Gdy konflikt zagraża tej trasie, na rynkach globalnych pojawia się kilka skutków ekonomicznych:

• Ryzyko zakłóceń dostaw ropy i gazu podbija ceny surowców
• Rosną koszty wysyłki, frachtu i ubezpieczeń
• Przemysł energochłonny mierzy się z wyższymi kosztami produkcji
• Globalne łańcuchy dostaw stają się mniej niezawodne

Instytucje międzynarodowe zauważają, że dynamika ta działa jak podręcznikowy przykład negatywnego szoku podażowego – podnosi koszty produkcji w całych gospodarkach, jednocześnie osłabiając siłę nabywczą konsumentów.

Ceny energii i globalne ryzyko inflacyjne

Rynki energetyczne są szczególnie wrażliwe na konflikt. Skoki cen ropy związane z wojną podniosły koszty energii na całym świecie, napędzając szerszą presję inflacyjną. W strefie euro na przykład ceny energii gwałtownie wzrosły, przyczyniając się do wzrostu rocznej inflacji do około 3%, częściowo napędzanego przez 10,9% wzrost kosztów energii.

Instytucje globalne ostrzegają, że wpływ na surowce może być znaczący. Bank Światowy prognozuje, że ceny energii mogą wzrosnąć o około 24% w 2026 roku z powodu konfliktu na Bliskim Wschodzie, a ogólne ceny surowców również wzrosną.

Ponieważ energia jest podstawowym czynnikiem produkcji dla transportu, przemysłu, rolnictwa i elektryczności, utrzymujące się podwyżki mogą rozprzestrzenić się na całą gospodarkę.

Indie: RBI ostrzega przed importowaną inflacją i wolniejszym wzrostem

Bank centralny Indii był wyraźny w kwestii ryzyka. Rezerwa Federalna Indii (RBI) ostrzegła, że konflikt na Bliskim Wschodzie może wpłynąć na kraj kilkoma kanałami, w szczególności przez wyższe ceny ropy i zakłócenia w Cieśninie Ormuz.

Według urzędników RBI i protokołów z posiedzeń Komitetu Polityki Pieniężnej (MPC), konflikt może:

• Podnieść importowaną inflację przez wyższe ceny ropy
• Zwiększyć koszty frachtu i ubezpieczeń w handlu
• Zakłócić łańcuchy dostaw i dostępność kluczowych surowców
• Osłabić wzrost gospodarczy, jeśli szok się utrzyma

Prezes RBI Sanjay Malhotra powiedział, że bank centralny uważnie obserwuje, czy szok podażowy rozprzestrzenia się szerzej w gospodarce i prowadzi do uogólnionych podwyżek cen. Jeśli presja inflacyjna stanie się trwała, a nie tymczasowa, może być konieczna interwencja polityczna.

Jednocześnie RBI zauważyło, że fundamenty makroekonomiczne Indii są silniejsze niż podczas poprzednich szoków energetycznych, co może pomóc gospodarce w częściowym pochłonięciu skutków.

Europa: Niższy wzrost i wyższe prognozy inflacji

Europa stoi przed podobnymi wyzwaniami, ponieważ jest dużym importerem netto energii. Komisja Europejska ostrzegła, że szok energetyczny wywołany konfliktem osłabia perspektywy gospodarcze regionu.

W swoich najnowszych prognozach Komisja:

• Obniżyła oczekiwany wzrost PKB UE w 2026 roku do około 1,1%, w porównaniu z wcześniejszymi prognozami 1,4%
• Obniżyła prognozę wzrostu dla strefy euro do około 0,9%
• Przewidziała wyższą inflację z powodu podwyższonych cen energii związanych z konfliktem i ryzykiem żeglugowym wokół Cieśniny Ormuz

Niepokój budzą nie tylko same ceny energii, ale także szersze skutki dla zaufania biznesu, inwestycji i wydatków gospodarstw domowych.

Dlaczego decydenci obawiają się scenariusza „stagflacyjnego”

Połączenie wolniejszego wzrostu i rosnących cen to scenariusz, którego decydenci obawiają się najbardziej. Ekonomiści opisują zakłócenia energetyczne związane z Iranem jako wywołujące te same dynamiki makroekonomiczne, co podczas poprzednich kryzysów energetycznych: inflację kosztową przy jednoczesnym osłabieniu aktywności.

Dla banków centralnych stwarza to trudny dylemat polityczny:

• Podwyżka stóp procentowych może kontrolować inflację, ale jeszcze bardziej osłabi wzrost.
• Obniżka stóp w celu wsparcia wzrostu ryzykuje podbiciem inflacji.

W rezultacie wiele banków centralnych przyjmuje ostrożne podejście „poczekaj i zobacz”, monitorując, czy wzrosty cen napędzane energią rozprzestrzeniają się na całą gospodarkę.

Perspektywy globalne: Wzrost wolniejszy, inflacja wyższa

We wszystkich głównych gospodarkach kanał transmisji konfliktu jest zasadniczo taki sam:

Konflikt w Iranie → zakłócenia w dostawach energii → wyższe ceny ropy → rosnące koszty transportu i produkcji → presja inflacyjna → słabszy wzrost gospodarczy.

Nawet jeśli konflikt pozostanie ograniczony geograficznie, utrzymujące się zakłócenia w przepływie ropy przez Cieśninę Ormuz mogą utrzymać wysokie ceny energii i przedłużyć presję inflacyjną na całym świecie. Ekonomiści coraz częściej postrzegają kryzys jako kluczowe ryzyko spadkowe dla globalnej gospodarki w najbliższym okresie.

Gdy konflikt zagraża tej trasie, na rynkach globalnych pojawia się kilka skutków ekonomicznych:

• Ryzyko zakłóceń dostaw ropy i gazu podbija ceny surowców
• Rosną koszty wysyłki, frachtu i ubezpieczeń
• Przemysł energochłonny mierzy się z wyższymi kosztami produkcji
• Globalne łańcuchy dostaw stają się mniej niezawodne

Instytucje międzynarodowe zauważają, że dynamika ta działa jak podręcznikowy przykład negatywnego szoku podażowego – podnosi koszty produkcji w całych gospodarkach, jednocześnie osłabiając siłę nabywczą konsumentów.

Ceny energii i globalne ryzyko inflacyjne

Rynki energetyczne są szczególnie wrażliwe na konflikt. Skoki cen ropy związane z wojną podniosły koszty energii na całym świecie, napędzając szerszą presję inflacyjną. W strefie euro na przykład ceny energii gwałtownie wzrosły, przyczyniając się do wzrostu rocznej inflacji do około 3%, częściowo napędzanego przez 10,9% wzrost kosztów energii.

Instytucje globalne ostrzegają, że wpływ na surowce może być znaczący. Bank Światowy prognozuje, że ceny energii mogą wzrosnąć o około 24% w 2026 roku z powodu konfliktu na Bliskim Wschodzie, a ogólne ceny surowców również wzrosną.

Ponieważ energia jest podstawowym czynnikiem produkcji dla transportu, przemysłu, rolnictwa i elektryczności, utrzymujące się podwyżki mogą rozprzestrzenić się na całą gospodarkę.

Indie: RBI ostrzega przed importowaną inflacją i wolniejszym wzrostem

Bank centralny Indii był wyraźny w kwestii ryzyka. Rezerwa Federalna Indii (RBI) ostrzegła, że konflikt na Bliskim Wschodzie może wpłynąć na kraj kilkoma kanałami, w szczególności przez wyższe ceny ropy i zakłócenia w Cieśninie Ormuz.

Według urzędników RBI i protokołów z posiedzeń Komitetu Polityki Pieniężnej (MPC), konflikt może:

• Podnieść importowaną inflację przez wyższe ceny ropy
• Zwiększyć koszty frachtu i ubezpieczeń w handlu
• Zakłócić łańcuchy dostaw i dostępność kluczowych surowców
• Osłabić wzrost gospodarczy, jeśli szok się utrzyma

Prezes RBI Sanjay Malhotra powiedział, że bank centralny uważnie obserwuje, czy szok podażowy rozprzestrzenia się szerzej w gospodarce i prowadzi do uogólnionych podwyżek cen. Jeśli presja inflacyjna stanie się trwała, a nie tymczasowa, może być konieczna interwencja polityczna.

Jednocześnie RBI zauważyło, że fundamenty makroekonomiczne Indii są silniejsze niż podczas poprzednich szoków energetycznych, co może pomóc gospodarce w częściowym pochłonięciu skutków.

Europa: Niższy wzrost i wyższe prognozy inflacji

Europa stoi przed podobnymi wyzwaniami, ponieważ jest dużym importerem netto energii. Komisja Europejska ostrzegła, że szok energetyczny wywołany konfliktem osłabia perspektywy gospodarcze regionu.

W swoich najnowszych prognozach Komisja:

• Obniżyła oczekiwany wzrost PKB UE w 2026 roku do około 1,1%, w porównaniu z wcześniejszymi prognozami 1,4%
• Obniżyła prognozę wzrostu dla strefy euro do około 0,9%
• Przewidziała wyższą inflację z powodu podwyższonych cen energii związanych z konfliktem i ryzykiem żeglugowym wokół Cieśniny Ormuz

Niepokój budzą nie tylko same ceny energii, ale także szersze skutki dla zaufania biznesu, inwestycji i wydatków gospodarstw domowych.

Dlaczego decydenci obawiają się scenariusza „stagflacyjnego”

Połączenie wolniejszego wzrostu i rosnących cen to scenariusz, którego decydenci obawiają się najbardziej. Ekonomiści opisują zakłócenia energetyczne związane z Iranem jako wywołujące te same dynamiki makroekonomiczne, co podczas poprzednich kryzysów energetycznych: inflację kosztową przy jednoczesnym osłabieniu aktywności.

Dla banków centralnych stwarza to trudny dylemat polityczny:

• Podwyżka stóp procentowych może kontrolować inflację, ale jeszcze bardziej osłabi wzrost.
• Obniżka stóp w celu wsparcia wzrostu ryzykuje podbiciem inflacji.

W rezultacie wiele banków centralnych przyjmuje ostrożne podejście „poczekaj i zobacz”, monitorując, czy wzrosty cen napędzane energią rozprzestrzeniają się na całą gospodarkę.

Perspektywy globalne: Wzrost wolniejszy, inflacja wyższa

We wszystkich głównych gospodarkach kanał transmisji konfliktu jest zasadniczo taki sam:

Konflikt w Iranie → zakłócenia w dostawach energii → wyższe ceny ropy → rosnące koszty transportu i produkcji → presja inflacyjna → słabszy wzrost gospodarczy.

Nawet jeśli konflikt pozostanie ograniczony geograficznie, utrzymujące się zakłócenia w przepływie ropy przez Cieśninę Ormuz mogą utrzymać wysokie ceny energii i przedłużyć presję inflacyjną na całym świecie. Ekonomiści coraz częściej postrzegają kryzys jako kluczowe ryzyko spadkowe dla globalnej gospodarki w najbliższym okresie.