Chińska ofensywa półprzewodnikowa uderza w akcje pamięci. Co oznacza debiut CXMT i przełom DUV dla ASML?

Debiut giełdowy 27 lipca przyniósł wzrost kursu o 466%, dzięki czemu CXMT znalazł się w gronie najcenniejszych chińskich spółek . Firma powstała w 2016 roku, a pod koniec 2025 roku odpowiadała za 7,67% światowego rynku DRAM .

Pozyskane środki mają zostać przeznaczone przede wszystkim na masową produkcję wafli pamięci, modernizację technologii DRAM oraz badania nad kolejnymi generacjami układów. CXMT wskazuje cel zwiększenia mocy produkcyjnych do około 300–380 tys. wafli miesięcznie .

Ważne zastrzeżenie dotyczy pamięci HBM, czyli wysokoprzepustowych układów wykorzystywanych między innymi w akceleratorach sztucznej inteligencji. Dokumenty ofertowe dzielą 29,5 mld juanów na trzy projekty: modernizację technologii DRAM, badania nad nową generacją DRAM oraz modernizację linii do produkcji wafli. Nie wskazują osobnego projektu HBM ani konkretnego finansowania takiej ekspansji .

To istotne, ponieważ właśnie segment HBM jest dziś jednym z najbardziej perspektywicznych i pozostaje zdominowany przez SK Hynix oraz Samsunga.

Krajowe maszyny DUV: przełom, ale jeszcze nie rewolucja

Według doniesień cytowanych przez Reutersa, wspierany przez państwo producent z Szanghaju rozpoczął ograniczoną produkcję maszyn litograficznych immersion DUV. Pierwsze urządzenia mają w tym roku trafić do firm SMIC, Hua Hong Semiconductor i CXMT . Nazwa producenta nie została publicznie ujawniona, między innymi ze względu na polityczną wrażliwość projektu .

Litografia DUV służy do nanoszenia wzorów obwodów na wafle krzemowe. Po odcięciu chińskich producentów od najbardziej zaawansowanych maszyn EUV urządzenia immersion DUV stały się najważniejszym typem litografii dostępnym dla tamtejszego przemysłu .

Na razie skala produkcji jest jednak symboliczna. Chiny celują w około pięć maszyn w 2026 roku i około 20 w 2027 roku . Dla porównania ASML dostarczyło 131 systemów immersion DUV tylko w 2025 roku .

Chińskie urządzenia nadal mają ustępować rozwiązaniom ASML pod względem wydajności i niezawodności. Zanim trafią do regularnej produkcji na większą skalę, wymagają dalszych testów . SMIC miało testować system litograficzny firmy Yuliangsheng już we wrześniu 2025 roku .

Prognozy dotyczące osiągnięcia przez Chiny konkurencyjnej pozycji są bardzo odległe i rozbieżne. Niektóre szacunki wskazują połowę lat 30. jako możliwy termin pojawienia się krajowych maszyn immersion DUV zdolnych do produkcji układów klasy 7 nm, a okolice 2040 roku jako perspektywę dla EUV .

Dlaczego akcje pamięci tak mocno spadły?

Inwestorzy obawiają się, że połączenie ogromnego finansowania CXMT z rozwojem krajowego sprzętu produkcyjnego pozwoli Chinom szybko zwiększyć podaż pamięci DRAM. Taki scenariusz mógłby osłabić ceny i marże obecnych liderów rynku.

Reakcja była gwałtowna:

• Micron Technology spadł 28 lipca o 8,9%. W lipcu kurs był już ponad 29% niżej, co oznaczało ryzyko najgorszego miesięcznego wyniku od 11 lat .
• SK Hynix stracił w ciągu dnia 14%, a amerykańskie kwity depozytowe spadły o 9% .
• Samsung Electronics zniżkował w trakcie sesji nawet o 13,4% .
• ASML spadł o około 11% po doniesieniach o chińskich maszynach DUV, choć analitycy JPMorgan ocenili, że nawet średnioterminowe skutki dla spółki będą ograniczone .

Szczególnie nerwowo zareagował rynek południowokoreański, ponieważ inwestorzy zaczęli brać pod uwagę nie tylko wzrost produkcji pamięci przez CXMT, lecz także możliwość stopniowego budowania przez Chiny własnego łańcucha dostaw maszyn do produkcji chipów . Spadki objęły również inne spółki technologiczne — akcje SanDisk zniżkowały o 11%, a Nvidia o 5% .

ASML między Chinami a Stanami Zjednoczonymi

ASML znalazło się w niekomfortowej sytuacji, którą Reuters określił jako „uwikłanie w amerykańsko-chińskie przeciąganie liny” . Z jednej strony chiński rynek pozostaje dla firmy ważny: w 2025 roku odpowiadał za około 29% jej całkowitej sprzedaży, głównie dzięki maszynom DUV i usługom powiązanym . Z drugiej strony presja eksportowa ogranicza możliwość dalszej obsługi chińskich klientów.

Rozpatrywana w Kongresie USA ustawa MATCH Act miałaby zablokować firmie ASML sprzedaż maszyn oraz usługi serwisowe dla chińskich przedsiębiorstw, takich jak SMIC, Hua Hong, Huawei, CXMT i YMTC. Według szacunków cytowanych przez TechWire Asia przepisy mogłyby dotknąć 10–15% całkowitej sprzedaży ASML .

Mimo to przewaga technologiczna holenderskiego producenta pozostaje bardzo duża. Jego systemy immersion DUV i EUV zapewniają znacznie wyższą precyzję oraz przepustowość, a planowana chińska produkcja — pięć urządzeń w 2026 roku i 20 w 2027 roku — jest niewielka w porównaniu ze skalą ASML .

Co może wydarzyć się dalej?

Rynek wycenia dziś nie tyle natychmiastową utratę udziałów przez Microna, SK Hynix czy ASML, ile możliwość powstania wiarygodnego konkurenta w dłuższym terminie. W przypadku pamięci oznacza to obawy przed przyszłą nadpodażą, a w przypadku sprzętu litograficznego — przed stopniowym ograniczeniem zależności Chin od zagranicznych dostawców.

Na drodze do tego scenariusza stoją jednak poważne bariery:

• informacje o chińskich maszynach DUV pochodzą od anonimowych źródeł cytowanych przez „The Information”, a urządzenia nie zostały jeszcze sprawdzone w produkcji na dużą skalę ;
• prospekt CXMT nie przewiduje odrębnego finansowania projektu HBM, co ogranicza możliwość szybkiego wejścia firmy w najbardziej dochodowy segment pamięci ;
• CXMT i SMIC nadal są operacyjnie zależne od zgromadzonych wcześniej zachodnich urządzeń i nie mają dostępu do litografii EUV, potrzebnej do zmniejszenia różnicy w uzysku i gęstości układów względem liderów takich jak TSMC czy SK Hynix .

Wniosek

Chińska ofensywa jest poważnym sygnałem strategicznym, ale nie oznacza jeszcze natychmiastowego końca dominacji Samsunga, SK Hynix, Microna ani ASML. CXMT otrzymał środki pozwalające agresywnie zwiększać produkcję, a krajowe maszyny DUV mogą w przyszłości zmniejszyć zależność Chin od importu.

Na dziś ich wpływ na globalny rynek pozostaje jednak niewielki. Gwałtowna wyprzedaż akcji wynika przede wszystkim z nastrojów inwestorów i obaw przed przyszłą nadpodażą pamięci, a nie z faktycznego, natychmiastowego odebrania liderom rynku znaczących udziałów.