Globalny paraliż lotów: Ponad 75 000 odwołanych rejsów, a czerwiec przyniesie przełom w kryzysie paliwowym

Ten kryzys zdominował 82. Doroczne Zgromadzenie Ogólne IATA (Międzynarodowego Zrzeszenia Przewoźników Powietrznych), które gromadzi w Rio de Janeiro ponad 1500 prezesów linii lotniczych i przedstawicieli rządów. Obrady w dniach 6-8 czerwca koncentrują się na ograniczaniu kosztów paliwa, odporności siatki połączeń i ryzyku trwale wyższych cen biletów na trasach długodystansowych .

Zapalnik: Jak doszło do zamknięcia cieśniny

28 lutego 2026 roku Stany Zjednoczone i Izrael rozpoczęły skoordynowane naloty na irańskie instalacje wojskowe, obiekty nuklearne i najwyższe kierownictwo . W pierwszych godzinach zginął Najwyższy Przywódca Ali Chamenei . Iran odpowiedział atakami rakietowymi i dronowymi w całym regionie oraz ogłosił Cieśninę Ormuz strefą zamkniętą . Ruch statków załamał się niemal natychmiast: dane z monitorowania jednostek odnotowały 70-procentowy spadek wieczorem 28 lutego, a ostatecznie ograniczenie ruchu o ponad 90% .

Na początku czerwca 2026 roku istnieje wstępne porozumienie o zawieszeniu broni na szczeblu negocjatorów, ale nie zostało ono jeszcze podpisane przez żadną ze stron, a cieśnina pozostaje zamknięta .

Jak główni przewoźnicy redukują liczbę lotów

Linie lotnicze na całym świecie usunęły z letnich rozkładów na 2026 rok ponad 75 000 lotów, a między marcem a czerwcem odwołano ponad 150 000 rejsów międzynarodowych . Cięcia objęły każdy większy region.

Emirates ograniczyło swój czerwcowy rozkład nawet o 16%, usuwając z rynku około 480 000 do 500 000 miejsc i odwołując niemal 1 na 6 planowanych lotów . Węzły przesiadkowe w Zatoce Perskiej, silnie uzależnione od regionalnych łańcuchów dostaw paliwa, ucierpiały najbardziej .

Grupa Lufthansa ogłosiła 20 000 odwołanych lotów w ciągu sześciu miesięcy – to największa pojedyncza redukcja – zmniejszając o około 11% liczbę operacji z Frankfurtu i Monachium do października. Firma poinformowała, że pozwoli to zaoszczędzić ponad 40 000 ton metrycznych paliwa lotniczego . Lufthansa uziemi także 27 samolotów krótkodystansowych .

KLM odwołało ponad 150 lotów europejskich, w tym 80 rejsów w obie strony z Amsterdamu Schiphol. Holenderski przewoźnik stwierdził, że ich obsługa "stała się obecnie ekonomicznie nieopłacalna" z powodu rosnących kosztów nafty .

Air Canada rezygnuje z czterech z 38 codziennych lotów do Nowego Jorku między 1 czerwca a 25 października, zawiesza planowane połączenie Guadalajara–Montréal oraz tnie krajową trasę między Fort McMurray a Vancouver. Rzecznik linii przyznał, że trasy o niższej rentowności "przestały być ekonomiczne" przy podwojonych cenach paliwa .

Europejscy przewoźnicy łącznie usunęli z majowych rozkładów około 13 000 lotów i ponad 2 miliony miejsc .

Ile płacą teraz pasażerowie

Ceny paliwa lotniczego wzrosły mniej więcej dwukrotnie od początku konfliktu, a przewoźnicy przerzucają te koszty na pasażerów poprzez wzrost cen biletów i dodatkowe opłaty paliwowe . Linie w Azji, Oceanii i Europie wprowadziły dopłaty paliwowe lub podniosły ceny bazowe . Air France i KLM nałożyły dopłaty za loty długodystansowe w wysokości 100 euro do Azji, Afryki i na Bliski Wschód oraz 70 euro do Ameryki Północnej .

Branża testuje, jak bardzo może podnieść ceny, póki popyt się utrzymuje, ale menedżerowie na szczycie IATA przyznają, że nie wiedzą, ile jeszcze pasażerowie będą w stanie zaakceptować, zanim liczba chętnych zacznie spadać .

Ostrzeżenie o niedoborach w Europie: czerwiec miesiącem krytycznym

Poza wyższymi cenami Europa stoi w obliczu realnego, fizycznego niedoboru paliwa. Międzynarodowa Rada Portów Lotniczych (ACI Europe) ostrzegła w kwietniowym liście do komisarzy UE, że europejskim lotniskom grozi "systemowy niedobór" paliwa, jeśli cieśnina nie zostanie w pełni otwarta w ciągu trzech tygodni . Analiza Goldman Sachs przewiduje, że europejskie zapasy spadną poniżej 23-dniowego progu krytycznego IEA właśnie w czerwcu, gdy letni popyt na podróże osiągnie szczyt, przewyższając o 40% poziom z marca .

Ryanair poinformował wiosną, że jego partnerzy handlowi są w stanie zagwarantować wystarczające dostawy paliwa tylko do maja . Analitycy przewidują 30–50% redukcję przepustowości na trasach Europa-Azja w czerwcu, gdy linie będą racjonować kurczące się zapasy .

W Wielkiej Brytanii 3 maja wprowadzono nadzwyczajne przepisy, umożliwiające liniom lotniczym odwoływanie lub konsolidowanie lotów w celu oszczędzania paliwa .

Skutki wykraczające poza paliwo

Zakłócenia wykraczają poza wzrost kosztów i odwołane loty. Samoloty pokonują dłuższe trasy, omijając strefy konfliktu i zamkniętą przestrzeń powietrzną nad Bliskim Wschodem, co zwiększa zużycie paliwa i koszty operacyjne . Opóźniają się dostawy nowych maszyn, ponieważ zakłócone są łańcuchy dostaw części i paliwa . Kryzys wpływa też na realizację celów klimatycznych linii, pogłębiając niedobór i tak już deficytowych zrównoważonych paliw lotniczych (SAF) .

Szczyt IATA i prognozy na lato

Na 82. Dorocznym Zgromadzeniu Ogólnym IATA w Rio de Janeiro wojna w Iranie i kryzys paliwowy zdominowały wszystkie dyskusje 1500 uczestników. Sesje skupiają się na ograniczaniu kosztów paliwa, budowaniu odpornych siatek połączeń i strategii cenowej . Ryzyko trwale wyższych cen biletów na trasach długodystansowych jest głównym zmartwieniem, jeśli kryzys w Ormuzie trwale zmieni ekonomikę globalnego lotnictwa .

Nawet jeśli dojdzie do podpisania rozejmu, analitycy nie widzą szans na szybką ulgę. Eksperci z branży zaznaczają, że przywrócenie zniszczonych mocy rafineryjnych na Bliskim Wschodzie i normalizacja łańcuchów dostaw zajmie miesiące . Najlepszy scenariusz to stopniowa normalizacja na przestrzeni kilku miesięcy po ponownym otwarciu cieśniny. Najgorszy zakłada lato pełne lawinowych odwołań lotów i lokalne racjonowanie paliwa w Europie.

Dla podróżnych płynie z tych danych jasny komunikat: będzie mniej lotów, bilety będą droższe, a widmo odwołania rejsu w ostatniej chwili jest jak najbardziej realne, gdy letni szczyt zderzy się z malejącymi zapasami paliwa.