SpaceX napędził globalny boom IPO. Rekordowe wyniki skrywają ryzyko koncentracji

Rekordowy wynik, ale niekoniecznie szerokie ożywienie

Nagłówki dotyczące światowego rynku IPO w pierwszej połowie 2026 roku wyglądają imponująco. Według raportowanych danych do pierwszych ofert publicznych na całym świecie napłynęło 205,1 mld dolarów — około trzy razy więcej niż rok wcześniej i najwięcej w pierwszej połowie roku od 2021 roku.

Najważniejsza jest jednak struktura tego wyniku. SpaceX początkowo pozyskał w ofercie 75 mld dolarów, a następnie zwiększył wpływy do około 85,7 mld dolarów po pełnym wykorzystaniu przez gwarantów emisji opcji dodatkowego przydziału akcji. Jedna transakcja odpowiadała więc za około 42 proc. całej raportowanej globalnej kwoty.

To oznacza, że rynek rzeczywiście odzyskał zdolność do finansowania wyjątkowo dużych emitentów. Nie jest to jednak jeszcze dowód na to, że firmy każdej wielkości i z każdego sektora znów bez trudu znajdują kapitał na giełdzie.

SpaceX zmienił matematykę rynku

Wielkie debiuty potrafią znacząco zniekształcić porównania całego rynku. Jeśli jedna spółka pozyskuje dziesiątki miliardów dolarów, łączna wartość emisji gwałtownie rośnie, nawet gdy liczba udanych ofert zwiększa się znacznie wolniej.

Tegoroczne dane można więc opisać jako ożywienie napędzane wielkością transakcji. Kapitał jest dostępny, ale przede wszystkim dla emitentów o wyjątkowej skali i przekonującej historii wzrostu — zwłaszcza związanej z technologią, infrastrukturą lub strategicznymi inwestycjami.

Debiut SpaceX pokazuje także, dlaczego Stany Zjednoczone pozostają kluczowym centrum globalnego rynku IPO. Nasdaq podał, że akcje spółki otworzyły się po 150 dolarów wobec ceny emisyjnej 135 dolarów, a sam debiut określił jako największą pierwszą ofertę publiczną w historii Wall Street. Reuters informował z kolei, że akcje zyskały na debiucie 19 proc., a wartość SpaceX przekroczyła 2 bln dolarów.

Tak spektakularny debiut może skłonić kolejne prywatne firmy do wejścia na giełdę. Jednocześnie podnosi poprzeczkę oczekiwań inwestorów. Im większy udział kilku wyjątkowo dużych ofert w całym rynku, tym większe znaczenie mają ich termin, cena emisyjna i zachowanie kursu po debiucie.

Dlaczego koncentracja jest ważniejsza niż rekordowa suma

Szerokie i trwałe ożywienie rynku IPO zwykle obejmuje kilka elementów: większą liczbę debiutujących spółek, szerszy przekrój branż oraz wyraźniejszą aktywność małych i średnich emitentów.

Boom na megaoferty mówi coś innego. Pokazuje, że inwestorzy są gotowi przeznaczać ogromne kwoty, ale robią to selektywnie — często na rzecz spółek postrzeganych jako liderzy kolejnego cyklu technologicznego lub strategicznego.

To rozróżnienie będzie kluczowe w drugiej połowie roku. Jeśli na giełdę trafi więcej dużych emitentów, a inwestorzy zaakceptują ich wyceny, wpływy mogą pozostać wysokie. Jeżeli jednak wyczekiwane oferty zostaną opóźnione, wycenione poniżej oczekiwań albo słabo wypadną po debiucie, wpływ na nastroje może być nieproporcjonalnie duży.

W dostępnych materiałach źródłowych potwierdzone są globalne wpływy na poziomie 205,1 mld dolarów oraz 85,7 mld dolarów pozyskane przez SpaceX. Nie potwierdzają one niezależnie wszystkich dodatkowych liczb pojawiających się w narracji o pierwszej połowie roku — między innymi dokładnego udziału Stanów Zjednoczonych, wzrostu liczby transakcji czy konkretnych nazw spółek oczekujących na debiut. Takich szczegółów nie należy więc traktować jako ustalonych faktów bez pełnego zestawu danych LSEG lub danych giełdowych.

Ostrzeżenie EBC: korekta może nadejść nawet wtedy, gdy AI odniesie sukces

Obawy Europejskiego Banku Centralnego są bardziej złożone niż stwierdzenie, że sztuczna inteligencja to wyłącznie spekulacyjna moda. Ekonomiści EBC wskazują, że wcześniejsze przełomy technologiczne prowadziły do gwałtownych korekt wycen, nawet gdy sama technologia ostatecznie zmieniała gospodarkę.

Ryzyko wynika z różnicy między długoterminowym potencjałem a ceną płaconą dziś. Inwestorzy mogą mieć rację, zakładając, że AI zwiększy produktywność i przeobrazi całe branże, a jednocześnie mogą wyceniać akcje tak, jakby bardzo szybki wzrost zysków miał trwać niemal bez końca.

Gdy oczekiwania osłabną, wyceny mogą spaść, zanim gospodarka w pełni odczuje korzyści wynikające z nowej technologii. W przeglądzie stabilności finansowej EBC ostrzega ponadto, że rynki pozostają podatne na gwałtowne dostosowania z powodu utrzymujących się wysokich wycen i skoncentrowanych ekspozycji. To ostrzeżenie dobrze pasuje do rynku IPO, którego łączny wynik w dużej mierze zależy od kilku wyjątkowo dużych spółek.

Wyższe rentowności obligacji zwiększają presję na spółki wzrostowe

Spółki o wysokim potencjale wzrostu są często wyceniane na podstawie zysków i przepływów pieniężnych oczekiwanych dopiero za wiele lat. Kiedy rosną długoterminowe stopy procentowe, przyszłe przepływy są dyskontowane wyższą stopą, co obniża ich bieżącą wartość w oczach inwestorów.

Ma to szczególne znaczenie dla firm technologicznych i powiązanych z AI, których zakładana ekspansja ma nastąpić w dalszej przyszłości. Rynek może więc nadal wierzyć w gospodarczy potencjał sztucznej inteligencji, ale jednocześnie nie być gotowy płacić za przyszły wzrost tak wysokich mnożników jak wcześniej.

Jeśli wyceny notowanych spółek technologicznych spadną, prywatne firmy również mogą napotkać trudniejsze warunki cenowe podczas przygotowań do debiutu.

Reuters, opisując analizę EBC, wskazywał, że ograniczone bufory polityki fiskalnej i pieniężnej mogą zwiększyć gospodarcze konsekwencje korekty amerykańskiego sektora technologicznego. Nie oznacza to, że korekta jest nieuchronna ani że można przewidzieć jej termin. Oznacza jednak, że decydenci mogą mieć mniej przestrzeni do łagodzenia szerokiego spadku cen aktywów.

Czy dłuższe godziny notowań podtrzymają impet Nasdaq?

Nasdaq pracuje nad niemal ciągłym harmonogramem notowań: 23 godziny na dobę, pięć dni w tygodniu. Plan zakłada dodanie sesji od 21:00 do 4:00 czasu wschodniego w USA do obecnych godzin przed- i po sesji. Celem jest lepsze dopasowanie amerykańskiego rynku akcji do globalnego popytu.

Łatwiejszy dostęp może ułatwić inwestorom z różnych stref czasowych handel akcjami notowanymi w USA i pomóc Nasdaq przyciągnąć więcej kapitału zagranicznego. Może również umocnić pozycję tej giełdy jako preferowanego miejsca debiutów dużych, międzynarodowych spółek wzrostowych.

Dłuższe godziny handlu nie tworzą jednak fundamentalnego popytu. W okresie optymizmu mogą poprawiać dostęp i płynność, ale jednocześnie pozwalają szybciej przenosić między rynkami informacje, gwałtowne ruchy cen i zmienność. Plan Nasdaq nadal zależy też od warunków regulacyjnych i operacyjnych.

Wniosek

Ożywienie globalnego rynku IPO w pierwszej połowie 2026 roku jest realne w ujęciu łącznych wpływów, ale SpaceX odpowiada za niezwykle dużą część tego wyniku. Oferta o wartości 85,7 mld dolarów zamieniła selektywną poprawę dostępu do kapitału w rekordowo wyglądający globalny rezultat.

Nie ma jeszcze wystarczających dowodów na równomierne ożywienie obejmujące wszystkich emitentów. W drugiej połowie roku najważniejsze pytanie nie brzmi więc tylko: ile kolejnych firm zadebiutuje? Ważniejsze będzie to, czy inwestorzy nadal będą finansować megaoferty przy ambitnych wycenach, mimo wysokich długoterminowych rentowności obligacji i możliwego pogorszenia nastrojów wokół sektora technologicznego.

Ta sama koncentracja, która napędziła boom, może sprawić, że rynek równie szybko zmieni kierunek.