Blokada Iranu nie jest szczelna. Eksport ropy spadł o 80%, ale nie ustał

Kilka czynników wyjaśnia, jak niektóre dostawy są kontynuowane:

• Selektywne odpłynięcia tankowców: Nawet po zaostrzeniu blokady analitycy informowali, że niewielka liczba tankowców nadal opuszczała irańskie porty lub pobliskie wody.
• Luki w śledzeniu: Niektóre statki przewożące irańską ropę wyłączały nadajniki, co utrudniało precyzyjny pomiar eksportu.
• Magazynowanie pływające: W związku z przepełnieniem magazynów lądowych, niesprzedana ropa gromadzi się na tankowcach u wybrzeży, które później mogą dostarczyć ładunek do nabywców, gdy trasy zostaną otwarte.

Pod koniec kwietnia liczba odpływających tankowców gwałtownie spadła. Firma analityczna Vortexa poinformowała, że między 13 a 25 kwietnia tylko kilka tankowców z irańską ropą opuściło Zatokę Omańską – to spadek o ponad 80% w porównaniu z analogicznym okresem w marcu.

Szacunki eksportu: IEA kontra TankerTrackers

Ponieważ aktywność tankowców jest częściowo zaciemniona, szacunki eksportu różnią się w zależności od metodologii śledzenia. Mimo to większość prognoz zgadza się co do ogólnego kierunku: eksport gwałtownie spadł po zaostrzeniu blokady.

Przed zaostrzeniem blokady:

• Eksport Iranu szacowano na około 1,1–1,5 mln baryłek dziennie, co mniej więcej odpowiadało wcześniejszym poziomom.

Po zaostrzeniu blokady w połowie kwietnia:

• Międzynarodowa Agencja Energetyczna (IEA) oszacowała, że średni dzienny eksport irańskiej ropy między 13 a 27 kwietnia wyniósł około 240 tys. baryłek.
• Szacunki śledzące tankowce wskazywały, że w tym okresie około 4 mln baryłek opuściło wody Iranu, co odpowiada około 285 tys. baryłek dziennie.

Choć szacunki różnią się nieznacznie, oba wskazują, że eksport spadł o mniej więcej 80% lub więcej w porównaniu z początkiem konfliktu.

Rekordowy spadek światowych zapasów ropy

Choć eksport z Iranu utrzymuje się na obniżonym poziomie, to szersze zakłócenie produkcji w Zatoce Perskiej ma znacznie większy wpływ na globalną podaż.

Międzynarodowa Agencja Energetyczna podała, że:

• Światowe zapasy ropy spadały w tempie około 4 mln baryłek dziennie w marcu i kwietniu, co jest najszybszym tempem w historii.
• Globalne zapasy spadły o 117 mln baryłek w kwietniu po spadku o 129 mln baryłek w marcu, co podkreśla szybkość szoku podażowego.

Te gwałtowne spadki odzwierciedlają lukę między zakłóconą podażą a bieżącym popytem, zmuszając rynek do intensywnego korzystania z istniejących zapasów.

Ile globalnej podaży zostało utracone

Według IEA szersze zakłócenia na Bliskim Wschodzie usunęły z rynku ogromne wolumeny ropy.

Kluczowe szacunki obejmują:

• Ponad 14 mln baryłek dziennie produkcji z Zatoki Perskiej jest obecnie odcięte.
• Skumulowane straty podaży przekraczają 1 mld baryłek od końca lutego.
• Prognoza, że globalna podaż ropy może spaść o około 3,9 mln baryłek dziennie w tym roku, przekształcając oczekiwaną nadwyżkę w deficyt.

Łącznie liczby te wskazują na jedno z największych zakłóceń podaży na współczesnym rynku ropy.

Ryzyka rynkowe, jeśli zakłócenia się utrzymają

Analitycy energetyczni ostrzegają, że przedłużające się ograniczenia w Cieśninie Ormuz mogą spotęgować globalne skutki gospodarcze.

Ceny ropy: Banki inwestycyjne ostrzegają, że utrzymujące się zakłócenia mogą doprowadzić do znacznie wyższych cen. Niektóre prognozy sugerują, że Brent może wzrosnąć do 130–150 dolarów za baryłkę w najgorszym scenariuszu, jeśli cieśnina pozostanie zablokowana.

Zapasy: Przy zapasach spadających już w rekordowym tempie, przedłużające się zakłócenia mogą doprowadzić do krytycznie niskiego poziomu, szczególnie w przypadku paliw rafinowanych.

Rynki finansowe: Rosnące ceny ropy już przyczyniły się do większej zmienności na rynkach i umocniły popyt na bezpieczne aktywa, takie jak dolar amerykański, w okresach podwyższonego napięcia geopolitycznego.

Podsumowanie

Pomimo blokady morskiej i poważnych ograniczeń żeglugowych, Iran zdołał utrzymać pewien przepływ ropy dzięki ograniczonemu ruchowi tankowców i nieprzejrzystym praktykom wysyłkowym. Jednak wolumeny docierające na rynek globalny najwyraźniej załamały się z ponad miliona baryłek dziennie do zaledwie kilkuset tysięcy.

Większy wpływ może mieć nie sam eksport Iranu, ale szersze zakłócenia w Zatoce Perskiej. Przy milionach baryłek dziennie odciętej produkcji i rekordowym tempie opróżniania zapasów, rynek ropy działa ze zmniejszającym się buforem – pozostawiając ceny i globalne bezpieczeństwo energetyczne silnie uzależnione od tego, jak długo potrwa kryzys w Ormuzie.