Dlaczego wykupy obligacji przez amerykański skarb wywołały rajd Bitcoina i Ethereum

Rajd kryptowalut, który rozpoczął się 19 sierpnia, miał wyraźny impuls makroekonomiczny, ale jego gwałtowność wynikała głównie z mechaniki rynku instrumentów pochodnych. Departament Skarbu USA poinformował, że od 9 września co najmniej podwoi maksymalną wartość operacji wykupu długoterminowych obligacji kuponowych — z 2 do co najmniej 4 mld dolarów na operację. Zmiana obejmie sektory papierów o terminie zapadalności od 10 do 20 lat oraz od 20 do 30 lat.

Inwestorzy odebrali tę decyzję jako wsparcie dla płynności rynku obligacji skarbowych i szerzej — dla warunków finansowych. To zachęciło do zakupów aktywów ryzykownych, w tym kryptowalut. Tempo wzrostu sugeruje jednak, że nie był to wyłącznie efekt nowego, długoterminowego popytu na rynku spot. Kluczową rolę odegrała kaskada likwidacji krótkich pozycji, czyli tzw. short squeeze.

Decyzja Departamentu Skarbu stała się pierwszym impulsem

Wykup obligacji skarbowych polega na nabywaniu przez Departament Skarbu USA już wyemitowanych papierów przed terminem ich zapadalności. Resort przedstawia operacje wspierające płynność jako narzędzie poprawy funkcjonowania rynku, a nie klasyczny program stymulacji monetarnej.

Rynek zareagował jednak optymistycznie. Większe wykupy obligacji długoterminowych mogły zostać odczytane jako sposób na poprawę płynności i zmniejszenie presji związanej z wysokimi rentownościami. W relacjach dotyczących tej decyzji wskazywano, że rentowność 30-letnich obligacji skarbowych spadła z 5,31 do 5,21 proc., gdy Bitcoin przebił 68 tys. dolarów.

Nie oznacza to, że Departament Skarbu bezpośrednio kupował kryptowaluty albo wpompował na rynek aktywów cyfrowych równowartość tej kwoty. Kanałem transmisji były przede wszystkim oczekiwania inwestorów: jeśli płynność rynku obligacji się poprawia, a długoterminowe rentowności stają się mniej restrykcyjne, część uczestników rynku może chętniej sięgać po aktywa o wyższym ryzyku.

Bitcoin i Ether gwałtownie poszły w górę

Bitcoin początkowo zyskał około 7 proc., przebił poziom 68 tys. dolarów, a później był notowany powyżej 69 tys. dolarów. Ether zachowywał się jeszcze lepiej: wzrósł o około 17–18 proc., odzyskał poziom 2000 dolarów, zbliżył się do 2100 dolarów, a następnie podszedł w okolice 2300 dolarów.

Ta różnica w skali wzrostu była istotna. Ruch Bitcoina nadał ton całemu rynkowi, natomiast wybicie Ethera ponad silnie obserwowaną barierę psychologiczną i techniczną zmusiło do dodatkowych zakupów traderów, którzy wcześniej obstawiali spadki.

Likwidacje shortów zamieniły wzrost w lawinę

Najmocniejszym dowodem na udział dźwigni finansowej były dane o likwidacjach. Wczesne raporty mówiły o około 1,4 mld dolarów zlikwidowanych krótkich pozycji na rynku kryptowalut w ciągu 24 godzin. W miarę trwania rajdu późniejsze szacunki zbliżały się do 3 mld dolarów.

Jeden z raportów wykazał około 1,74 mld dolarów likwidacji shortów wobec 173 mln dolarów likwidacji pozycji długich w początkowej fazie wybicia Bitcoina. Według innego szacunku likwidacje kontraktów futures na Ethereum sięgnęły w ciągu 24 godzin około 382 mln dolarów, z czego około 360 mln dolarów dotyczyło krótkich pozycji.

Dane nie są identyczne, ponieważ obejmują różne przedziały czasowe, giełdy i rodzaje kontraktów. Wniosek pozostaje jednak spójny: pozycje obstawiające spadki były wyjątkowo skoncentrowane. Gdy ceny przebiły kolejne poziomy oporu, giełdy automatycznie zamykały shorty. Takie zamknięcia wymagają zakupów, które podbijają cenę i uruchamiają kolejne likwidacje.

To sprzężenie zwrotne tłumaczy, dlaczego wykres stał się niemal pionowy. Jednocześnie wskazuje na główne ryzyko: przymusowy popyt zanika, gdy najbardziej zagrożone krótkie pozycje zostaną już zamknięte.

Wybicie Ethera powyżej 2000 dolarów było ważne, ale nie przesądza o zmianie trendu

Pokonanie przez Ethera poziomu 2000 dolarów nie było zwykłym wybiciem okrągłej liczby. Ten obszar był wskazywany jako ważna bariera psychologiczna i techniczna, a ruch wyniósł ETH powyżej 200-dniowej średniej kroczącej — popularnego miernika długoterminowego trendu.

Jeśli ETH będzie utrzymywał poziom 2000 dolarów na zamknięciach, dotychczasowy opór może stać się wsparciem. Utrata tego poziomu osłabiłaby byczy scenariusz i zwiększyła prawdopodobieństwo powrotu w kierunku wcześniejszych obszarów płynności w pobliżu 1925 dolarów lub strefy 1940–1950 dolarów.

Same wskaźniki techniczne nie wystarczą jednak do potwierdzenia trwałego odwrócenia trendu. Ważniejsza będzie odpowiedź na pytanie, czy Ether utrzyma się powyżej 200-dniowej średniej i poziomu 2000 dolarów także wtedy, gdy aktywność likwidacyjna, stopy finansowania oraz liczba otwartych pozycji wrócą do bardziej typowych poziomów.

Napływy do ETF-ów zapewniły realne wsparcie rynku spot

Rajd nie był wyłącznie wydarzeniem na rynku futures. Według doniesień amerykańskie fundusze ETF oparte na rynku spot Ethereum przyciągnęły 18 sierpnia około 71,4 mln dolarów netto. W jednym z zestawień fundusz ETHA firmy BlackRock odpowiadał za około 64,7 mln dolarów napływów.

Późniejsze informacje mówiły o około 189 mln dolarów dziennych napływów do ETF-ów na Ethera, gdy wzrosty objęły szerszą część rynku. To dowód na obecność bezpośredniego popytu spot obok presji wynikającej z rynku instrumentów pochodnych. Nie dowodzi jednak, że zakupy instytucjonalne — a nie przymusowe zamykanie shortów — były głównym motorem najszybszej fazy wzrostu.

To rozróżnienie ma znaczenie. Napływy do ETF-ów mogą pomóc utrzymać ceny po wybiciu, ale short squeeze potrafi wygenerować nadzwyczajne wzrosty nawet wtedy, gdy fundamentalny popyt nie jest jeszcze wystarczająco silny, by je podtrzymać.

Większy optymizm dołożyły informacje regulacyjne

Decyzja Departamentu Skarbu zbiegła się z korzystniejszą narracją regulacyjną wokół kryptowalut. Amerykańska Komisja Papierów Wartościowych i Giełd (SEC) zaproponowała „Regulation Crypto Assets” — dopasowany do rynku aktywów cyfrowych reżim emisji papierów wartościowych dla określonych kontraktów inwestycyjnych związanych z kryptowalutami. SEC opisała propozycję jako ramy ułatwiające pozyskiwanie kapitału, ale nie była to jeszcze obowiązująca regulacja.

Jednocześnie szersze przepisy dotyczące struktury rynku pozostawały niepewne. Według doniesień projekt ustawy CLARITY Act utknął w Kongresie, podczas gdy SEC rozwijała własne ramy regulacyjne.

Oba wydarzenia poprawiły nastroje, ponieważ sugerowały, że firmy z sektora kryptowalut mogą w przyszłości otrzymać jaśniejsze zasady emisji aktywów i pozyskiwania kapitału. Był to jednak sprzyjający kontekst, a nie bezpośrednie wyjaśnienie skali jednodniowych likwidacji.

Co potwierdziłoby trwałe odwrócenie trendu?

Dostępne dane wskazują na rajd złożony z kilku warstw:

1. Przesunięcie oczekiwań makroekonomicznych: zwiększenie limitu wykupów długoterminowych obligacji przez Departament Skarbu odczytano jako wsparcie dla płynności i apetytu na ryzyko.
2. Optymizm regulacyjny: propozycja SEC stworzyła potencjalną ścieżkę pozyskiwania kapitału, podczas gdy los CLARITY Act pozostał nierozstrzygnięty.
3. Popyt spot: ETF-y na Ethera odnotowały napływy, a w jednym z zestawień ważną rolę odegrał fundusz ETHA firmy BlackRock.
4. Zakupy wymuszone likwidacjami: likwidacje krótkich pozycji, zwłaszcza w instrumentach pochodnych na Bitcoina i Ethera, przyspieszyły ruch.

To właśnie ostatni czynnik najprawdopodobniej przesądził o szybkości rajdu. Trwałe ożywienie wymagałoby czegoś więcej niż pojedynczej fali likwidacji: utrzymania przez Ethera poziomu 2000 dolarów i 200-dniowej średniej kroczącej, dalszych napływów do ETF-ów oraz ponownego wzrostu popytu spot po normalizacji pozycji na rynku instrumentów pochodnych.

Najbardziej ostrożna interpretacja jest więc następująca: komunikat Departamentu Skarbu otworzył drogę do szerokiego rajdu aktywów ryzykownych, a nagromadzone krótkie pozycje dostarczyły mu paliwa. Wzrost cen był realny, ale jego trwałość pozostawała hipotezą, a nie potwierdzonym faktem.