AI podnosi ceny pamięci. Smartfony poniżej 100 dolarów stają się rzadkością

Najtańsze nowe smartfony coraz trudniej znaleźć nie dlatego, że producenci nagle stracili zainteresowanie tym segmentem. Problemem jest pamięć. Rozwój infrastruktury AI skłonił dostawców układów do kierowania mocy produkcyjnych ku bardziej dochodowym pamięciom dla centrów danych, co ograniczyło dostępność zwykłych pamięci wykorzystywanych w telefonach. Dla urządzeń o najniższej cenie taka zmiana kosztów jest szczególnie dotkliwa. 1112

Segment poniżej 100 dolarów przestał się spinać finansowo

W 2025 r. globalnie wysłano 173 mln smartfonów kosztujących mniej niż 100 dolarów. W drugim kwartale 2026 r. dostawy w tej kategorii były jednak niemal o 60% niższe niż rok wcześniej — wynika z danych IDC cytowanych przez CNBC. 7

W telefonie za około 100 dolarów praktycznie nie ma miejsca na amortyzowanie podwyżki cen części. Według Omdii pamięć odpowiada już za niemal 60% kosztu komponentów w smartfonach wycenianych poniżej 200 dolarów. Gdy drożeją DRAM i pamięć masowa, producent ma niewiele opcji: pogodzić się z niższą marżą, obniżyć parametry urządzenia, podnieść cenę albo wycofać model. 7

Skala presji jest wyraźnie większa w najtańszym segmencie. Counterpoint wyliczył, że w I kwartale 2026 r. koszt komponentów typowego telefonu klasy budżetowej z 6 GB pamięci LPDDR4X i 128 GB pamięci eMMC wzrósłby o 25% kwartał do kwartału — przy założeniu, że ceny innych części nie uległy zmianie. 40

W jaki sposób popyt na AI wpływa na ceny telefonów

HBM, czyli pamięć o wysokiej przepustowości, jest stosowana z akceleratorami AI. Z kolei serwerowa pamięć DRAM wspiera szerszą rozbudowę centrów danych. Dla producentów pamięci oba te rynki są atrakcyjniejsze niż masowe układy do urządzeń mobilnych.

Jak wskazuje Counterpoint, przenoszenie mocy produkcyjnych do pamięci HBM przeznaczonej dla AI oraz serwerowej DRAM jest główną przyczyną kryzysu podaży pamięci w 2026 r. Najsilniej uderza on w producentów tańszych telefonów. 11

Ceny rosły wyjątkowo gwałtownie. Counterpoint odnotował w I kwartale 2026 r. wzrost cen mobilnej DRAM o ponad 50% kwartał do kwartału, a pamięci NAND flash — o ponad 90%. 40 Omdia podała później, że średnie ceny DRAM i NAND wzrosły w tym okresie o ponad 80% kwartał do kwartału, a w II kwartale rosły dalej. 35

Pamięć jest niezbędna w każdym smartfonie, ale w budżetowym urządzeniu pochłania znacznie większą część kosztów. Dlatego to właśnie najniższa półka cenowa pierwsza przestaje być opłacalna.

Rynek przechodzi od liczby sprzedanych sztuk do wartości

Nowsze prognozy stają się coraz bardziej pesymistyczne. IDC przewiduje, że światowe dostawy smartfonów spadną w 2026 r. o 16,7%, do niewiele ponad 1 mld urządzeń. Firma wiąże ten spadek z niedoborem pamięci, który zaczął się pod koniec 2025 r., oraz wskazuje, że koszty NAND i DRAM wzrosły o ponad 300% rok do roku. 2

Równocześnie producenci przerzucają część kosztów na ceny detaliczne i zwiększają udział droższych urządzeń w ofercie. Omdia prognozuje wzrost globalnej średniej ceny sprzedaży smartfona z 467 dolarów w 2025 r. do 565 dolarów w 2026 r. — o 21%. 35

Dla kupujących oznacza to przede wszystkim mniej nowych modeli w najniższym przedziale cenowym. Te, które pozostaną w sprzedaży, mogą oferować mniej pamięci RAM lub przestrzeni na dane niż telefony dostępne wcześniej za podobne pieniądze.

Samsung korzysta na pamięci, ale jego dział mobilny też odczuwa koszty

Samsung znajduje się po obu stronach tego cyklu. Jego dział półprzewodników korzysta na popycie napędzanym przez AI, natomiast biznes smartfonów musi mierzyć się z wyższymi cenami podzespołów.

W II kwartale 2026 r. dział Device Solutions, odpowiedzialny za półprzewodniki, osiągnął 89,2 bln wonów zysku operacyjnego. W tym samym okresie działy MX i Networks — obejmujące m.in. telefony — wykazały stratę operacyjną 0,7 bln wonów, mimo wzrostu przychodów. 24

Integracja pionowa jest więc dla Samsunga przewagą na poziomie całej grupy, lecz nie usuwa problemu rentowności samych telefonów. Skala firmy, własny biznes półprzewodnikowy i silna pozycja w segmencie premium dają jej jednak większe pole manewru niż markom skupionym na najtańszych urządzeniach.

Xiaomi również ogranicza najniższy segment

Podobna zmiana jest widoczna w danych Xiaomi. Smartfony poniżej 100 dolarów stanowiły 27,7% globalnych dostaw tej firmy w pierwszej połowie 2025 r. Rok później ich udział spadł do 11,2%. 7

Nie musi to oznaczać, że popyt na niedrogie telefony zniknął. Raczej ich produkcja po dawnych cenach stała się trudniejsza do uzasadnienia ekonomicznie. Dla chińskich producentów większy udział modeli premium i ograniczanie oferty o niskiej marży stają się coraz częściej koniecznością finansową, a nie wyłącznie elementem budowania marki.

Dlaczego szybki powrót tanich telefonów jest mało prawdopodobny

Podaży pamięci nie da się zwiększyć z miesiąca na miesiąc. Budowa nowych fabryk, instalacja sprzętu, kwalifikacja produkcji i osiągnięcie pełnej skali wymagają lat. Samsung ocenia, że globalny niedobór chipów może potrwać do 2028 r. 17 IDC również oczekuje dalszego wzrostu cen pamięci co najmniej do 2028 r., choć producenci już dostosowują portfolio do trwale wyższych kosztów. 2

Z czasem poprawa podaży może zmniejszyć tempo wzrostu kosztów. Nie gwarantuje jednak powrotu do wcześniejszej ery smartfonów poniżej 100 dolarów. Gdy marki ograniczą najtańsze serie, a klienci przyzwyczają się do wyższych cen, producentom będzie opłacało się utrzymywać bardziej dochodową strukturę oferty.

Najważniejszy wniosek jest prosty: AI nie zmniejszyła znaczenia smartfonów, ale zmieniła ekonomikę ich produkcji. W 2026 r. niedobór pamięci stał się przewagą dla jej dostawców i kluczowym ograniczeniem dla producentów telefonów — zwłaszcza tych, którzy próbują konkurować na samym dole rynku. 1112