75%. FAO nadal oczekuje drugich największych w historii globalnych zbiorów zbóż w 2026 r., choć prognoza produkcji ryżu n...
Opublikowane przezEdytowane za pomocą GPT-5.6 TerraObrazy wygenerowane za pomocą GPT Image 2
Research answer
Key takeaways
- NOAA ocenia, że prawdopodobieństwo bardzo silnego El Niño jesienią i zimą 2026/27 na półkuli północnej przekracza 90%, a dla okresu październik–grudzień szansa na historyczną siłę zjawiska wynosi 75%.
- FAO nadal oczekuje drugich największych w historii globalnych zbiorów zbóż w 2026 r., choć prognoza produkcji ryżu na sezon 2026/27 spadła o 1,9%, do 553,1 mln ton.
- Według scenariusza JPMorgan samo „super El Niño” mogłoby podnieść szczytową światową inflację żywnościową o ok.
AI Prompt
openai.comCreate a landscape editorial hero image for this Studio Global article: How is the rapidly intensifying El Niño forecast by NOAA to have more than a 90% chance of becoming a very strong “super” event this autumn. Article summary: A very strong El Niño would most likely create a renewed, uneven supply shock: higher and more volatile agricultural prices, costlier food imports and fertilizer, and delayed disinflation—especially in import-dependent e. Topic tags: general, news, general web, user generated, government. Style: premium digital editorial illustration, source-backed research mood, clean composition, high detail, modern web publication hero. Use reference image context only for broad subject, composition, and topical grounding; do not copy the exact image. Avoid: logos, brand marks, copyrighted characters, real person likenesses, fake screenshots, UI text, readable text, watermark
Prognoza NOAA sprawia, że ryzyko dla rynków surowców rolnych pod koniec 2026 r. i na początku 2027 r. staje się wyraźnie większe. Nie oznacza jednak automatycznie jednolitego, globalnego kryzysu żywnościowego. El Niño inaczej zmienia temperatury i rozkład opadów w różnych częściach świata: w jednych regionach może ograniczać plony, w innych poprawiać warunki upraw.
Największe zagrożenie pojawia się wtedy, gdy zaburzenia pogodowe nakładają się na drogie nawozy, energię i transport morski.
Prognoza NOAA: wysokie prawdopodobieństwo, nie pewny scenariusz
Amerykańskie Climate Prediction Center, działające w ramach NOAA, podaje, że El Niño się nasila. Prawdopodobieństwo bardzo silnego zjawiska jesienią i zimą 2026/27 na półkuli północnej przekracza 90%. Dla okresu październik–grudzień 2026 r. NOAA szacuje na 75% szansę na zjawisko o historycznej sile. El Niño ma utrzymać się do marca–maja 2027 r., przy 55-procentowym prawdopodobieństwie powrotu do neutralnej fazy ENSO w kwietniu–czerwcu. 33
35
To ważne dla rolnictwa, ponieważ skutki cenowe często ujawniają się z opóźnieniem — po zakłóceniach siewów, zbiorów, transportu lub spadku plonów. Silna prognoza podnosi prawdopodobieństwo problemów, ale nie przesądza o wyniku dla każdego kraju i każdego produktu.
Żywność będzie pierwszym kanałem przenoszenia wstrząsu
El Niño może zmieniać opady, temperatury i długość sezonów wegetacyjnych w kluczowych regionach produkcyjnych. Dotyczy to m.in. ryżu, cukru, soi, kukurydzy i pszenicy. Reakcja rynku prawdopodobnie nie będzie jednolita: słabsze zbiory w jednym kraju eksportującym mogą zostać częściowo zrekompensowane lepszą pogodą i większą podażą gdzie indziej.
Szczególną uwagę zwraca ryż — podstawowy produkt żywnościowy w wielu państwach zależnych od importu. FAO prognozuje światową produkcję ryżu na poziomie 553,1 mln ton w sezonie 2026/27, czyli o 1,9% mniej niż w rekordowym poprzednim sezonie. Wskazuje przy tym na niższą opłacalność produkcji oraz warunki pogodowe w dużej mierze wiązane z El Niño. 18
Istnieje jednak istotny argument przeciw katastroficznym scenariuszom. FAO oczekuje, że globalna produkcja zbóż w 2026 r. wyniesie 2,98 mld ton — o 2% mniej niż w 2025 r., lecz nadal będzie to drugi największy zbiór w historii. Duża podaż i zapasy mogą złagodzić skutki lokalnych szkód pogodowych, zwłaszcza jeśli najwięksi eksporterzy nie odnotują strat równocześnie. 18
Ceny żywności: bazowy scenariusz i wariant stresowy
Bazowa prognoza Banku Światowego zakładała umiarkowany wzrost cen żywności: indeks cen surowców żywnościowych miał wzrosnąć w 2026 r. o ok. 2,5%. Założenie to zależy jednak od złagodzenia zakłóceń po stronie podaży. Bank wskazuje silniejsze od oczekiwań El Niño, utrzymujące się wysokie ceny energii i nawozów, popyt na biopaliwa oraz ograniczenia handlowe jako czynniki ryzyka wzrostu cen. 62
Szacunki JPMorgan pokazują, jak te ryzyka mogą się na siebie nakładać. Według banku samo „super El Niño” mogłoby zwiększyć szczytową globalną inflację żywnościową o około 0,7 pkt proc. Jeśli zjawisku towarzyszyłby szok na rynku ropy, wpływ mógłby wynieść 1,3–1,5 pkt proc., a światowa inflacja ogółem byłaby wyższa o około 0,3 pkt proc. 1
6
Nie są to prognozy przesądzające konkretny poziom inflacji, lecz warunkowe scenariusze. Ostateczny efekt zależy od skali i lokalizacji anomalii pogodowych, reakcji plonów, cen energii oraz decyzji rządów w sprawie handlu.
Nawozy i energia mogą spotęgować straty
Szkoda pogodowa staje się dotkliwsza ekonomicznie, gdy rosną ceny środków produkcji rolnej i transportu. Koszt nawozów wpływa na opłacalność gospodarstw jeszcze przed zbiorami: rolnicy, którzy ograniczają ich stosowanie z powodu cen, mogą później uzyskać niższe plony.
Bank Światowy podał, że ceny mocznika wzrosły niemal o 46% miesiąc do miesiąca między lutym a marcem 2026 r., w warunkach konfliktu na Bliskim Wschodzie. 50 W szerszej prognozie rynku surowców instytucja ostrzegła, że przedłużające się zakłócenia mogą utrzymywać wysokie koszty energii i nawozów, spychając ceny żywności ponad poziom scenariusza bazowego.
62
Droższa ropa, gaz i fracht oddziałują na ceny żywności jednocześnie kilkoma drogami:
- podnoszą koszt diesla i energii elektrycznej w rolnictwie oraz przetwórstwie;
- zwiększają koszt produkcji i dostępność nawozów azotowych;
- podbijają stawki frachtu, ubezpieczeń i przewozów morskich;
- podnoszą rachunki gospodarstw domowych za energię, pogłębiając odczuwalną inflację obok droższej żywności.
Samo El Niño nie jest głównym czynnikiem decydującym o dostępności gazu w Europie. Napięcie na tym rynku zależałoby przede wszystkim od fizycznej podaży LNG, poziomu zapasów, tras żeglugowych i zakłóceń energetycznych. Wyższe ceny energii mogą jednak wyraźnie wzmocnić inflacyjne skutki szoku żywnościowego związanego z El Niño.
Inflacja i banki centralne: trudniejszy wybór dla gospodarek wschodzących
Żywność i paliwa mają większy udział w wydatkach gospodarstw domowych w wielu krajach o niższych dochodach i zależnych od importu. Są więc bardziej narażone na wzrost światowych cen oraz osłabienie własnej waluty.
Dla banków centralnych to klasyczny problem szoku podażowego. Wyższe stopy procentowe nie przywrócą opadów, nie obniżą cen nawozów ani nie odblokują szlaków żeglugowych. Mimo to władze monetarne mogą być zmuszone dłużej utrzymywać wysokie stopy, jeśli droższa żywność i energia zaczną wpływać na oczekiwania inflacyjne lub kurs walutowy. Scenariusz JPMorgan, w którym połączenie El Niño i szoku naftowego dodaje 0,3 pkt proc. do globalnej inflacji, pokazuje skalę tego ryzyka — szczególnie dla rynków wschodzących. 1
Banki centralne gospodarek rozwiniętych mogą łatwiej potraktować przejściowy wzrost cen żywności jako efekt tymczasowy. Kluczowe będzie to, czy presja cenowa pozostanie ograniczona do najbardziej zmiennych kategorii, czy przejdzie na płace, usługi i długoterminowe oczekiwania inflacyjne.
Co powinny obserwować rynki i firmy
Kontrakty terminowe na produkty rolne mogą reagować wcześniej niż pojawią się rzeczywiste niedobory. Bardziej prawdopodobne są więc okresowe skoki cen i większa zmienność niż trwały, równomierny wzrost cen wszystkich surowców rolnych.
Najbardziej narażone będą gospodarki i przedsiębiorstwa o skoncentrowanym ryzyku:
- kraje importujące żywność i mające słabe waluty;
- przetwórcy oraz sieci handlowe bez zabezpieczenia kosztów surowców;
- producenci zwierzęcy wrażliwi na ceny pasz;
- gospodarstwa zależne od drogich nawozów;
- firmy korzystające z podatnych na zakłócenia korytarzy żeglugowych.
Jednocześnie producenci w regionach, które otrzymają korzystne opady, mogą skorzystać zarówno na lepszych plonach, jak i wyższych cenach. Globalne średnie mogą zatem maskować bardzo duże różnice regionalne.
Największe ryzyko humanitarne jest skoncentrowane
Najdotkliwsze skutki odczują gospodarstwa domowe, które już mierzą się z konfliktem, słabymi zbiorami, osłabieniem waluty lub wysokim zadłużeniem. Bank Światowy ostrzegał, że El Niño może zagrozić produkcji ryżu w Azji Południowej, Afryce Południowej i części Azji Wschodniej; w dotkniętych regionach możliwe są głębokie spadki produkcji. 54
Dla gospodarstw o niskich dochodach droższa żywność szybko oznacza spadek realnej siły nabywczej. Dla organizacji humanitarnych oznacza natomiast, że ten sam budżet pozwala pomóc mniejszej liczbie osób. Ograniczenia eksportowe mogą pogorszyć sytuację, przekształcając lokalne problemy produkcyjne w szersze niedobory i skoki cen.
Co może ograniczyć skalę problemu
Bardzo silne El Niño zwiększa ryzyko, ale nie czyni wysokiej globalnej inflacji nieuniknioną. Skutki mogą ograniczyć:
- duże światowe zapasy i podaż zbóż;
- korzystna pogoda w kluczowych krajach eksportujących;
- dostosowanie decyzji o zasiewach przez rolników;
- spadek cen ropy i nawozów;
- bardziej niezawodny transport morski i handel;
- przejście od El Niño do warunków neutralnych w 2027 r.
Najlepiej traktować obecną prognozę jako ostrzeżenie przed nakładającymi się słabościami. NOAA podnosi prawdopodobieństwo poważnych zaburzeń pogodowych. To, czy przerodzą się one w szeroki szok cen żywności i inflacji, będzie zależeć od tego, czy napięcia dotyczące energii, nawozów, żeglugi i handlu jednocześnie osłabną — czy wręcz przeciwnie, się nasilą. 33
18
62
Studio Global AI
Continue your research
This page includes a source-backed answer you can continue inside Studio Global.
People also ask
What is the short answer to "Bardzo silne El Niño może podbić ceny żywności i utrudnić walkę z inflacją"?
NOAA ocenia, że prawdopodobieństwo bardzo silnego El Niño jesienią i zimą 2026/27 na półkuli północnej przekracza 90%, a dla okresu październik–grudzień szansa na historyczną siłę zjawiska wynosi 75%.
What are the key points to validate first?
NOAA ocenia, że prawdopodobieństwo bardzo silnego El Niño jesienią i zimą 2026/27 na półkuli północnej przekracza 90%, a dla okresu październik–grudzień szansa na historyczną siłę zjawiska wynosi 75%. FAO nadal oczekuje drugich największych w historii globalnych zbiorów zbóż w 2026 r., choć prognoza produkcji ryżu na sezon 2026/27 spadła o 1,9%, do 553,1 mln ton.
What should I do next in practice?
Według scenariusza JPMorgan samo „super El Niño” mogłoby podnieść szczytową światową inflację żywnościową o ok.
Sources
cpc.ncep.noaa.govENSO: Recent Evolution, Current Status and Predictions
reuters.comUS forecaster says more than 90% risk of a very strong El ...
fao.orgSupply concerns drive FAO Food Price Index higher in August
blogs.worldbank.orgFood prices feel the heat as war in the Middle East rattles commodity ...