Słabszy wzrost Japonii nie zaszkodził jenowi. Rynki w Azji reagują mieszanie

Słabszy od oczekiwań odczyt japońskiego PKB nie wywołał szerokiej wyprzedaży w Azji. Jen lekko się umocnił, a indeksy giełdowe poruszały się w różnych kierunkach. Najważniejszy wniosek z danych nie dotyczy jednak samego nagłówka o wzroście, lecz jego struktury: ożywienie pozostaje kruche i w dużej mierze opiera się na popycie zewnętrznym, a nie na silnej konsumpcji gospodarstw domowych czy inwestycjach firm.

Wzrost był dodatni, ale popyt krajowy zawiódł

W drugim kwartale, obejmującym okres od kwietnia do czerwca, gospodarka Japonii wzrosła o 0,3% kwartał do kwartału, co przełożyło się na 1,1% w ujęciu annualizowanym. Wynik był wyraźnie słabszy od prognozy wzrostu o 0,5% kwartalnie i 2,0% annualizowanie. Jednocześnie był to trzeci z rzędu kwartał wzrostu, po zrewidowanym w górę wyniku 1,9% annualizowanego w poprzednim kwartale.

Struktura tego wzrostu budziła jednak większe obawy niż sam dodatni wynik:

• Popyt zewnętrzny dodał 0,5 punktu procentowego do wzrostu PKB.
• Nakłady inwestycyjne firm spadły o 1,2% kwartał do kwartału, wskazując na słabszą aktywność przedsiębiorstw.
• Konsumpcja prywatna pozostała bez zmian, ponieważ wyższe ceny energii i surowców ograniczały siłę nabywczą gospodarstw domowych.
• Zakłócenia dostaw związane z konfliktem na Bliskim Wschodzie dodatkowo obciążały konsumentów i firmy.

To istotne z punktu widzenia trwałości ożywienia. Eksport może poprawić główny wskaźnik PKB, ale solidniejsza ekspansja wymaga także rosnącej konsumpcji i inwestycji. Najnowsze dane pokazują więc gospodarkę, która nadal się rozwija, lecz nie ma wyraźnego, mocnego silnika wewnętrznego.

Dlaczego jen zyskał mimo słabego PKB?

Jen w dużej mierze zignorował rozczarowujące dane o wzroście. Umocnił się o 0,2% do 159,055 jena za dolara. Głównym czynnikiem były zmieniające się oczekiwania wobec amerykańskiej Rezerwy Federalnej. Inwestorzy ograniczyli zakłady na podwyżkę stóp w USA, a implikowane prawdopodobieństwo pozostawienia stóp bez zmian wzrosło do 66,9% z 47,6% miesiąc wcześniej.

Perspektywa łagodniejszej polityki Fedu zwykle osłabia dolara i zmniejsza przewagę aktywów denominowanych w amerykańskiej walucie. To pomogło jenowi, nawet jeśli dane z japońskiej gospodarki były słabsze od prognoz.

W centrum uwagi pozostaje również inflacja w Japonii. Deflator PKB wzrósł o 2,6% rok do roku, a wysokie ceny energii nadal komplikują perspektywy wzrostu. Utrzymująca się presja cenowa może podtrzymywać oczekiwania na dalsze zaostrzenie polityki Banku Japonii, choć słaba konsumpcja i spadające inwestycje przemawiają za ostrożnością.

Azjatyckie giełdy bez jednolitej reakcji

Dostępne zestawienie notowań regionalnych nie wskazuje na jednolitą reakcję na dane z Japonii:

• Nikkei 225: wzrost o 0,59% do 68 713,80 pkt
• S&P/ASX 200: spadek o 0,80% do 9 115,20 pkt
• KOSPI: wzrost o 2,42% do 6 977,94 pkt
• Hang Seng: spadek o 1,10% do 25 116,85 pkt
• Shanghai Composite: niemal bez zmian, wzrost o 0,01% do 3 927,18 pkt

Raporty śróddzienne z 17 sierpnia również opisywały ostrożną, mieszaną sesję. Nikkei znajdował się nieznacznie nad kreską, podczas gdy szerszy indeks Topix spadał. Inwestorzy obserwowali także sytuację wokół Cieśniny Ormuz.

Trzeba jednak zachować ostrożność przy porównywaniu tych liczb. Podane poziomy indeksów pochodzą z 14 sierpnia, natomiast publikacja danych o PKB i opisywana reakcja śróddzienna miały miejsce 17 sierpnia. To oznacza, że zestawienie należy traktować jako dostarczony obraz rynku, a nie jako jednolite wyniki zamknięcia z 17 sierpnia dla wszystkich pięciu indeksów.

Ropa zwiększa ryzyko dla japońskiej gospodarki

W dostępnym zestawieniu rynkowym ropa Brent kosztowała około 89 dolarów za baryłkę. Wysokie ceny energii są dla Japonii szczególnie problematyczne: zmniejszają realną siłę nabywczą gospodarstw domowych i podnoszą koszty działalności przedsiębiorstw. Pomaga to wyjaśnić, dlaczego konsumpcja prywatna pozostała słaba mimo dodatniego wzrostu gospodarczego.

Powstaje trudny dylemat dla polityki pieniężnej. Inflacja jest wystarczająco wysoka, aby utrzymywać temat zacieśniania polityki na agendzie, ale wyższe koszty jednocześnie osłabiają popyt krajowy, który decydenci chcieliby wzmocnić.

Na co teraz czekają inwestorzy?

Rynek będzie równoważył dwa główne pytania dotyczące polityki pieniężnej. W Stanach Zjednoczonych ważne będą komunikaty Fedu, w tym publikacja protokołu z posiedzenia oraz sympozjum w Jackson Hole zaplanowane na 27–29 sierpnia. W Japonii inwestorzy będą analizować dane o inflacji i komunikację Banku Japonii, aby ocenić, czy podwyżka stóp we wrześniu pozostaje możliwa.

Najważniejszy przekaz z raportu o PKB jest bardziej złożony niż sugeruje nagłówek o wzroście o 1,1%. Japonia nadal się rozwija, ale w ostatnim kwartale pomógł jej przede wszystkim popyt zewnętrzny, podczas gdy konsumpcja i inwestycje nie nabrały tempa. Wzrost wartości jena wynikał natomiast głównie ze zmiany oczekiwań wobec polityki Fedu oraz z utrzymującej się uwagi rynku na japońską inflację, a nie z przekonania o sile krajowego ożywienia.