Bitcoin a komputery kwantowe: co mogą zrobić giełdy i co proponuje BIP-360

Przygotowania Bitcoina na możliwe zagrożenie ze strony komputerów kwantowych mają dwa kierunki: ograniczanie widoczności kluczy publicznych w ramach obecnych zasad oraz rozważanie zmian w protokole, które mogłyby zapewnić lepszą ochronę. Żaden z nich nie sprawia, że Bitcoin jest już dziś w pełni odporny na komputery kwantowe. Wyzwanie polega nie tylko na opracowaniu zabezpieczeń, ale też na uzgodnieniu aktualizacji i zapewnieniu posiadaczom czasu na przeniesienie środków. 137

Na czym polega zagrożenie kwantowe

Obawy dotyczą kryptografii podpisów opartej na krzywych eliptycznych. W teorii komputer kwantowy o wystarczającej mocy mógłby obliczyć klucz prywatny na podstawie klucza publicznego. Ryzyko zależy między innymi od tego, kiedy klucz publiczny staje się widoczny. Niektóre wyjścia transakcji ujawniają go z założenia, a przy innych klucz pojawia się w łańcuchu dopiero podczas wydawania środków. W efekcie część monet może być narażona przez dłuższy czas, a w innych przypadkach okno ryzyka ogranicza się do okresu wokół transakcji. 35

Według szacunku z 2026 r. szybki atak na ujawniony klucz wymagałby około 1200–1450 kubitów logicznych. Przy założeniach badania odpowiadałoby to mniej niż 500 tys. fizycznych kubitów w architekturze nadprzewodzącej. Są to obliczenia dotyczące wymaganych zasobów, a nie prognoza, kiedy powstanie taka maszyna. We wrześniu 2026 r. informowano, że nie istnieje komputer kwantowy zdolny do kryptograficznie istotnego ataku na podpisy Bitcoina. 12

Szacunki liczby BTC powiązanych z ujawnionymi kluczami publicznymi są różne. Jedna analiza mówi o około 6,99 mln BTC, inna o 6,04 mln BTC. Metody i definicje stosowane w tych obliczeniach nie są takie same, dlatego liczby te pokazują raczej skalę zjawiska niż dokładny bilans. Samo ujawnienie klucza nie oznacza, że monety można ukraść przy użyciu dzisiejszych komputerów. 45

Co giełdy mogą zrobić już teraz

Zanim dojdzie do aktualizacji sieci, podmioty przechowujące środki klientów mogą skupić się na ograniczaniu niepotrzebnego ujawniania kluczy publicznych. Wśród opisywanych działań są ograniczenie ponownego używania adresów, przegląd miejsc przechowywania środków oraz analiza procedur dotyczących przechowywania i wypłat. Tam, gdzie jest to wykonalne, przeniesienie środków z wyjść z ujawnionymi kluczami może zmniejszyć długotrwałą ekspozycję. Nie wprowadza jednak nowego rodzaju podpisu ani nie chroni każdej monety w każdej sytuacji związanej z transakcją. 1

Programiści dyskutują też o węższych rozwiązaniach stosowanych na poziomie transakcji, między innymi o technikach commit-and-reveal oraz sposobach wykorzystania podpisów opartych na funkcjach skrótu w wybranych scenariuszach ratunkowych lub migracyjnych. Nie są one uniwersalnym zamiennikiem obecnych zasad podpisywania transakcji w Bitcoinie; ich przydatność zależy od konkretnej metody i jej założeń. 4647

Co proponuje BIP-360, a czego nie zapewnia

BIP-360 proponuje Pay-to-Merkle-Root (P2MR) — typ wyjścia podobny do Taproot, ale pozbawiony możliwości wydawania środków ścieżką kluczową. Zamiast tego wiąże wyjście z drzewem skryptów. Ma to ograniczyć długotrwałą ekspozycję klucza publicznego, który w przeciwnym razie byłby stale widoczny. Propozycja ma przeciwdziałać atakom wykorzystującym długotrwałą ekspozycję, ale nie każdemu możliwemu ujawnieniu klucza podczas wydawania środków. 37

Co ważne, BIP-360 sam w sobie nie wprowadza postkwantowego algorytmu podpisu. Proponuje nową strukturę wyjścia transakcji; wybór i wdrożenie podpisów odpornych na ataki kwantowe to odrębny problem. Wprowadzenie propozycji wymagałoby miękkiego forka, czyli aktualizacji zgodnej wstecz z wcześniejszymi zasadami. Samo opublikowanie BIP-u nie oznacza, że zmiana działa już w sieci Bitcoina. 71721

BIP-360 może więc być częścią procesu przechodzenia na bezpieczniejsze rozwiązania, ale nie stanowi kompletnego planu ochrony przed komputerami kwantowymi. Istniejące środki nie przeniosą się automatycznie do nowego typu wyjścia — właściciele musieliby przenieść je sami, jeśli chcieliby skorzystać z bezpieczniejszego miejsca docelowego. 117

Dlaczego najtrudniejsze mogą być uzgodnienia i migracja

Zabezpieczenia Bitcoina to nie tylko kryptografia, ale także kompromisy i decyzje uczestników sieci. Muszą oni ocenić proponowaną zmianę, uzgodnić jej działanie i zdecydować się na jej przyjęcie. Nawet jeśli aktualizacja umożliwi korzystanie z bezpieczniejszego typu wyjścia, sama nie przeniesie środków nieaktywnych ani takich, do których nikt nie ma dostępu. Dlatego decyzje dotyczące migracji są równie ważne jak projekt techniczny. 3721

Szacunki sprawiają, że warto traktować przygotowania poważnie, ale nie wyznaczają terminu, w którym zagrożenie stanie się realne. Najważniejszy wniosek jest taki: istnieją sposoby na ograniczenie części ekspozycji już dziś i propozycje szerszych zmian, ale ani obecne praktyki, ani BIP-360 nie oznaczają w pełni wdrożonej, obejmującej całą sieć ochrony postkwantowej. 123