Rządy państw wschodzących sprzedały obligacje za 190 mld USD mimo wojny z Iranem

Rekord nie oznacza, że wojna ominęła rynek obligacji. Według danych Instytutu Finansów Międzynarodowych (IIF) od stycznia do sierpnia 2026 r. rządy państw zaliczanych do rynków wschodzących sprzedały obligacje w walutach obcych za 190 mld USD, wobec 160 mld USD w tym samym okresie rok wcześniej. To wzrost o 30 mld USD, czyli 18,75%. Późniejsze oferty o wartości około 10 mld USD podniosły podawaną sumę od początku roku do około 200 mld USD.539

Rekord z przerwą w środku

Początek roku sprzyjał emisjom. Po wybuchu wojny z Iranem niepewność na rynkach i wyższe koszty finansowania sprawiły jednak, że sprzedaż długu niemal zamarła. Według zestawienia udostępnionego przez Międzynarodowy Fundusz Walutowy (MFW) w marcu rządy państw wschodzących pozyskały z obligacji w twardych walutach zaledwie 4,1 mld USD — o około 60% mniej niż rok wcześniej.387

Gdy warunki się poprawiły, emitenci wrócili. Na początku kwietnia Polska sprzedała obligacje dolarowe za 6 mld USD, z terminami wykupu za pięć, 10 i 30 lat.7 Rekordowa suma za osiem miesięcy obejmuje więc zarówno intensywny początek roku, jak i emisje przeprowadzone po marcowym przestoju.

Skalę wcześniejszego popytu pokazuje Arabia Saudyjska. W styczniu sprzedała dolarowe obligacje w czterech transzach za 11,5 mld USD, a deklaracje zakupu sięgnęły około 31 mld USD — mniej więcej 2,7 razy więcej niż wartość emisji. Deklaracje inwestorów nie są jednak tym samym co ostatecznie przydzielone obligacje.5758 Według wrześniowych doniesień Arabia Saudyjska i Katar ponownie zaoferowały publicznie obligacje dolarowe po raz pierwszy od początku wojny. Dostępne dane pokazują wczesne emisje i późniejszy powrót na rynek, ale nie pozwalają ustalić, jaka część zadłużenia państw Zatoki została celowo zaciągnięta wcześniej w oczekiwaniu na konflikt.39

Wśród znaczących uczestników międzynarodowego rynku były też podmioty z Meksyku i Turcji. Według Bloomberga pożyczkobiorcy z każdego z tych krajów, a także z Polski i Arabii Saudyjskiej, pozyskali w pierwszym półroczu ponad 10 mld USD. Ta statystyka obejmuje zarówno rządy, jak i przedsiębiorstwa — nie należy więc traktować jej jako wkładu każdego rządu w kwotę 190 mld USD. We wrześniowych doniesieniach kolejne emisje Turcji opisywano jako planowane, nie zakończone.1739

Dlaczego inwestorzy nadal kupowali?

Po marcowym odpływie kapitał wrócił na rynki wschodzące. Dane IIF cytowane przez Reutersa wskazują na 58,3 mld USD napływu inwestycji portfelowych w kwietniu, po 66,2 mld USD odpływu w marcu. Liczby te obejmują akcje i obligacje, a więc świadczą o powrocie zainteresowania, lecz nie mierzą bezpośrednio zakupów obligacji rządowych.43

Bloomberg informował również, że spready obligacji międzynarodowych emitentów z rynków wschodzących — czyli dodatkowa rentowność ponad przyjętą stopę odniesienia — były najwęższe od niemal dwóch dekad. Wyższa rentowność amerykańskich obligacji skarbowych może podnosić całkowity koszt długu dolarowego, nawet jeśli premia, której inwestorzy żądają za ryzyko emitenta, pozostaje niewielka.17

Znaczenie mają też zmiany w samych gospodarkach. Reuters wskazuje na reformy, głębsze krajowe rynki kapitałowe, wyższe rezerwy i większą bazę miejscowych inwestorów jako czynniki ograniczające podatność części państw na wstrząsy.34 Nie czynią one jednak długu walutowego bezpiecznym z definicji: wojna przyniosła gospodarkom wschodzącym również presję inflacyjną, obciążenie finansów publicznych i zakłócenia handlu.37

Czego nie należy mieszać z wartością nowych emisji?

Fitch przewiduje, że Arabia Saudyjska pozostanie jednym z największych emitentów długu dolarowego i sukuk — obligacji zgodnych z zasadami finansów islamskich — wśród rynków wschodzących. Agencja prognozuje, że wartość długu pozostającego w obrocie na szeroko rozumianym saudyjskim rynku kapitałowym sięgnie w 2026 r. 600 mld USD. To prognoza dotycząca całego istniejącego zadłużenia w różnych sektorach, a nie 600 mld USD nowych dolarowych obligacji rządu.49

Mohamed El-Erian ocenia, że fala nowych emisji z rynków wschodzących dokłada się w niewielkim stopniu do presji na rentowności obligacji na świecie. Jej skala pozostaje jednak znacznie mniejsza niż emisji gospodarek rozwiniętych i firm technologicznych. Jego ocena wskazuje na większą konkurencję o kapitał inwestorów, ale nie podaje liczbowej miary wpływu na rentowności.15