Fizycy z Northwestern University uwięzili pojedynczy pozyton — antycząstkę elektronu — w pułapce Penninga i rozdzielili jego najniższe poziomy kwantowe. Tak powstał „jedno-pozytonowy cyklotron kwantowy”, który może umożliwić znacznie dokładniejsze pomiary momentu magnetycznego pozytonu niż metody oparte na klasycznym ruchu cyklotronowym. To nowe narzędzie pomiarowe, a nie dowód na różnicę między materią a antymaterią.
3
17
Jak działa jedno-pozytonowy cyklotron
Pułapka Penninga wykorzystuje pola elektromagnetyczne do utrzymania naładowanej cząstki. Pozyton nie dotyka ścian materialnego pojemnika: pozostaje zawieszony w polu magnetycznym, odizolowany od otoczenia. W tym układzie naukowcy rozdzielili najniższe poziomy energetyczne związane z ruchem cyklotronowym i spinem cząstki.
3
17
Samo schwytanie pozytonu jest trudne. Cząstki powstające w rozpadach promieniotwórczych mogą mieć wysoką energię, dlatego trzeba je spowolnić, zanim uda się je uwięzić.
12 Doniesienia o eksperymencie podają, że zespół schłodził pozyton do około 300 milikelwinów.
10 Ważnym osiągnięciem nie jest jednak wyłącznie niska temperatura, lecz możliwość kontrolowania i rozróżniania stanów kwantowych cząstki.
17
Po uwięzieniu pozyton można pobudzać mikrofalami. Naukowcy wywołują przejścia między stanami kwantowymi i wykrywają je, by badać strukturę energetyczną cząstki.
4
11 Taka kontrola otwiera drogę do dokładniejszego wyznaczania jej momentu magnetycznego niż pomiary oparte wyłącznie na klasycznym ruchu cyklotronowym.
11
17
Co może powiedzieć pomiar momentu magnetycznego?
Moment magnetyczny opisuje, jak cząstka reaguje na pole magnetyczne. Porównanie jego wartości dla pozytonu i elektronu pozwala sprawdzić fundamentalną symetrię CPT. Zgodnie z jej przewidywaniami momenty magnetyczne tych cząstek powinny mieć taką samą wartość bezwzględną i przeciwne znaki.
11
17
Zespół z Northwestern podał już wynik pomiaru momentu magnetycznego elektronu z niepewnością 0,13 części na bilion.
32 Na stronie grupy badawczej jako cel wskazano pomiar momentu pozytonu 150 razy dokładniejszy od wcześniejszych pomiarów tej właściwości. Ma to pozwolić na dokładniejsze porównanie z elektronem. To plan badawczy, nie rezultat uzyskany w nowym eksperymencie.
34
Gdyby wiarygodne, powtarzalne pomiary wykazały różnicę, podważyłoby to oczekiwaną relację między elektronem a pozytonem i wymagało szczegółowego sprawdzenia wyników oraz ich niepewności. Nowa aparatura umożliwia czulszy test, ale jak dotąd żadnej takiej różnicy nie wykazano.
11
17
Co już wiadomo, a na co trzeba poczekać
Opisana praca pokazuje, że udało się stworzyć jedno-pozytonowy cyklotron kwantowy i rozdzielić najniższe poziomy cyklotronowe oraz spinowe pojedynczego pozytonu. Doniesienia o badaniu mówią też, że cząstkę utrzymywano w pułapce przez miesiące. Razem te osiągnięcia tworzą podstawę do przyszłych pomiarów precyzyjnych.
3
17
Kolejny ważny etap to samo porównanie momentów magnetycznych pozytonu i elektronu. Dopóki pomiar nie zostanie wykonany, a ewentualna rozbieżność niezależnie potwierdzona, wnioski o przełomie w fizyce cząstek lub wyjaśnieniu przewagi materii nad antymaterią pozostają hipotezami, a nie rezultatem tego eksperymentu.