Peter Thiel kontra Leon XIV: kto powinien ustalać zasady dla sztucznej inteligencji?

Peter Thiel użył ostrego określenia, ale sens jego zarzutu dotyczył skutków regulacji, nie intencji papieża. Inwestor uważa, że apel Leona XIV może skłonić USA i ich sojuszników do ograniczenia rozwoju sztucznej inteligencji, podczas gdy Chiny będą działać dalej. Nie przedstawił dowodu, że papież działa na rzecz Pekinu. 13

Skąd wzięło się oskarżenie?

24 września, podczas rozmowy w Berlinie z Mathiasem Döpfnerem, szefem koncernu medialnego Axel Springer, Thiel nazwał Leona XIV „pożytecznym idiotą” dla Komunistycznej Partii Chin. Argumentował, że chińskie władze nie posłuchają papieża, ale Amerykanie mogą to zrobić. W jego ocenie jednostronne ograniczenia dałyby więc przewagę konkurentowi. 13

Punktem odniesienia była majowa encyklika Magnifica Humanitas — ważny dokument papieski — oraz szersze wezwania Leona do nadzoru nad AI. Nie ma podstaw, by uznać wypowiedź Thiela za reakcję konkretnie na czwartkowe wystąpienie papieża w Watykanie. Inwestor krytykował jego podejście już latem. 17

Czego chce Leon XIV?

Papież nie postuluje odrzucenia sztucznej inteligencji. 21 września wezwał do tworzenia systemów, które nie pogłębiają podziałów społecznych, lecz wspierają pokój i szanują godność każdej osoby. W maju apelował do przywódców państw o globalne zasady nadzoru nad branżą. Według Reutersa ponowił ostrzeżenia podczas spotkania w Watykanie 24 września; dostępne doniesienia nie pozwalają jednak potwierdzić dokładnego brzmienia tamtego wystąpienia. 1720

Nie jest to nowy temat dla Watykanu. Jak relacjonował Reuters, Stolica Apostolska ostrzegała przed poważnymi zagrożeniami związanymi z AI na lata przed tym, jak duże amerykańskie firmy technologiczne podniosły alarm na forum Rady Bezpieczeństwa ONZ. Watykański doradca ds. AI, ks. Paolo Benanti, podkreślał, że Stolica Apostolska nie mierzy się z tą sprawą po raz pierwszy. Leon przedstawił też swoją encyklikę wspólnie z Christopherem Olahem, współzałożycielem firmy Anthropic rozwijającej AI — co pokazuje gotowość do rozmowy z twórcami technologii. 204518

Problem, którego żadna ze stron jeszcze nie rozwiązała

Thiel wskazuje na słaby punkt przepisów przyjmowanych przez pojedyncze państwa: mogą one nie obowiązywać ich rywali. Leon wychodzi od innej obawy — zagrożenia dla godności człowieka i pokoju nie zatrzymują się na granicach. Otwarte pozostaje pytanie, czy da się uzgodnić międzynarodowe zabezpieczenia, które ograniczą ryzyko bez nakładania nierównych kosztów na konkurujące kraje. 11720

Na 25 września zaplanowano wystąpienie Leona w paryskiej siedzibie UNESCO, organizacji ONZ zajmującej się m.in. edukacją i kulturą. Program obejmuje sztuczną inteligencję, edukację, wiarygodność informacji i pokój. Według UNESCO będzie to pierwsza od ponad czterech dekad wizyta papieża w tej organizacji — nie oznacza to jednak, że jest to pierwsza wizyta Leona we Francji. Samo zaplanowane przemówienie nie świadczy jeszcze o porozumieniu państw w sprawie wspólnych reguł. 2628