Ugoda Mety warta do 17,1 mld dolarów: nowe zasady dla nastolatków na Instagramie i Facebooku

Proponowana ugoda Mety z 47 stanami USA, Dystryktem Kolumbii i terytoriami USA ma zmienić kilka funkcji bezpieczeństwa nastolatków na Facebooku i Instagramie z opcjonalnych ustawień w domyślne ograniczenia produktu. Jej maksymalna wartość wynosi do 17,1 mld dolarów w ciągu 10 lat, lecz około 30% tej kwoty jest uzależnione od przyjęcia porównywalnych zobowiązań przez inne duże platformy. 517

Co miałoby się zmienić na kontach nastolatków

Dla użytkowników poniżej 18. roku życia porozumienie przewiduje ochronę włączoną domyślnie. W kluczowych przypadkach wyłączyć ją mogliby rodzice, a nie sam nastolatek.

Dwie godziny dziennie łącznie na Facebooku i Instagramie

Konta nastolatków miałyby domyślnie objąć dwugodzinny dzienny limit, liczony łącznie dla Facebooka i Instagrama. Nie byłby to całkowity zakaz korzystania z usług: według opisywanych warunków do limitu nie wliczałyby się wiadomości, ustawienia oraz kwalifikujące się dłuższe materiały wideo. Rodzic mógłby wyłączyć domyślne ograniczenie. 1724

Ugoda przewiduje też przypomnienia o korzystaniu z aplikacji: alert po 15 minutach nieprzerwanego używania oraz kolejne przerwy po dłuższym czasie. 17

Ograniczenia dostępu w nocy

Facebook i Instagram miałyby domyślnie blokować nastolatkom dostęp od północy do godz. 6.00, chyba że rodzic uchyli to ograniczenie. Z relacji o warunkach ugody wynika, że wiadomości nie byłyby objęte nocną blokadą. 49

Mniej powiadomień w czasie lekcji i snu

Meta miałaby wyłączać większość powiadomień push dla nastolatków w domyślnym oknie szkolnym od 8.00 do 15.00, a także w nocy. Celem jest ograniczenie rozpraszania i presji społecznej podczas zajęć oraz snu. 15

Ukryte wskaźniki popularności i mniej presji dotyczącej wyglądu

Firma przestałaby pokazywać nastolatkom liczbę polubień i reakcji pod ich postami. Ograniczone zostałyby również filtry obrazów promujące zabiegi kosmetyczne dla osób niepełnoletnich. 132

Mocniejsze sprawdzanie wieku, ale nie powszechny obowiązek dokumentu tożsamości

Meta musi poprawić mechanizmy szacowania i weryfikowania wieku, tak by dzieci nie trafiały do doświadczeń przeznaczonych dla starszych użytkowników. Opisywane warunki nie nakładają jednak powszechnego obowiązku weryfikacji dokumentem ze zdjęciem ani nie wskazują jednej konkretnej metody. To, jak firma wdroży te wymogi, będzie więc kluczowe. 530

Większa kontrola rodzicielska i opcja kanału bez personalizacji

Porozumienie ma rozszerzyć narzędzia dla rodziców i zobowiązać Metę do zaoferowania nastolatkom niepersonalizowanego kanału treści, przypominającego chronologiczny układ postów, zamiast kanału układanego na podstawie indywidualnych sygnałów zaangażowania. 625

To istotny wybór dla użytkownika, ale nie zakaz rekomendacji algorytmicznych. Meta nadal mogłaby stosować spersonalizowane kanały wobec nastolatków, którzy z nich korzystają.

Dlaczego kwota 17,1 mld dolarów wymaga doprecyzowania

Maksymalna wartość ugody to do 17,1 mld dolarów, ale gwarantowana część wynosi około 70%, czyli w przybliżeniu 12,7 mld dolarów, płatnych przez dekadę. 517

Pozostałe około 5 mld dolarów jest uzależnione od tego, czy Snap, TikTok i YouTube przyjmą zasadniczo porównywalne obowiązki w zakresie bezpieczeństwa dzieci oraz powiązane rozwiązania finansowe. Reuters informował, że etap warunkowy obejmowałby ostrzejsze środki: godzinny dzienny limit dla każdej aplikacji i szersze ograniczenia nocne, od 22.00 do 7.00. 531

W praktyce konstrukcja ugody ma nie tylko zmienić produkty Mety, lecz także zachęcić całą branżę do przyjęcia wspólnego minimum ochrony. To, czy dojdzie do zaostrzenia zasad, zależy jednak od konkurentów i kolejnych ugód, a nie wyłącznie od Mety.

Główna krytyka: limity mogą nie zmienić modelu nastawionego na zaangażowanie

Krytycy zwracają uwagę na różnicę między ograniczaniem konkretnych funkcji silnie przyciągających uwagę a zmianą szerszych bodźców, według których działają platformy społecznościowe.

Wyłączenie z dziennego limitu wiadomości oraz nagrań trwających co najmniej 22 minuty wywołało obawy, że zasady mogą skłaniać do korzystania z dłuższych materiałów zamiast realnie ograniczać całkowity czas spędzany w usługach Mety. 2435

Podobnie opcjonalny kanał bez personalizacji daje alternatywę wobec rekomendacji, lecz nie usuwa spersonalizowanego rankingu jako modelu domyślnego. Była sygnalistka Mety powiedziała Reutersowi, że ugoda nie idzie wystarczająco daleko w ochronie zdrowia psychicznego nastolatków — mimo środków takich jak ukrywanie liczby reakcji. 32

Z drugiej strony porozumienie nadal wymusza znaczące zmiany w domyślnym projekcie usług: limit czasu kontrolowany przez rodzica, nocną blokadę dostępu, wyciszanie powiadomień, mocniejsze kontrole wieku i ograniczenie publicznych wskaźników popularności. 1517

Co to oznacza dla Europy i Polski

Amerykańska ugoda nie przesądza o obowiązkach Mety w Unii Europejskiej. Zwiększyła jednak uwagę wokół postępowań Komisji Europejskiej prowadzonych na podstawie aktu o usługach cyfrowych, czyli Digital Services Act (DSA), wobec Facebooka i Instagrama.

Komisja podała, że wstępnie stwierdziła naruszenie DSA przez platformy Mety w związku z uzależniającym projektem usług. Osobno zgłaszała też zastrzeżenia dotyczące ochrony przed dostępem dzieci poniżej 13 lat. Meta kwestionuje te zarzuty. Potwierdzone naruszenie DSA może skutkować karą do 6% światowego rocznego obrotu firmy. 4041

Europosłowie wezwali do szybszego egzekwowania przepisów i zmian produktowych w Europie, porównywalnych z amerykańskimi zobowiązaniami albo dalej idących. Komisja deklaruje, że pozostaje w dialogu z Metą w sprawie ochrony dzieci w UE. 404651

Najważniejsza różnica dotyczy podejścia regulacyjnego:

• USA: wynegocjowana ugoda łączy płatności ze szczegółowymi, domyślnymi ograniczeniami dla kont nastolatków; część pieniędzy i ostrzejsze rozwiązania kolejnego etapu zależą od przystąpienia konkurentów. 517
• Unia Europejska: postępowania DSA dotyczą tego, czy Meta właściwie oceniła i ograniczyła ryzyka systemowe, w tym ryzyka związane z uzależniającym projektem usług i dostępem dzieci. Dostępne informacje mówią o ustaleniach wstępnych oraz trwających rozmowach, a nie o ostatecznej unijnej karze lub końcowych środkach naprawczych. 4041

Najważniejszy wniosek

Dla nastolatków w USA proponowana ugoda oznaczałaby więcej niż przypomnienia o cyfrowym dobrostanie. Facebook i Instagram musiałyby domyślnie stosować limity czasu, nocne ograniczenia dostępu, wyciszanie powiadomień i silniejszy nadzór rodzicielski. Porozumienie nie likwiduje jednak rekomendacji algorytmicznych, jego największa część finansowa ma charakter warunkowy, a skuteczność mocniejszych kontroli wieku będzie zależeć od sposobu wdrożenia przez Metę. 530

W Europie ugoda staje się punktem odniesienia dla szerszego pytania: czy egzekwowanie DSA doprowadzi do zmiany podstawowego projektu usług opartych na rekomendacjach, a nie tylko do dodania kolejnych zabezpieczeń. 4046