Jak ukraińskie drony paraliżują rosyjski sektor paliwowy

W połowie maja 2026 r. rafineria w Riazaniu – jedna z największych w kraju – całkowicie wstrzymała pracę, rafineria moskiewska również została zamknięta, a inne zakłady działały ze znacznie ograniczoną mocą po kolejnych atakach.

Łącznie rafinerie, które ucierpiały w tej fali, reprezentowały ponad 83 miliony ton rocznej mocy przerobowej, czyli około 238 000 ton dziennie. Stanowi to około jednej czwartej całkowitych mocy rafineryjnych Rosji, a jeszcze większy udział w produkcji benzyny i oleju napędowego.

Ponieważ zakłady te produkują znaczną część rosyjskich paliw rafinowanych, nawet tymczasowe przestoje mogą wpływać na podaż, eksport i wskaźniki wykorzystania rafinerii w skali całego kraju.

Eskalująca kampania przeciwko infrastrukturze energetycznej

Skala ataków z czasem wzrosła. Z obliczeń Reuters wynika, że ukraińskie drony uderzyły w co najmniej 16 rosyjskich rafinerii między styczniem a majem 2026 r., czyli mniej więcej dwukrotnie więcej niż w tym samym okresie 2025 r.

Same te ataki wyłączyły w różnych momentach roku około 700 000 baryłek dziennie mocy przerobowych.

Analitycy energetyczni twierdzą, że ataki są skuteczne, ponieważ rafinerie to złożone systemy z wieloma krytycznymi komponentami. Uszkodzenie jednej jednostki przetwórczej lub magazynu może wstrzymać pracę na tygodnie, podczas gdy specjalistyczny sprzęt jest naprawiany lub wymieniany.

Oprócz samych rafinerii ataki wymierzone są w rurociągi, magazyny paliw i infrastrukturę eksportową, co potęguje zakłócenia w logistyce paliw i operacjach rafineryjnych.

Niedobory paliwa i reglamentacja w Sewastopolu

Skutki dla podaży stały się widoczne w niektórych regionach. W okupowanym przez Rosję Sewastopolu na Krymie władze wprowadziły ograniczenia w sprzedaży paliw po tym, jak zakłócenia w pracy rafinerii zmniejszyły dostępne dostawy.

Urzędnicy ograniczyli zakup benzyny do 20 litrów na pojazd lub pojemnik, a sprzedaż oleju napędowego objęto systemem talonów (kartek) na głównych stacjach.

Z miasta napływały doniesienia o:

• niedoborach na niektórych stacjach benzynowych
• długich kolejkach po paliwo
• rosnących cenach detalicznych

Lokalne władze tłumaczyły się „trudnościami logistycznymi”, wprowadzając limity, aby zapobiec wykupowi paliwa na zapas.

Choć niedobory te miały charakter lokalny, pokazały, jak zakłócenia w rafineriach mogą przekładać się na realne ograniczenia podaży, szczególnie w regionach zależnych od dostaw z kontynentalnej Rosji.

Ograniczenia eksportu w celu ochrony rynku wewnętrznego

Aby ustabilizować krajowy rynek paliw, rosyjski rząd wielokrotnie uciekał się do ograniczeń eksportowych.

W 2026 r. Moskwa ogłosiła plany zakazu eksportu benzyny od 1 kwietnia do 31 lipca, dążąc do zatrzymania większej ilości paliwa w kraju i zapobieżenia skokom cen lub niedoborom.

Takie polityki były już stosowane wcześniej podczas zakłóceń w pracy rafinerii i okresów silnego popytu krajowego. Limity eksportowe pomagają utrzymać podaż wewnętrzną, ale jednocześnie zmniejszają przychody z eksportu produktów naftowych.

Wpływ na rosyjską gospodarkę uzależnioną od ropy

Ropa i produkty naftowe pozostają kluczowe dla rosyjskiej gospodarki i finansów państwa. Podatki i przychody z eksportu z tego sektora stanowią dużą część dochodów budżetu federalnego.

Powtarzające się ataki na infrastrukturę mają zatem szersze konsekwencje wykraczające poza przestoje rafinerii. Analitycy wskazują, że mogą one:

• zmniejszać eksport produktów naftowych
• zwiększać koszty napraw i ochrony
• zakłócać logistykę i transport
• ograniczać wydobycie ropy naftowej, jeśli moce przerobowe rafinerii lub magazynowe są niewystarczające

Powiązany z Kremlem think tank, Centrum Analiz Makroekonomicznych i Krótkoterminowego Prognozowania (TsMAKP), ostrzegł, że ataki dronów na porty i rafinerie mogą spowolnić wzrost gospodarczy Rosji poprzez ograniczenie eksportu i produkcji ropy, co zmusiło go do rewizji w dół własnej prognozy.

Strategiczne znaczenie ataków

Kampania ta demonstruje strategię wywierania presji ekonomicznej, a nie natychmiastowego niszczenia. Rosja wciąż dysponuje znacznymi mocami rafineryjnymi i czasami jest w stanie zrekompensować przestoje, wykorzystując wolne moce lub alternatywne zakłady.

Jednak powtarzające się ataki zwiększają częstotliwość przestojów i utrudniają stabilizację systemu. Z czasem podnosi to koszty i zmniejsza wydajność w całym łańcuchu dostaw energii.

Innymi słowy, uderzenia nie powodują załamania rosyjskiego przemysłu naftowego – ale wprowadzają tarcia w:

• operacjach rafineryjnych
• logistyce i transporcie paliw
• eksporcie produktów naftowych
• dostępności paliw na rynku krajowym
• wzroście gospodarczym powiązanym z dochodami z ropy

Problem z pomiarem

Pełny wpływ jest trudny do oszacowania. Władze rosyjskie od początku wojny ograniczyły lub wstrzymały publikację szczegółowych statystyk dotyczących produkcji paliw, co utrudnia niezależną weryfikację.

W rezultacie wiele szacunków – takich jak udział zakłóconych mocy przerobowych rafinerii czy skala spadku produkcji – opiera się na źródłach branżowych, obserwacjach satelitarnych i obliczeniach agencji prasowych, takich jak Reuters, a nie na pełnych oficjalnych danych.

Podsumowanie

Do 2026 r. ukraińskie ataki dronów stały się trwałym wyzwaniem dla rosyjskiej infrastruktury energetycznej. Największe rafinerie były tymczasowo zamykane, znaczna część mocy przerobowych była w pewnych momentach zakłócana, a w niektórych regionach pojawiły się lokalne niedobory paliw i reglamentacja.

Cały system wciąż działa, ale kampania wywarła wymierną presję ekonomiczną poprzez zmniejszenie przerobu ropy w rafineriach, skomplikowanie eksportu i zmuszenie rządu do interwencji w celu utrzymania krajowych dostaw paliw.

Efektem nie jest załamanie – ale ciągłe obciążenie jednego z najważniejszych filarów rosyjskiej gospodarki.